ਸਮੱਗਰੀ 'ਤੇ ਜਾਓ

ਨਾਲੰਦਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਆਜ਼ਾਦ ਵਿਸ਼ਵਕੋਸ਼ ਤੋਂ
ਨਾਲੰਦਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ
ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲਾ (ਭਾਰਤ)[1]
ਸਥਾਪਿਤ25 November 2010; 15 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ (25 November 2010)[2]
Named forਨਾਲੰਦਾ ਮਹਾਵਿਹਾਰ
Previous namesਨਾਲੰਦਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ
ਉਸਾਰੀ ਕਲਾਵਾਸਤੂ ਸ਼ਾਸਤਰ[3]
Statusਖੋਜ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਕੇਂਦਰੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ (ਭਾਰਤ), ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਹੱਤਵ ਵਾਲੀਆਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ (INI)
Colors   
Undergraduatesਕੋਈ ਨਹੀਂ, ਸਿਰਫ਼ ਪੋਸਟਗ੍ਰੈਜੂਏਟ
Postgraduates1,038[4]
ਐਂਡੋਮੈਂਟ$210 million[5]
ਮਾਨਤਾਐੱਨਏਏਸੀ, ਯੂਜੀਸੀ, ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲਾ (ਭਾਰਤ)
ਵੈੱਬਸਾਈਟnalandauniv.edu.in
Map
ਨਾਲੰਦਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ is located in ਭਾਰਤ
ਨਾਲੰਦਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ
Location in ਭਾਰਤ

ਨਾਲੰਦਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੇਰੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕੇਂਦਰ ਸੀ। ਮਹਾਯਾਨ ਬੋਧੀ ਧਰਮ ਦੇ ਇਸ ਸਿੱਖਿਆ-ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਹੀਨਯਾਨ ਬੋਧੀ-ਧਰਮ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਹੋਰ ਧਰਮਾਂ ਦੇ ਅਤੇ ਅਨੇਕ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਪੜ੍ਹਦੇ ਸਨ। ਵਰਤਮਾਨ ਬਿਹਾਰ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਪਟਨਾ ਤੋਂ 88.5 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਵ ਅਤੇ ਰਾਜਗੀਰ ਤੋਂ 11.5 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਦੇ ਕੋਲ ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਕਨਿੰਘਮ ਦੁਆਰਾ ਖੋਜੇ ਗਏ ਇਸ ਮਹਾਨ ਬੋਧੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਖੰਡਰ ਇਸ ਦੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਗੌਰਵ ਦਾ ਬਹੁਤ ਕੁੱਝ ਅਨੁਮਾਨ ਕਰਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਅਨੇਕ ਪੁਰਾਭਿਲੇਖਾਂ ਅਤੇ ਸੱਤਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਭ੍ਰਮਣ ਲਈ ਆਏ ਚੀਨੀ ਪਾਂਧੀ ਹਿਊਨ ਸਾਂਗ ਅਤੇ ਇਤਸਿੰਗ ਦੇ ਯਾਤਰਾ ਵਿਵਰਨਾਂ ਤੋਂ ਇਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਬਾਰੇ ਵਿੱਚ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇੱਥੇ 10,000 ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਪੜਾਉਣ ਲਈ 2,000 ਅਧਿਆਪਕ ਸਨ।

ਇਹ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ 2010 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਸੰਸਦ ਦੇ ਇੱਕ ਐਕਟ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਵਿਜ਼ਟਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਸਨ।[6] ਇਹ ਇੱਕ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ ਸੰਮੇਲਨ ਦੇ 18 ਮੈਂਬਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸਮਰਥਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ,[7] ਜਿਸ ਦਾ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਏ. ਪੀ. ਜੇ. ਅਬਦੁਲ ਕਲਾਮ ਦੁਆਰਾ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।[8] ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਚਾਂਸਲਰ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ ਅਮਰਤਿਆ ਸੇਨ ਸਨ, ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਜਾਰਜ ਯੇਓ ਸਨ।[9]

$210 ਮਿਲੀਅਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਲਾਗਤ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਅਤੇ 485 ਏਕੜ ਵਿੱਚ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ, ਇਹ ਕੈਂਪਸ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਅਤੇ 'ਨੈੱਟ ਜ਼ੀਰੋ' ਈਕੋ-ਰੀਸਾਈਕਲਿੰਗ ਰਣਨੀਤੀ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੇ ਕੈਂਪਸ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।[10] ਨਾਲੰਦਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਹਿਸਟੋਰੀਕਲ ਸਟੱਡੀਜ਼ (SHS), ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਈਕੋਲੋਜੀ ਐਂਡ ਇਨਵਾਇਰਮੈਂਟ ਸਟੱਡੀਜ਼ (SEES), ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਬੁੱਧ ਸਟੱਡੀਜ਼ (SBS), ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਫਿਲਾਸਫੀ ਐਂਡ ਕੰਪੈਰੇਟਿਵ ਰਿਲੀਜਨਜ਼ (SPCR), ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਲੈਂਗੂਏਜਜ਼ ਐਂਡ ਲਿਟਰੇਚਰ/ਹਿਊਮੈਨਿਟੀਜ਼ (SLLH), ਅਤੇ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਸਟੱਡੀਜ਼ (SMS) ਵਿੱਚ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਨਾਤਨ ਧਰਮ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਡਿਗਰੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ, ਪਾਲੀ, ਤਿੱਬਤੀ, ਜਾਪਾਨੀ ਅਤੇ ਕੋਰੀਆਈ ਵਰਗੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਡਿਪਲੋਮੇ ਵੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਰਾਜਗੀਰ ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਕੈਂਪਸ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨੇ 19 ਜੂਨ, 2024 ਨੂੰ ਸਾਰੇ 10 ਆਸੀਆਨ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ, ਰਾਜਦੂਤਾਂ ਅਤੇ ਪਤਵੰਤਿਆਂ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਸੀ।[11]

ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਹਨ ਜੋ ਧਾਰਮਿਕ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੰਪਰਦਾਵਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠੇ ਲਿਆਉਣ ਦੇ ਨਾਲੰਦਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਬੇ ਆਫ਼ ਬੰਗਾਲ, ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਕਨਫਲਿਕਟ ਰੈਜ਼ੋਲਿਊਸ਼ਨ ਐਂਡ ਪੀਸ ਬਿਲਡਿੰਗ, ਅਤੇ ਕਾਮਨ ਆਰਕਾਈਵਲ ਰਿਸੋਰਸ ਸੈਂਟਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।[12] ਨਾਲੰਦਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੀਆਂ ਕਈ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਅਤੇ ਖੋਜ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ICWA, IIPHG, ASI, ICCR, ISEAS, IIAS ਅਤੇ CSIR ਨਾਲ ਸਮਝੌਤਿਆਂ ਅਤੇ ਅਕਾਦਮਿਕ ਸਹਿਯੋਗ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੇ ਹਨ।[13][14]

ਸਥਾਪਨਾ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ

[ਸੋਧੋ]
ਪੁਰਾਤਨ ਨਾਲੰਦਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ

ਨਾਲੰਦਾ ਵਿਸ਼ਵਵਿਦਿਆਲੇ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਇੱਕ, ਬੋਧੀ ਵਿਹਾਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਗੁਪਤ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਸਮਰਾਟ ਕੁਮਾਰਗੁਪਤ(414-435ਈ:) ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਇਸਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗੁਪਤ ਸ਼ਾਸ਼ਕਾਂ ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਕਰਾਦਿੱਤਯ, ਬੁੱਧਗੁਪਤ, ਬਾਲਾਦਿੱਤਯ ਆਦਿ ਨੇ ਇਸਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ। ਹਰਸ਼ ਨੇ ਇਸ ਵਿਸ਼ਵਵਿਦਿਆਲੇ ਦੇ ਨਾਮ 200 ਪਿੰਡਾਂ ਦੀ ਭੂਮੀ ਲਗਵਾ ਦਿੱਤੀ ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਸ ਵਿਸ਼ਵਵਿਦਿਆਲੇ ਦਾ ਖਰਚਾ ਚਲਦਾ ਸੀ।

ਨਾਲੰਦਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨੂੰ ਮੁੜ ਸੁਰਜੀਤ ਕਰਨ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਨੂੰ 2007 ਵਿੱਚ ਦੂਜੇ ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ ਸੰਮੇਲਨ ਵਿੱਚ ਸੋਲ੍ਹਾਂ ਮੈਂਬਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸਮਰਥਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।[7] 2009 ਵਿੱਚ, ਚੌਥੇ ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ ਸੰਮੇਲਨ ਦੌਰਾਨ, ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ, ਚੀਨ, ਕੋਰੀਆ, ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਅਤੇ ਜਾਪਾਨ ਸਮੇਤ ਆਸੀਆਨ ਮੈਂਬਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਹੋਰ ਸਹਾਇਤਾ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ।[15] ਬਿਹਾਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸਥਾਨਕ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਜ਼ਮੀਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨੂੰ ਇਸਦੇ ਨਵੇਂ ਕੈਂਪਸ ਲਈ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤੀ।[16][17][18][19][20] ਬਿਹਾਰ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨਿਤੀਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਵੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਐਸ.ਐਮ. ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕਰਕੇ ਭਰੋਸਾ ਦਿਵਾਇਆ ਕਿ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੇ ਫੰਡ ਅਲਾਟ ਕਰੇਗੀ।[21]

ਆਰਕੀਟੈਕਚਰਲ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਦੀ ਚੋਣ ਇੱਕ ਗਲੋਬਲ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।[22][23] ਲਿਊ ਥਾਈ ਕੇਰ ਸਮੇਤ ਆਰਕੀਟੈਕਟਾਂ ਦੀ ਬਣੀ ਜਿਊਰੀ ਨੇ ਪ੍ਰਿਟਜ਼ਕਰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ ਬੀ.ਵੀ. ਦੋਸ਼ੀ ਦੀ ਫਰਮ, ਵਾਸਤੂ ਸ਼ਿਲਪਾ ਕੰਸਲਟੈਂਟਸ ਨੂੰ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੇ ਜੇਤੂ ਵਜੋਂ ਚੁਣਿਆ।[24] ਫਰਮ dbHMS ਟ੍ਰਿਪਲ ਨੈੱਟ ਜ਼ੀਰੋ ਊਰਜਾ, ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਰਹਿੰਦ-ਖੂੰਹਦ ਰਣਨੀਤਕ ਯੋਜਨਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।[25] ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਮੂਲ ਸੰਕਲਪਾਂ ਵਿੱਚ "ਏਸ਼ੀਅਨ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੀ ਧਾਰਨਾ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣਾ... ਅਤੇ ਪੁਰਾਣੇ ਸਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਖੋਜਣਾ" ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ।[26] ਅਤੇ "ਦੱਖਣੀ-ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਪੁਲ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨਾ"।[27]

ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਹੱਤਵ[28] ਅਤੇ ਉੱਤਮਤਾ ਦੀ ਇੱਕ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਸਥਾ ਵਜੋਂ ਕਲਪਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।[29] ਇਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਅਕਾਦਮਿਕ ਸੈਸ਼ਨ 1 ਸਤੰਬਰ 2014 ਨੂੰ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਹਿਸਟੋਰੀਕਲ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਅਤੇ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਈਕੋਲੋਜੀ ਐਂਡ ਐਨਵਾਇਰਮੈਂਟਲ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਦੇ 15 ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਰਾਜਗੀਰ ਵਿੱਚ ਬਿਹਾਰ ਰਾਜ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਵਿਕਾਸ ਨਿਗਮ ਦੁਆਰਾ ਸੰਚਾਲਿਤ ਇੱਕ ਹੋਟਲ ਨੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਹੋਸਟਲ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ।[30][31] ਰਾਜਗੀਰ ਵਿੱਚ ਅਸਥਾਈ ਸਹੂਲਤਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਤ, 160 ਹੈਕਟੇਅਰ (400 ਏਕੜ) ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿੱਚ ਫੈਲਿਆ ਇੱਕ ਆਧੁਨਿਕ ਕੈਂਪਸ ਨਿਰਮਾਣ ਅਧੀਨ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ 80 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਤੋਂ ਵੱਧ 2021 ਤੱਕ ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।[27][32] ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨੇ ਜਨਵਰੀ 2020 ਤੋਂ ਆਪਣੇ 455 ਏਕੜ ਦੇ ਨਵੇਂ ਕੈਂਪਸ ਤੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।[33] ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 200 ਪਿੰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਣਗੇ, ਜੋ ਪੁਰਾਣੇ ਨਾਲੰਦਾ ਦੀ ਯਾਦ ਦਿਵਾਉਂਦੇ ਹਨ।[34]

ਨਾਲੰਦਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਬਿਹਾਰ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਪਲਾਸਟਿਕ ਮੁਕਤ ਕੈਂਪਸ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ।[35] ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਹੁਣ ਪਲਾਸਟਿਕ ਦੀਆਂ ਬੋਤਲਾਂ ਦੀ ਬਜਾਏ ਕੱਚ ਦੀਆਂ ਬੋਤਲਾਂ ਵਿੱਚ ਉਪਲਬਧ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ, ਬਾਇਓਗੈਸ ਵੀ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।[ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ]

ਅਕਾਦਮਿਕ ਸਾਲ 2022-23 ਲਈ, ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 822 ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸਨ। ਅਕਾਦਮਿਕ ਸਾਲ 2023-24 ਲਈ, ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨੇ 1038 ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਦਾਖਲਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁੱਲ 187 ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਹਨ (ਜਨਵਰੀ ਚੱਕਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਮਾਸਟਰਜ਼, ਗਲੋਬਲ ਪੀਐਚਡੀ ਅਤੇ ਛੋਟੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਸਮੇਤ)।[4]

ਭਵਨ ਅਤੇ ਪੁਸਤਕਾਲਯ

[ਸੋਧੋ]

ਇਸਦੇ ਅੱਠ ਵਿਸ਼ਾਲ ਭਵਨ ਸਨ ਅਤੇ ਹਰੇਕ ਭਵਨ ਤਿੰਨ ਮੰਜ਼ਲਾ ਸੀ ਅਤੇ ਹਰੇਕ ਭਵਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਹਾਲ ਸੀ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਲਈ ਲਗਭਗ 300 ਕਮਰੇ ਸਨ। ਇਸਦੀ ਲਾਇਬਰੇਰੀ ਵਿੱਚ ਅਣਗਿਣਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਗ੍ਰੰਥ ਅਤੇ ਪਾਂਡੂ ਲਿਪੀਆਂ ਸਨ। ਚੀਨੀ ਯਾਤਰੀ ਹਿਊਨਯਾਂਗ ਨੇ ਇਸ ਵਿਸ਼ਵਵਿਦਿਆਲੇ ਵਿੱਚ ਦੋ ਸਾਲ ਰਹਿ ਕੇ ਅਨੇਕਾਂ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ।

ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਅਤੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਦੀ ਸੰਖਿਆ

[ਸੋਧੋ]

ਹਿਊਨਸਾਂਗ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਵਿਸ਼ਵਵਿਦਿਆਲੇ ਵਿੱਚ 10,000 ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਪੜ੍ਹਦੇ ਸਨ ਪਰੰਤੂ ਇਤਸਿੰਗ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਸੰਖਿਆ 13,000 ਸੀ। ਇਸ ਵਿਸ਼ਵਵਿਦਿਆਲੇ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਦੀ ਸੰਖਿਆ 1510 ਸੀ। ਇਸਦਾ ਉਪ-ਕੁਲਪਤੀ ਸ਼ੀਲਭੱਦਰ ਸੀ ਜੋ 'ਸੱਚੇ ਗਿਆਨ ਦੇ ਭੰਡਾਰ' ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀ। ਇਥੋਂ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਦਾ ਆਚਰਨ ਬਹੁਤ ਉੱਚਾ ਸੀ।

ਮੁਫਤ ਵਿੱਦਿਆ

[ਸੋਧੋ]

ਨਾਲੰਦਾ ਵਿਸ਼ਵਵਿਦਿਆਲੇ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਨ ਵਾਲੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਬਿਲਕੁਲ ਮੁਫਤ ਵਿੱਦਿਆ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਓਨ੍ਹਾ ਤੋਂ ਕੋਈ ਫੀਸ ਜਾਂ ਚੰਦਾ ਨਹੀਂ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਵਿਸ਼ਵਵਿਦਿਆਲੇ ਦੇ ਨਾਮ ਲੱਗੀ ਭੂਮੀ ਤੋਂ ਹੀ ਸਾਰੇ ਖਰਚ ਪੂਰੇ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ।

ਨਵ-ਨਿਰਮਾਣ

[ਸੋਧੋ]

ਨਾਲੰਦਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਬਿਲ

[ਸੋਧੋ]

28 ਮਾਰਚ 2006 ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਉਦੋਂ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਏਪੀਜੇ ਅਬਦੁਲ ਕਲਾਮ ਨੇ ਬਿਹਾਰ ਵਿਧਾਨ ਮੰਡਲ ਦੇ ਜੁਆਇੰਟ ਸੈਸ਼ਨ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਨਾਲੰਦਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨੂੰ ਸੁਰਜੀਤ ਕਰਨ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਨਾਲੰਦਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਬਿੱਲ, 2010,[36] 21 ਅਗਸਤ 2010 ਨੂੰ ਰਾਜ ਸਭਾ ਅਤੇ 26 ਅਗਸਤ 2010 ਨੂੰ ਲੋਕ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਪਾਸ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਬਿੱਲ ਨੂੰ 21 ਸਤੰਬਰ 2010 ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਮਿਲੀ।[37] ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਿਲ ਇੱਕ ਐਕਟ ਬਣ ਗਿਆ ਅਤੇ 25 ਨਵੰਬਰ 2010 ਨੂੰ ਐਕਟ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਤੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਆਈ।

ਹਵਾਲੇ

[ਸੋਧੋ]
  1. ↑ "Financial Support to Nalanda University". Press Information Bureau, Government of India. 20 January 2014. Retrieved 2022-03-30.
  2. ↑ "Starting date of Nalanda University". Archived from the original on 4 October 2022. Retrieved 2 September 2022.
  3. ↑ "Vastu Shilpa Consultants". Archived from the original on 27 November 2024. Retrieved 20 October 2024.
  4. ↑ 4.0 4.1 "International Community - Nalanda University". Archived from the original on 25 June 2024.
  5. ↑ "Nalanda University financials". Archived from the original on 9 November 2024. Retrieved 20 October 2024.
  6. ↑ "Bill No. XLIX of 2011: The Nalanda University Bill, 2010". Archived (PDF) from the original on 15 September 2011. Retrieved 4 November 2011.
  7. ↑ 7.0 7.1 "Joint Press Statement of the 4th East Asia Summit on the Revival of Nalanda University, Cha-am Hua Hin, Thailand, 25 October 2009". asean.org. 25 October 2009. Archived from the original on 30 March 2022. Retrieved 2022-03-30.
  8. ↑ "Address to the Joint Session of the Bihar Legislature, Patna: Missions for Bihar's Prosperity". abdulkalam.nic.in. Dr. A.P.J. Abdul Kalam: Former President of India. National Informatics Centre. 28 March 2006. Archived from the original on 8 November 2018. Retrieved 2022-03-30.
  9. ↑ "History and Revival". Nalanda University (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ (ਅਮਰੀਕੀ)). Archived from the original on 2 August 2024. Retrieved 2022-09-02.
  10. ↑ "Net Zero campus". Archived from the original on 24 June 2024. Retrieved 21 June 2024.
  11. ↑ "PM Modi at Nalanda University". The Times of India.
  12. ↑ "Translation of Prime Minister's Statement at BIMSTEC Plenary Session (August 30, 2018)". Ministry of External Affairs, Government of India. Retrieved 2022-03-30.
  13. ↑ "Nalanda University | MoUs - Nalanda University". Archived from the original on 2020-04-28. Retrieved 2025-05-10.
  14. ↑ "Nalanda University | School of Historical Studies - Nalanda University". Archived from the original on 2020-04-28. Retrieved 2025-05-10.
  15. ↑ Bikramaditya, Bibhuti (27 March 2007). "Nalanda International University: A Great Initiative". Patna Daily. Archived from the original on 9 July 2008. Retrieved 18 August 2008.
  16. ↑ Puri, Anjali (2015-03-03). "Nalanda University: The view from close up". Business Standard India. Archived from the original on 13 February 2022. Retrieved 2022-03-28.
  17. ↑ Nadim, Farrukh (8 September 2013). "International university in Nalanda my dream: CM". The Times of India. Archived from the original on 30 March 2022. Retrieved 2022-03-30.
  18. ↑ Sinha, Ashish (14 August 2008). "Nalanda University set to reopen in '10, Amartya on faculty?". The Times of India. Archived from the original on 23 December 2008. Retrieved 14 August 2008.
  19. ↑ Jha, Ashok K. (28 May 2007). "Nalanda International University: A commendable initiative". Merinews. Archived from the original on 27 September 2007. Retrieved 2022-03-28.
  20. ↑ Velloor, Ravi (21 May 2011). "George Yeo assures Indian state of Nalanda commitment". The Straits Times. Archived from the original on 5 May 2012. Retrieved 20 May 2013.
  21. ↑ "CM seeks funds for Nalanda university". The Times of India. 19 May 2011. Archived from the original on 21 October 2013. Retrieved 20 May 2013.
  22. ↑ "Global competition for Nalanda university design". 9 July 2011. Archived from the original on 22 August 2011. Retrieved 13 July 2011.
  23. ↑ "Global design competition for Nalanda university". Sify. Archived from the original on 26 February 2011. Retrieved 13 July 2011.
  24. ↑ "Winner of Design Competition" (PDF). Nalanda University. 6 May 2013. Archived from the original (PDF) on 12 June 2013. Retrieved 6 May 2013.
  25. ↑ "Young entrepreneurs shaping sustainable growth in India". ACE Update Magazine (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ (ਬਰਤਾਨਵੀ)). 2014-03-04. Archived from the original on 23 April 2022. Retrieved 2022-03-30.
  26. ↑ Rajghatta, Chidanand (11 May 2008). "Nalanda to move from ruins to riches". The Times of India. Archived from the original on 30 March 2022. Retrieved 2022-03-30.
  27. ↑ 27.0 27.1 Sharma, Kritika (2022-03-26). "400-acre campus painted with nostalgia, an Asian melting pot — how Nalanda 2.0 is taking shape". ThePrint (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ (ਅਮਰੀਕੀ)). Retrieved 2022-03-30.
  28. ↑ "Financial Support to Nalanda University". Press Information Bureau, Government of India. 20 January 2014. Archived from the original on 30 March 2022. Retrieved 2022-03-30.
  29. ↑ "Nalanda University will be an international institution:PM". The Economic Times. Agencies. 24 October 2009. Archived from the original on 31 March 2022. Retrieved 2022-03-31.
  30. ↑ "Nalanda International University begins its first Session". Bihar Prabha. Indo-Asian News Service. Archived from the original on 3 September 2014. Retrieved 1 September 2014.
  31. ↑ Chatterjee, Chandan; Kumar, Roshan (1 September 2014). "Nalanda 2.0, 800 years on". The Telegraph. Archived from the original on 24 September 2015. Retrieved 7 August 2015.
  32. ↑ Rumi, Faryal (15 February 2020). "'Nalanda University campus to be fully operational by December next year'". The Times of India (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ). Retrieved 2021-07-31.
  33. ↑ Tripathi, Piyush (16 November 2019). "Nalanda University set to move to new campus". The Times of India (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ). Archived from the original on 26 April 2022. Retrieved 2021-07-31.
  34. ↑ ਹਵਾਲੇ ਵਿੱਚ ਗ਼ਲਤੀ:Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named :1
  35. ↑ "Nalanda University becomes the first plastic free campus of Bihar". Prabhat Khabar. 29 July 2023.
  36. ↑ "Bill No. XLIX of 2010: THE NALANDA UNIVERSITY BILL, 2010" (PDF). Archived from the original (PDF) on 15 ਸਤੰਬਰ 2011. Retrieved 4 November 2011. {{cite web}}: Unknown parameter |dead-url= ignored (|url-status= suggested) (help)
  37. ↑ "ਪੁਰਾਲੇਖ ਕੀਤੀ ਕਾਪੀ" (PDF). Archived from the original (PDF) on 2011-10-11. Retrieved 2015-07-13. {{cite web}}: Unknown parameter |dead-url= ignored (|url-status= suggested) (help)

ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ

[ਸੋਧੋ]
ਵਿਕੀਮੀਡੀਆ ਕਾਮਨਜ਼ ਉੱਤੇ ਨਾਲੰਦਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਮੀਡੀਆ ਹੈ।
"https://pa.wikipedia.org/w/index.php?title=ਨਾਲੰਦਾ_ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ&oldid=831978" ਤੋਂ ਲਿਆ