ਸਮੱਗਰੀ 'ਤੇ ਜਾਓ

ਪਰਮਵੀਰ ਚੱਕਰ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਆਜ਼ਾਦ ਵਿਸ਼ਵਕੋਸ਼ ਤੋਂ
ਪਰਮਵੀਰ ਚੱਕਰ


ਪਰਮਵੀਰ ਚੱਕਰ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਰਿਬਨ
ਕਿਸਮਫੌਜੀ ਪੁਰਸਕਾਰ
ਦੇਸ਼ ਭਾਰਤ
ਵੱਲੋਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾਭਾਰਤ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ
ਪੋਸਟ-ਨਾਮਜ਼ਦPVC
ਸਥਿਤੀਕਿਰਿਆਸ਼ੀਲ
ਸਥਾਪਿਤ26 ਜਨਵਰੀ 1950; 76 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ (1950-01-26)
ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ3 ਨਵੰਬਰ 1947[lower-alpha 1]
ਆਖਰੀ ਵਾਰ7 ਜੁਲਾਈ 1999
ਕੁੱਲ21
ਮਰਨ ਉਪਰੰਤ ਦਿੱਤੇ14
ਕੁੱਲ ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾ21
Precedence
ਅਗਲਾ (ਉੱਚਾ) ਭਾਰਤ ਰਤਨ
ਬਰਾਬਰ ਅਸ਼ੋਕ ਚੱਕਰ[lower-alpha 2][3][4]
ਅਗਲਾ (ਹੇਠਲਾ) ਪਦਮ ਵਿਭੂਸ਼ਨ[lower-alpha 3]

ਪਰਮਵੀਰ ਚੱਕਰ (ਪੀਵੀਸੀ) ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਫੌਜੀ ਸਜਾਵਟ ਹੈ, ਜੋ ਜੰਗ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਬਹਾਦਰੀ ਦੇ ਵਿਲੱਖਣ ਕੰਮਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।[5][6] ਪਰਮਵੀਰ ਚੱਕਰ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ "ਅੰਤਮ ਬਹਾਦਰ ਦੇ ਚੱਕਰ" ਵਜੋਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਪੁਰਸਕਾਰ "ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਬਹਾਦਰੀ" ਲਈ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਨਵਰੀ 2018 ਤੱਕ , ਇਹ ਮੈਡਲ 21 ਵਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 14 ਮਰਨ ਉਪਰੰਤ ਸਨ ਅਤੇ 16 ਭਾਰਤ-ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸੰਘਰਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਕਾਰਨ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਸਨ।[7] 21 ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂਆਂ ਵਿੱਚੋਂ 20 ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਦਾ ਹੈ। ਮੇਜਰ ਸੋਮਨਾਥ ਸ਼ਰਮਾ ਪਹਿਲੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਤਾ ਸਨ। ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਕਈ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਮੰਤਰਾਲਿਆਂ ਨੇ ਪੀਵੀਸੀ (ਜਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੈਂਬਰਾਂ) ਦੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਭੱਤੇ ਅਤੇ ਇਨਾਮ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੇ ਹਨ।

ਅਜੋਕੇ ਭਾਰਤੀ ਬਹਾਦਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰਾਂ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਈਸਟ ਇੰਡੀਆ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਸ਼ਾਸਨ ਤੋਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ 1834 ਵਿੱਚ ਲਾਰਡ ਵਿਲੀਅਮ ਬੈਂਟਿੰਕ ਦੁਆਰਾ ਆਰਡਰ ਆਫ਼ ਮੈਰਿਟ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਰਸਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ 1902 ਵਿੱਚ ਇਸਦਾ ਨਾਮ ਬਦਲ ਕੇ ਇੰਡੀਅਨ ਆਰਡਰ ਆਫ਼ ਮੈਰਿਟ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਪਹਿਲੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਅਵਾਰਡ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਅਪਣਾਇਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਨਵੇਂ ਪੁਰਸਕਾਰ 26 ਜਨਵਰੀ, 1950 ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ, 15 ਅਗਸਤ, 1947 ਤੋਂ ਪਿਛਲਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ। ਪੀਵੀਸੀ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ ਵਿੱਚ ਵਿਕਟੋਰੀਆ ਕਰਾਸ ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਮੈਡਲ ਆਫ਼ ਆਨਰ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ।

ਡਿਜ਼ਾਇਨ

[ਸੋਧੋ]

ਇਸ ਸਨਮਾਨ ਦਾ ਡਿਜ਼ਾਇਨ ਸਵਿਤਰੀ ਖਾਨੋਲਕਰ ਨੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਅਫਸਰ ਸ੍ਰੀ ਵਿਕਰਮ ਖਾਨੋਲਕਰ ਨਾਲ ਵਿਆਹੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਇਹ ਸਨਮਾਨ ਗੋਲ ਅਕਾਰ ਦਾ ਜਿਸ ਦਾ ਵਿਆਸ 1.375 ਇੰਚ ਜਾਂ 3.49 ਸਮ ਦਾ ਕਾਂਸੀ ਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਚਿੰਨ੍ਹ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਦਾ ਚਿੰਨ੍ਹ ਹੈ, ਜੋ ਵੈਦਿਕ ਕਾਲ ਸਮੇਂ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਸੂਚਕ ਸੀ। ਸ਼ਬਦ ਪਰਮਵੀਰ ਚੱਕਰ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਭਾਸ਼ਾ 'ਚ ਲਿਖਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਜਾਮਨੀ ਰੰਗ ਦੇ ਰਿਬਨ (32 mm ਜਾਂ 1.3 ਇੰਚ ਲੰਮਾ) ਨਾਲ ਇਸ ਨੂੰ ਲਟਕਾਇਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਤਾ

[ਸੋਧੋ]
ਪਰਮਵੀਰ ਚੱਕਰ ਦੇ ਤਿੰਨ ਜੀਵਤ ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾ: ਯੋਗੇਂਦਰ ਸਿੰਘ ਯਾਦਵ, ਬਾਨਾ ਸਿੰਘ, ਅਤੇ ਸੰਜੇ ਕੁਮਾਰ

ਪੀਵੀਸੀ ਨੂੰ 21 ਵਾਰ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 14 ਨੂੰ ਮਰਨ ਉਪਰੰਤ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ 16 ਭਾਰਤ-ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸੰਘਰਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਕਾਰਨ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਸਨ।[8][9] 21 ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂਆਂ ਵਿੱਚੋਂ, 20 ਭਾਰਤੀ ਸੈਨਾ ਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਦਾ ਹੈ। ਗ੍ਰੇਨੇਡੀਅਰਜ਼, ਤਿੰਨ ਪੁਰਸਕਾਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਰਮਵੀਰ ਚੱਕਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਦੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਗੋਰਖਾ ਰਾਈਫਲ ਰੈਜੀਮੈਂਟਾਂ ਨੇ 1, 8, ਅਤੇ 11 ਗੋਰਖਾ ਰਾਈਫਲ ਰੈਜੀਮੈਂਟਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਤਿੰਨ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਹਰੇਕ ਕੋਲ ਇੱਕ ਪੀਵੀਸੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਤਾ ਹੈ।[10]

ਜਨਵਰੀ 2018 ਤੱਕ , ਫਲਾਇੰਗ ਅਫਸਰ ਨਿਰਮਲ ਜੀਤ ਸਿੰਘ ਸੇਖੋਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 1971 ਵਿੱਚ ਮਰਨ ਉਪਰੰਤ ਪਰਮਵੀਰ ਚੱਕਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਦੇ ਇਕਲੌਤੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਮੈਡਲ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।[5][10] ਸੂਬੇਦਾਰ ਮੇਜਰ ਬਾਨਾ ਸਿੰਘ, ਸੂਬੇਦਾਰ ਸੰਜੇ ਕੁਮਾਰ ਅਤੇ ਸੂਬੇਦਾਰ ਯੋਗੇਂਦਰ ਸਿੰਘ ਯਾਦਵ ਹੀ ਇਹ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਜੀਵਿਤ ਵਿਅਕਤੀ ਹਨ।[9]

      ਇਸ ਰੰਗ ਦੇ ਨਾਲ * ਵਾਲੇ, ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪਰਮਵੀਰ ਚੱਕਰ ਮਰਨ ਉਪਰੰਤ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

** ਰੈਂਕ ਅਵਾਰਡ ਦੇ ਸਮੇਂ ਰੈਂਕ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਤਾ ਨਾਮਰੈਂਕ **ਯੂਨਿਟਮਿਤੀਟਕਰਾਅਜਗ੍ਹਾਹਵਾਲੇ
ਸੋਮਨਾਥ ਸ਼ਰਮਾਮੇਜਰਕੁਮਾਊਂ ਰੈਜੀਮੈਂਟ3 ਨਵੰਬਰ 1947*ਬੜਗਾਮ ਦੀ ਲੜਾਈਬੜਗਾਮ, ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ, ਭਾਰਤ[11][10][12]
Jadunath Singhਨਾਇਕਰਾਜਪੂਤ ਰੈਜੀਮੈਂਟ6 ਫਰਵਰੀ 1948*1947 ਦੀ ਭਾਰਤ-ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਜੰਗਨੌਸ਼ਹਿਰਾ, ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ, ਭਾਰਤ[10][12][13]
Rama Raghoba Raneਸੈਕਿੰਡ ਲੈਫਟੀਨੈਂਟਬੰਬੇ ਸੈਪਰਸ8 ਅਪ੍ਰੈਲ 19481947 ਦੀ ਭਾਰਤ-ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਜੰਗਨੌਸ਼ਹਿਰਾ, ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ, ਭਾਰਤ[10][12][14]
Piru Singhਕੰਪਨੀ ਹਵਲਦਾਰ ਮੇਜਰਰਾਜਪੂਤਾਨਾ ਰਾਈਫਲਜ਼17 ਜੁਲਾਈ 1948*1947 ਦੀ ਭਾਰਤ-ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਜੰਗਟੀਟਵਾਲ, ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ, ਭਾਰਤ[10][12][15]
ਕਰਮ ਸਿੰਘਲਾਂਸਨਾਇਕਸਿੱਖ ਰੈਜੀਮੈਂਟ13 ਅਕਤੂਬਰ 19481947 ਦੀ ਭਾਰਤ-ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਜੰਗਟੀਟਵਾਲ, ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ, ਭਾਰਤ[10][12][16]
Gurbachan Singh Salariaਕੈਪਟਨ1 ਗੋਰਖਾ ਰਾਈਫਲਜ਼[lower-alpha 4]5 ਦਸੰਬਰ 1961*ਕਾਂਗੋ ਸੰਕਟਐਲਿਜ਼ਾਬੇਥਵਿਲੇ, ਕਟੰਗਾ, ਕਾਂਗੋ[10][12][17]
Dhan Singh Thapaਮੇਜਰ8 ਗੋਰਖਾ ਰਾਈਫਲਜ਼20 ਅਕਤੂਬਰ 1962ਭਾਰਤ-ਚੀਨ ਜੰਗਲਦਾਖ਼, ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ, ਭਾਰਤ[10][12][18]
ਜੋਗਿੰਦਰ ਸਿੰਘਸੂਬੇਦਾਰਸਿੱਖ ਰੈਜੀਮੈਂਟ23 ਅਕਤੂਬਰ 1962*ਭਾਰਤ-ਚੀਨ ਜੰਗਟੋਂਗਪੇਨ ਲਾ, ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਸਰਹੱਦੀ ਏਜੰਸੀ, ਭਾਰਤ[10][12][19]
ਸ਼ੈਤਾਨ ਸਿੰਘਮੇਜਰਕੁਮਾਊਂ ਰੈਜੀਮੈਂਟ18 ਨਵੰਬਰ 1962*ਭਾਰਤ-ਚੀਨ ਜੰਗਰੇਜਾਂਗ ਲਾ, ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ, ਭਾਰਤ[10][12][20]
ਅਬਦੁਲ ਹਾਮੀਦਕੰਪਨੀ ਕੁਆਟਰ ਮਾਸਟਰ ਹਵਲਦਾਰਦ ਗ੍ਰੇਨੇਡੀਅਰਸ10 ਸਤੰਬਰ 1965*ਅਸਲ ਉੱਤਰ ਦੀ ਲੜਾਈਖੇਮਕਰਨ, ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ[10][12][21]
Ardeshir Taraporeਲੈਫਟੀਨੈਂਟ ਕਰਨਲਪੂਨਾ ਹੌਰਸ11 ਸਤੰਬਰ 1965*ਚਵਿੰਡਾ ਦੀ ਲੜਾਈਫਿਲੌਰਾ, ਸਿਆਲਕੋਟ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ[10][12][22]
Albert Ekkaਲਾਂਸ ਨਾਇਕਬ੍ਰਿਗੇਡ ਆਫ ਦਿ ਗਾਰਡਜ਼3 ਦਸੰਬਰ 1971*ਹਿੱਲੀ ਦੀ ਲੜਾਈਗੰਗਾਸਾਗਰ, ਅਗਰਤਲਾ, ਭਾਰਤ[10][12][23]
ਨਿਰਮਲਜੀਤ ਸਿੰਘ ਸੇਖੋਂਫਲਾਈਂਗ ਅਫਸਰਨੰਬਰ 18 ਸਕੁਐਡਰਨ ਆਈ.ਏ.ਐਫ14 ਦਸੰਬਰ 1971*1971 ਦੀ ਭਾਰਤ-ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਜੰਗਸ੍ਰੀਨਗਰ, ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ, ਭਾਰਤ [10][12][24]
Arun Khetarpalਸੈਕਿੰਡ ਲੈਫਟੀਨੈਂਟਪੂਨਾ ਹੌਰਸ16 ਦਸੰਬਰ 1971*ਬਸੰਤਰ ਦੀ ਲੜਾਈਬਾਰਾਪਿੰਡ-ਜਰਪਾਲ, ਸ਼ੱਕਰਗੜ੍ਹ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ[10][12][25]
Hoshiar Singh Dahiyaਮੇਜਰਦ ਗ੍ਰੇਨੇਡੀਅਰਸ17 ਦਸੰਬਰ 1971ਬਸੰਤਰ ਦੀ ਲੜਾਈਬਸੰਤਰ ਨਦੀ, ਸ਼ੱਕਰਗੜ੍ਹ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ[10][12][26]
ਬਾਨਾ ਸਿੰਘਨਾਇਬ ਸੂਬੇਦਾਰਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਲਾਈਟ ਇਨਫੈਂਟਰੀ23 ਮਈ 1987ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਰਾਜੀਵਸਿਆਚਿਨ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ, ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ, ਭਾਰਤ[10][12][27]
Ramaswamy Parameshwaranਮੇਜਰਮਹਾਰ ਰੈਜੀਮੇਂਟ[lower-alpha 5]25 ਨਵੰਬਰ 1987*ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਪਵਨਸ੍ਰੀਲੰਕਾ[10][12][28]
Manoj Kumar Pandeyਲੈਫਟੀਨੈਂਟ11 ਗੋਰਖਾ ਰਾਈਫਲਜ਼3 ਜੁਲਾਈ 1999*ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਵਿਜੇਖਲੂਬਰ ਟੌਪ, ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ, ਭਾਰਤ[10][12]
Yogendra Singh Yadavਗ੍ਰੇਨੇਡੀਅਰਦ ਗ੍ਰੇਨੇਡੀਅਰਸ4 ਜੁਲਾਈ 1999ਟਾਈਗਰ ਹਿੱਲ ਦੀ ਲੜਾਈਟਾਈਗਰ ਹਿੱਲ, ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ, ਭਾਰਤ[10][12]
ਸੰਜੇ ਕੁਮਾਰਰਾਈਫਲਮੈਨਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਰਾਈਫਲਜ਼5 ਜੁਲਾਈ 1999ਕਾਰਗਿਲ ਜੰਗਕਾਰਗਿਲ, ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ, ਭਾਰਤ[10][12]
ਕੈਪਟਨ ਵਿਕਰਮ ਬੱਤਰਾਕੈਪਟਨਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਰਾਈਫਲਜ਼7 ਜੁਲਾਈ 1999*ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਵਿਜੇਕਾਰਗਿਲ, ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ, ਭਾਰਤ[10][12]

ਨੋਟ

[ਸੋਧੋ]

ਨੋਟਸ

[ਸੋਧੋ]
  1. ↑ The PVC was established on 26 January 1950 (Republic Day of India) by the President of India, but went into effect on 15 August 1947.[1]
  2. ↑ Though the Ashoka Chakra is placed below the PVC in order of wear, it is considered as a peacetime equivalent to Param Vir Chakra.[2]
  3. ↑ Padma Vibhushan is the medal/honour lower than PVC in order of precedence/wearing
  4. ↑ Attached to the United Nations Peace Keeping Force stationed in Congo.
  5. ↑ Attached to the Indian Peace Keeping Force stationed in Sri Lanka.

ਹਵਾਲੇ

[ਸੋਧੋ]
  1. ↑ ਹਵਾਲੇ ਵਿੱਚ ਗ਼ਲਤੀ:Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named "11 Facts You Need To Know About The Param Vir Chakra".
  2. ↑ "Awards Warb" (PDF). Ministry of Home Affairs (India). p. 1. Archived from the original (PDF) on 4 ਮਾਰਚ 2016. Retrieved 5 ਸਤੰਬਰ 2016.
  3. ↑ Chakravorty 1995, p. 40.
  4. ↑ "Precedence of Medals". Indian Army. Archived from the original on 4 ਮਾਰਚ 2016. Retrieved 17 ਮਈ 2014.
  5. 1 2 ਹਵਾਲੇ ਵਿੱਚ ਗ਼ਲਤੀ:Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named "gov".
  6. ↑ Higgins 2016, p. 42.
  7. ↑ Priya Aurora (27 ਦਸੰਬਰ 2013). "7 Facts Average Indian Doesn't Know About Param Vir Chakra". Topyaps. Archived from the original on 20 ਸਤੰਬਰ 2016. Retrieved 4 ਸਤੰਬਰ 2016.
  8. ↑ NCERT 2016, p. 5.
  9. 1 2 "Other States / West Bengal News : Living with War Memories that Never Fade". The Hindu. 8 August 2010. Archived from the original on 29 June 2013. Retrieved 10 July 2013.
  10. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 Indiatimes News Network (25 ਜਨਵਰੀ 2008). "Param Vir Chakra Winners Since 1950". Times of India. Archived from the original on 18 ਅਕਤੂਬਰ 2016. Retrieved 5 ਸਤੰਬਰ 2016.
  11. ↑ Chakravorty 1995, pp. 75–76.
  12. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 Rishabh Banerji (15 ਅਗਸਤ 2015). "21 Param Vir Chakra Winners Every Indian Should Know and Be Proud of". Indiatimes. Archived from the original on 17 ਸਤੰਬਰ 2016. Retrieved 4 ਸਤੰਬਰ 2016.
  13. ↑ Chakravorty 1995, pp. 56–57.
  14. ↑ Chakravorty 1995, pp. 67–68.
  15. ↑ Chakravorty 1995, pp. 65–66.
  16. ↑ Chakravorty 1995, pp. 60–61.
  17. ↑ Chakravorty 1995, pp. 69–70.
  18. ↑ Chakravorty 1995, pp. 79–80.
  19. ↑ Chakravorty 1995, pp. 58–59.
  20. ↑ Chakravorty 1995, pp. 73–74.
  21. ↑ Chakravorty 1995, pp. 49–50.
  22. ↑ Chakravorty 1995, pp. 77–78.
  23. ↑ Chakravorty 1995, pp. 52–53.
  24. ↑ Chakravorty 1995, pp. 71–72.
  25. ↑ Chakravorty 1995, pp. 62–63.
  26. ↑ Chakravorty 1995, pp. 54–55.
  27. ↑ Chakravorty 1995, p. 51.
  28. ↑ Chakravorty 1995, p. 64.

ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ

[ਸੋਧੋ]
"https://pa.wikipedia.org/w/index.php?title=ਪਰਮਵੀਰ_ਚੱਕਰ&oldid=818260" ਤੋਂ ਲਿਆ