ਨੈਲੀਯੋਡ ਵਾਸੁਦੇਵਨ ਨੰਬੂਦਿਰੀ
Nelliyode Vasudevan Namboodiri | |
|---|---|
 Nelliyode Vasudevan Namboodiri while receiving Kerala Sangeetha Nataka Akademi Fellowship 2019, Kollam | |
| ਜਨਮ | 5 ਫਰਵਰੀ 1940 |
| ਮੌਤ | 2 ਅਗਸਤ 2021 (ਉਮਰ 81) |
| ਰਾਸ਼ਟਰੀਅਤਾ | Indian |
| ਪੇਸ਼ਾ | Kathakali artist |
ਨੈਲੀਯੋਡ ਵਾਸੁਦੇਵਨ ਨੰਬੂਦਿਰੀ ਜਾਂ ਨੈਲੀਯੋਦ ਵਾਸੁਦੇਵਨ ਮੰਬੂਦੇਰੀ (ਜਨਮ 5 ਫਰਵਰੀ 1940-ਦੇਹਾਂਤ 2 ਅਗਸਤ 2021) ਇੱਕ ਕਥਕਲੀ ਕਲਾਕਾਰ ਸੀ, ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕੇਰਲ ਦੇ ਕਲਾਸੀਕਲ ਕਥਕਲੀ ਨਾਚ-ਨਾਟਕ ਦੀ ਦੁਸ਼ਟ ਚੁਵੰਨਾ ਥਾਡ਼ੀ (ਲਾਲ ਦਾਡ਼੍ਹੀ) ਦੀਆਂ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਦੇ ਜੀਵੰਤ ਚਿੱਤਰਣ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।[1] ਉਹ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੀ ਅਤੇ ਕੁਚੇਲਵਰਥਮ ਦੇ 'ਕੁਚੇਲਨ' ਅਤੇ ਬਕਾਵਧਮ ਦੇ 'ਆਸ਼ਾਰੀ' ਪਾਤਰਾਂ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਕੈਰੀਅਰ
[ਸੋਧੋ]ਨੈਲੀਯੋਡ ਦਾ ਜਨਮ 1940 ਵਿੱਚ ਏਰਨਾਕੁਲਮ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਚੇਰਾਨਾਲੂਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ 1957 ਵਿੱਚ ਕੋਟੱਕਲ ਵਿੱਚ ਪੀਐਸਵੀ ਨਾਟਯ ਸੰਘਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕਥਕਲੀ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਵਾਜ਼ੇਂਕਡਾ ਕੁੰਚੂ ਨਾਇਰ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਦੇ ਤਹਿਤ ਤਾਲੀਮ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ। ਕੇਰਲ ਕਲਾਮੰਡਲਮ ਵਿੱਚ ਪਡ਼੍ਹਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਤਿਰੂਵਨੰਤਪੁਰਮ ਦੇ ਸੈਂਟਰਲ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਕਥਕਲੀ ਅਧਿਆਪਕ ਵਜੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ। ਨੈਲੀਯੋਡ ਤਿਰੂਵਨੰਤਪੁਰਮ ਦੇ ਨੇੜੇ ਪੂਜਾਪੁਰਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ।[1]
ਪੁਰਸਕਾਰ
[ਸੋਧੋ]ਨੈਲੀਯੋਡੇ ਨੂੰ ਕੇਂਦਰੀ ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਅਤੇ ਕੇਰਲ ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ (1999) ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ ਸੀ।[2] ਉਸ ਨੇ 1976 ਵਿੱਚ ਰਿਗੱਟਾ ਦਾ 'ਨਾਟਯਾਰਤਨ' ਖਿਤਾਬ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਦਾ ਤਗਮਾ, 1988 ਵਿੱਚ ਥੁਲਸੀਵਨ ਪੁਰਸਕਾਰ, ਕਲਾਮੰਡਲਮ ਪੁਰਸਕਾਰ, ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ, ਅਤੇ ਓਨਮਥੁਰੂਥ ਮੰਦਰ ਦਾ 'ਨਾਟਯਵਿਸਾਰਡ' ਖਿਤਾਬ ਅਤੇ 2013 ਲਈ ਕੇਰਲ ਰਾਜ ਕਥਕਲੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।[1][3]
ਪੁਨਰ-ਸੰਚਾਲਨ
[ਸੋਧੋ]ਕਥਕਲੀ ਵਿੱਚ, ਨੈਲੀਯੋਡ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਕਾਲੀ ਨਾਲਚਾਰੀਥਮ, ਤ੍ਰਿਗਰਤਨ, ਦੁਸ਼ਾਸਨਨ, ਬਕਨ, ਅਤੇ ਵੀਰਭਾਦਰਨ ਵਰਗੇ ਬੇਰਹਿਮੀ ਕਿਰਦਾਰ ਨਿਭਾਉਣ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕੁਚੇਲਨ (ਸੁਦਾਮਾ) ਵਰਗੀਆਂ ਪਵਿੱਤਰ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਨਕਰਾਥੁੰਡੀ, ਸਿਮਹਿਕਾ, ਸਰੂਪਨਖਾ, ਲੰਕਾ ਲਕਸ਼ਮੀ ਅਤੇ ਕਾਲੀ ਦਾਡ਼੍ਹੀ ਵਾਲੇ ਕਾਤਾਲਨ (ਵੁੱਡਸਮੈਨ) ਵਰਗੀਆਂ ਸ਼ੈਤਾਨੀ ਕਾਰੀ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ। ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਅਤੇ ਹਿੰਦੂ ਪੁਰਾਣਾਂ ਵਿੱਚ ਡੂੰਘਾ ਗਿਆਨ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ, ਨੈਲੀਓਡ ਇੱਕ ਕਲਾਸੀਕਲ ਮੰਦਰ ਕਲਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਭਾਸ਼ਣ ਕਲਾ ਵਿੱਚ ਹੁਨਰ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਸੀ, ਅਤੇ ਸ਼ੇਕਸਪਿਅਰ ਦੇ ਨਾਟਕ ਕਿੰਗ ਲੀਅਰ ਦੀ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਮੂਰਖ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ।
ਮਹੱਤਵ
[ਸੋਧੋ]ਨੈਲੀਯੋਡ ਨੂੰ ਕਥਕਲੀ ਵਿੱਚ ਵਿਨਾਸ਼ਕਾਰੀ 'ਤਾਮਸਿਕ' ਪਾਤਰਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਅਦਾਕਾਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।[3] ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਇਹਨਾਂ ਪਾਤਰਾਂ ਦੀ ਡੂੰਘੀ ਵਿਆਖਿਆ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾਟਕਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਕੇਂਦਰੀ ਭੂਮਿਕਾ ਉੱਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਮੌਤ
[ਸੋਧੋ]ਨੈਲੀਯੋਡੇ ਵਾਸੁਦੇਵਨ ਨੰਬੂਥਿਰੀ ਦੀ 81 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ 2 ਅਗਸਤ 2021 ਨੂੰ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਉਹ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪੈਨਕ੍ਰੀਆਟਿਕ ਕੈਂਸਰ ਤੋਂ ਪੀੜਿਤ ਸਨ [4][5]
ਹਵਾਲੇ
[ਸੋਧੋ]+
- 1 2 3 "Nelliyodu Vasudevan Namboodiri". Kathakali Artists. CyberKerala. ਹਵਾਲੇ ਵਿੱਚ ਗ਼ਲਤੀ:Invalid
<ref>tag; name "Cyber" defined multiple times with different content. - ↑ "Kerala Sangeetha Nataka Akademi Award: Kathakali". Department of Cultural Affairs, Government of Kerala. Retrieved 26 February 2023.
- 1 2 "An inspired genius in fierce red". Kerala Tourism. Government of Kerala, Dept. of Tourism. Retrieved 19 November 2015. ਹਵਾਲੇ ਵਿੱਚ ਗ਼ਲਤੀ:Invalid
<ref>tag; name "keralatourism" defined multiple times with different content. - ↑ "പ്രശസ്ത കഥകളി ആചാര്യന് നെല്ലിയോട് വാസുദേവന് നമ്പൂതിരി അന്തരിച്ചു". www.twentyfournews.com (in ਮਲਿਆਲਮ). 3 August 2021. Retrieved 3 August 2021.
- ↑ "കഥകളി ആചാര്യന് നെല്ലിയോട് വാസുദേവന് നമ്പൂതിരി അന്തരിച്ചു". Deshabhimani (in ਮਲਿਆਲਮ). Retrieved 3 August 2021.