ਪੁਰਾਣਾ ਲੁਧਿਆਣਾ
ਪੁਰਾਣਾ ਸ਼ਹਿਰ | |
|---|---|
ਲੁਧਿਆਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਇਲਾਕਾ | |
 ਘੰਟਾ ਘਰ | |
 | |
| Interactive map of ਪੁਰਾਣਾ ਸ਼ਹਿਰ | |
| ਗੁਣਕ: 30°54′54″N 75°51′13″E / 30.9150°N 75.8537°E | |
| ਦੇਸ਼ | ਭਾਰਤ |
| ਸ਼ਹਿਰ | ਲੁਧਿਆਣਾ |
| ਰਾਜ | ਪੰਜਾਬ |
| ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ | ਲੁਧਿਆਣਾ |
ਪੁਰਾਣਾ ਸ਼ਹਿਰ ਜਾਂ ਪੁਰਾਣਾ ਲੁਧਿਆਣਾ ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਲੁਧਿਆਣਾ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸ਼ਹਿਰੀ ਕੇਂਦਰ ਹੈ। ਪੁਰਾਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਬਾਜ਼ਾਰ ਚੌੜਾ ਬਾਜ਼ਾਰ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1480 ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਸਲਤਨਤ ਦੇ ਸ਼ਾਸਕ ਲੋਦੀ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਹ ਸਤਲੁਜ ਦਰਿਆ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਕੰਢੇ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਹੁਣ ਇਸਦੇ ਮੌਜੂਦਾ ਰਸਤੇ ਤੋਂ 13 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (8.1 ਮੀਲ) ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਹੈ।[1]
ਇਤਿਹਾਸ
[ਸੋਧੋ]ਦਿੱਲੀ ਸਲਤਨਤ ਦੇ ਤੁਗ਼ਲਕ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ, ਆਧੁਨਿਕ ਪੁਰਾਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਿਲ੍ਹਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸਨੂੰ ਰਾਜਾ ਜਸਰਤ ਨੇ 1421-22 ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮੁਹਿੰਮ ਦੌਰਾਨ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਪੁਰਾਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1480 ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਸਲਤਨਤ ਦੇ ਸ਼ਾਸਕ ਲੋਦੀ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਸੱਤਾਧਾਰੀ ਸੁਲਤਾਨ ਸਿਕੰਦਰ ਲੋਧੀ ਨੇ ਲੋਦੀ ਨਿਯੰਤਰਣ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਦੋ ਸ਼ਾਸਕ ਮੁਖੀਆਂ, ਯੂਸਫ਼ ਖਾਨ ਅਤੇ ਨਿਹਾਦ ਖਾਨ ਨੂੰ ਭੇਜਿਆ। ਦੋਵਾਂ ਆਦਮੀਆਂ ਨੇ ਮੌਜੂਦਾ ਪੁਰਾਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ 'ਤੇ ਡੇਰਾ ਲਗਾਇਆ, ਜੋ ਕਿ ਉਸ ਸਮੇਂ ਮੀਰ ਹੋਤਾ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਸੀ। ਯੂਸਫ਼ ਖਾਨ ਨੇ ਸਤਲੁਜ ਪਾਰ ਕਰਕੇ ਸੁਲਤਾਨਪੁਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਨਿਹਾਦ ਖਾਨ ਨੇ ਮੀਰ ਹੋਤਾ ਦੇ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਪੁਰਾਣਾ ਸ਼ਹਿਰ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ। ਨਾਮ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਲੋਦੀ-ਆਣਾ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ "ਲੋਦੀ ਸ਼ਹਿਰ", ਜੋ ਕਿ "ਲੋਦੀਆਣਾ" ਤੋਂ ਮੌਜੂਦਾ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲੁਧਿਆਣਾ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।[2]
ਹਵਾਲੇ
[ਸੋਧੋ]- ↑ "Chaura Bazaar may feature in Guddu Dhanoa's next". The Times of India. 2011-02-26. ISSN 0971-8257. Retrieved 2025-11-15.
- ↑ "Ripe with history, Ludhiana's Lodhi Fort lies forgotten without ASI protection". The Indian Express (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ). 2019-12-31. Retrieved 2025-11-15.