ਨਜਮਾ ਹੈਪਤੁੱਲਾ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ
Jump to navigation Jump to search
ਨਜਮਾ ਹੈਪਤੁੱਲਾ
Najma A. Heptulla presenting the Badalte Qadam Award to the Cinematographer, Doordarshan, Ms. Jayshree Puri, at the Best Achievers Award Ceremony, organised by the Child Care & Welfare Foundation, in New Delhi (cropped).jpg
11ਵੀਂ ਜਾਮੀਆ ਮਿਲੀਆ ਇਸਲਾਮੀਆ ਦੀ ਚਾਂਸਲਰ
ਮੌਜੂਦਾ
ਦਫ਼ਤਰ ਸਾਂਭਿਆ
26 ਮਈ 2017[1][2]
ਵਾਇਸ ਚਾਂਸਲਰਤਲਤ ਅਹਿਮਦ
ਨਜਮਾ ਹੈਪਤੁੱਲਾ
ਸਾਬਕਾਮਹੁੰਮਦ ਅਹਿਮਦ ਜ਼ਕੀ
16ਵੀਂ ਮਨੀਪੁਰ ਗਵਰਨਰ
ਦਫ਼ਤਰ ਵਿੱਚ
21 ਅਗਸਤ 2016 – 29 ਜੂਨ 2019
ਪ੍ਰਾਈਮ ਮਿਨਿਸਟਰਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ
ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀਓਕ੍ਰਮ ਇਬੋਬੀ ਸਿੰਘ
ਨੋਂਗਥੋਮਬਮ ਬਿਰੇਨ ਸਿੰਘ
ਸਾਬਕਾਵੀ. ਸ਼ੰਮੁਗੰਥਨ
ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀਪਦਮਨਾਭਾ ਅਚਾਰਿਆ
ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਮਸਲਿਆਂ ਦੇ ਮੰਤਰੀ
ਦਫ਼ਤਰ ਵਿੱਚ
26 ਮਈ 2014 – 12 ਜੁਲਾਈ 2016
ਪ੍ਰਾਈਮ ਮਿਨਿਸਟਰਨਰੇਂਦਰ ਮੋਦੀ
ਸਾਬਕਾਕੇ. ਰਹਿਮਾਨ ਖਾਨ
ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀਮੁਖਤਰ ਅੱਬਾਸ ਨਕ਼ਵੀ
ਨਿੱਜੀ ਜਾਣਕਾਰੀ
ਜਨਮ (1940-04-13) 13 ਅਪ੍ਰੈਲ 1940 (ਉਮਰ 79)
ਭੋਪਾਲ, ਭੋਪਾਲ ਰਾਜ, ਬਰਤਾਨਵੀ ਭਾਰਤ
ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ
(2004 ਤੋਂ)
ਹੋਰ ਸਿਆਸੀਭਾਰਤੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਂਗਰਸ
(1960s–2004)
ਪਤੀ/ਪਤਨੀਅਕਬਰ ਅਲੀ ਅਖਤਰ ਹੈਪਤੁੱਲਾ (ਵਿ. 1966; ਮੌ. 2007)
ਸੰਤਾਨ3
ਰਿਹਾਇਸ਼ਰਾਜ ਭਵਨ, ਇੰਫਾਲ
ਅਲਮਾ ਮਾਤਰਵਿਕਰਮ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ

ਨਜਮਾ ਅਕਬਰ ਅਲੀ ਹੈਪਤੁੱਲਾ (13 ਅਪ੍ਰੈਲ 1940 ਦਾ ਜਨਮ) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਅਤੇ ਮੌਜੂਦਾ ਮਨੀਪੁਰ ਦੀ ਗਵਰਨਰ ਹੈ ਅਤੇ ਜਾਮੀਆ ਮਿਲੀਆ ਇਸਲਾਮੀਆ ਦੀ ਚਾਂਸਲਰ ਹੈ।[3] ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ (ਬੀਜੇਪੀ) ਦੀ ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਉਪ-ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਤੇ ਰਾਜ ਸਭਾ ਦੀ ਛੇ ਵਾਰ ਮੈਂਬਰ, 1980 ਤੋਂ 2016 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਭਾਰਤੀ ਸੰਸਦ ਦੇ ਉੱਪਰੀ ਸਦਨ ਅਤੇ ਸੋਲ੍ਹਾ ਸਾਲ ਲਈ ਰਾਜ ਸਭਾ ਦੇ ਡਿਪਟੀ ਚੇਅਰਮੈਨ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਉਹ ਜੁਲਾਈ 2004 ਤੋਂ ਜੁਲਾਈ 2010 ਤਕ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਮੈਂਬਰ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ 2012 ਵਿਚ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਰਾਜ ਸਭਾ ਲਈ ਭਾਜਪਾ ਨੇ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਸੀ ਅਤੇ 24 ਅਪ੍ਰੈਲ, 2012 ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅਹੁਦਾ ਸੰਭਾਲ ਲਿਆ ਸੀ।[4]

ਉਹ ਅਭਿਨੇਤਾ ਆਮਿਰ ਖਾਨ ਦੀ ਦੂਜੀ ਚਚੇਰੀ ਭੈਣ ਹੈ ਅਤੇ ਮੌਲਾਨਾ ਅਬਦੁੱਲ ਕਲਾਮ ਆਜ਼ਾਦ ਦੀ ਭਤੀਜੀ ਹੈ।[5] [6] [7] ਉਸ ਨੇ ਅਗਸਤ 2007 ਵਿੱਚ, 13ਵੀਂ ਉਪ-ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਚੋਣ ਲੜੀ ਸੀ ਪਰ ਹਾਮਿਦ ਅੰਸਾਰੀ ਤੋਂ 233 ਵੋਟਾਂ ਨਾਲ ਹਾਰ ਮਿਲੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ 26 ਮਈ 2014 ਨੂੰ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਕੈਬਿਨੇਟ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਸਹੁੰ ਚੁੱਕੀ ਅਤੇ ਜੁਲਾਈ 2016 ਵਿੱਚ ਮੁਖਤਾਰ ਅੱਬਾਸ ਨਕਵੀ ਦੀ ਥਾਂ ਲਈ ਸੀ।

ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਪਿਛੋਕੜ[ਸੋਧੋ]

ਨਜਮਾ ਦਾ ਜਨਮ 13 ਅਪ੍ਰੈਲ 1940 ਨੂੰ ਭੋਪਾਲ, ਭੋਪਾਲ ਰਾਜ, ਵਰਤਮਾਨ ਸਮੇਂ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਯੱਦ ਨਜਮਾ ਬਿੰਟ ਯੂਸਫ਼ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਸੱਯਦ ਯੂਸਫ਼ ਬਿਨ ਅਲੀ ਅਲਹਸ਼ਮੀ ਅਤੇ ਸਯੀਦਾ ਫਾਤਿਮਾ ਬਿੰਟ ਮਹਿਮੁਦ ਕੋਲ ਹੋਇਆ।[8] ਉਹ ਅਰਬੀ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਨਾਲ ਦਾਉਦੀ ਬੋਹਰਾ ਮੁਸਲਮਾਨ ਹੈ।[8] ਉਸਨੇ ਮੋਤੀਲਾਲ ਵਿਗਿਆਨ ਮਹਾਵਿਦਿਆਲਾ (ਐਮਐਮਵੀਐਮ) ਭੋਪਾਲ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਐਮ.ਐਸ.ਸੀ. ਅਤੇ ਪੀਐਚ.ਡੀ.ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਵਿਜਰਾਮ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਉਜੈਨ ਤੋਂ ਜ਼ੂਆਲੋਜੀ (ਕਾਰਡੀਅਕ ਐਨਾਟੋਮੀ) ਵਿਚ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ।[9][10][8]

ਉਸ ਨੇ 1966 ਵਿਚ ਅੱਕਰ ਅਲੀ ਅਖਤਰ ਹੈਪਤੁੱਲਾ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਇਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਧੀਆਂ ਹਨ।[9] ਉਸ ਦੇ ਪਤੀ, ਅਕਬਰ ਅਲੀ ਅਖਤਰ ਹੈਪਤੁੱਲਾ, ਜੋ ਇਕ ਜਨ-ਸ਼ਕਤੀ ਸਲਾਹਕਾਰ ਸੀ, ਨੇ 1960 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿਚ ਪੈਟਰੋਟ ਅਖ਼ਬਾਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰਨ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। 7 ਸਤੰਬਰ, 2007 ਨੂੰ 75 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿਚ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿਖੇ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।[11]

ਕੈਰੀਅਰ[ਸੋਧੋ]

ਉਹ, ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਜ਼ਮੀਨੀ ਪੱਧਰ ਦੇ ਸੰਗਠਨਾਂ ਦੇ ਕਈ ਹਿੱਸਿਆਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਦਿਆਂ ਲਗਾਤਾਰ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ ਵਿਚ ਅੱਗੇ ਵੱਧਦੀ ਗਈ। ਉਹ 1986 ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਜਨਰਲ ਸਕੱਤਰ ਸੀ ਅਤੇ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਕਾਂਗਰਸ ਕਮੇਟੀ ਅਤੇ ਐਨਐਸਯੂਆਈ ਦੀ ਯੂਥ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦੀ ਵਾਧੂ ਜਿੰਮੇਵਾਰੀ ਵੀ ਲਈ ਸੀ।[12] 1980 ਤੋਂ ਉਹ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਵਜੋਂ 1980, 1986, 1992, 1998 ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਵਾਰ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਤੋਂ ਰਾਜ ਸਭਾ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਰਹੀ ਹੈ।[13] ਨਜਮਾ ਜਨਵਰੀ 1985 ਤੋਂ ਜਨਵਰੀ 1986 ਤਕ ਅਤੇ 1988 ਤੋਂ ਜੁਲਾਈ 2004 ਤਕ ਰਾਜ ਸਭਾ ਦੇ ਡਿਪਟੀ ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਸੀ।[14]

ਨਿਤਿਨ ਗਡਕਰੀ ਦੇ ਅਧੀਨ ਭਾਜਪਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵਜੋਂ, ਉਹ 2010 ਵਿਚ ਭਾਜਪਾ ਦੀ 13ਵੀਂ ਉਪ-ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਜਦੋਂ ਰਾਜਨਾਥ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਾਰਜ ਸੰਭਾਲ ਲਿਆ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਕੌਮੀ ਕਾਰਜਕਾਰਨੀ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ।[15] ਹੈਪਤੁੱਲਾ ਨੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਦੇ ਕੈਬਨਿਟ ਵਿਚ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੇ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ 26 ਮਈ 2014 [15] ਤੋਂ 12 ਜੁਲਾਈ 2016 ਤੱਕ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ।[16] ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀਆਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਸਮਾਜ ਵਿਚ ਇਕ ਖੇਡ ਦੇ ਖੇਤਰ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ, ਪਰ ਰਿਜ਼ਰਵੇਸ਼ਨ ਦਾ ਹੱਲ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਦਾ ਖਾਤਮਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।[15]

ਹਵਾਲੇ[ਸੋਧੋ]

  1. "Latest News: Latest Latest News - Latest Live News Online - News18". News18. Retrieved 15 July 2018. 
  2. "Najma Heptulla appointed as new Jamia Millia Islamia Chancellor - Free Press Journal". 29 May 2017. Retrieved 15 July 2018. 
  3. "Manipur Governor Najma Heptulla appointed Jamia Millia Islamia Chancellor". The Hindu. 29 May 2017. Retrieved 15 July 2018 – via www.thehindu.com. 
  4. Parsai, Gargi (25 April 2012). "New stars in Rajya Sabha, spotlight on Mayawati". The Hindu. New Delhi. Retrieved 25 April 2012. 
  5. "The Times of India: Latest News India, World & Business News, Cricket & Sports, Bollywood". The Times of India. 
  6. "Aamir Khan gifted Maulana Azad's speech to sister – The Times of India". The Times of India. 
  7. "Aamir Khan, the family guy – Hindustan Times". Retrieved 15 July 2018. 
  8. 8.0 8.1 8.2 Why Najma Heptulla, G M Siddeswara were forced to quit Modi Cabinet, http://wap.business-standard.com/article/politics/why-najma-heptulla-g-m-siddeswara-were-forced-to-quit-modi-cabinet-116071201174_1.html 
  9. 9.0 9.1 "Detailed Profile – Dr. Najma A. Heptulla – Members of Parliament (Rajya Sabha)". National Portal of India. Retrieved 27 May 2014. 
  10. "Najma Heptulla's journey from Cong to BJP cabinet: all you need to know". Firstpost. 26 May 2014. 
  11. "Najma Heptulla bereaved". The Hindu. 5 September 2007. Retrieved 26 May 2014. 
  12. "NDA puts up Najma Heptullah for VP poll". Retrieved 15 July 2018. 
  13. "Alphabetical List of All Members of Rajya Sabha Since 1952". 164.100.47.5. Retrieved 30 October 2012. 
  14. "Former Deputy Chairmen of the Rajya Sabha". Rajya Sabha Official website. 
  15. 15.0 15.1 15.2 "Najma, The Lone Muslim Face in Modi Cabinet". The New Indian Express. 26 May 2014. Retrieved 27 May 2014.  ਹਵਾਲੇ ਵਿੱਚ ਗਲਤੀ:Invalid <ref> tag; name "exp" defined multiple times with different content
  16.  

ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ[ਸੋਧੋ]

ਰਾਜਨੀਤਕ ਦਫਤਰਾਂ
ਪੂਰਵ ਅਧਿਕਾਰੀ

ਸ਼ਿਆਮ ਲਾਲ ਯਾਦਵ
ਰਾਜ ਸਭਾ ਦੇ ਡਿਪਟੀ ਚੇਅਰਮੈਨ

1985-1986
ਉਤਰਾਧਿਕਾਰੀ

ਐਮ ਜੇ ਜੇ
ਪੂਰਵ ਅਧਿਕਾਰੀ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਪਾਟਿਲ ਰਾਜ ਸਭਾ ਦੇ ਡਿਪਟੀ ਚੇਅਰਮੈਨ

1988-2004
ਉਤਰਾਧਿਕਾਰੀ

ਕੇ. ਰਹਿਮਾਨ ਖਾਨ
ਪੂਰਵ ਅਧਿਕਾਰੀ

ਕੇ. ਰਹਿਮਾਨ ਖਾਨ
ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੇ ਮੰਤਰੀ

2014-2016
ਉਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਮੁਖਤਾਰ ਅੱਬਾਸ ਨਕਵੀ

ਰਾਜ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਨਾਲ ਸੁਤੰਤਰ ਚਾਰਜ
ਪੂਰਵ ਅਧਿਕਾਰੀ

ਵੀ. ਸ਼ਾਨਮਗਨਾਥਨ
ਮਣੀਪੁਰ ਦੇ ਰਾਜਪਾਲ

21 ਅਗਸਤ 2016 ਤੋਂ ਹੁਣ ਤੱਕ
ਉਤਾਧਿਕਾਰੀ

ਮੌਜੂਦਾ