ਪੂਮਲਾ ਭਗਵਤੀ
| ਪੂਮਲਾ ਭਗਵਤੀ | |
|---|---|
 ਕੁੱਟਮਥ ਪੂਮਲਾ ਭਾਗਭਾਥੀ ਮੰਦਿਰ ਚੇਰੂਵਤੁਰ, ਕਾਸਰਗੋੜ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਪੂਮਲਾ ਭਾਗਭਾਥੀ ਅਤੇ ਪੁਮਾਰੁਥਨ ਦੇ ਤੀਰਥ ਸਥਾਨ। | |
| ਮਾਨਤਾ | ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ |
| ਖੇਤਰ | ਉੱਤਰੀ ਮਾਲਾਬਾਰ, ਕੇਰਲਾ, ਭਾਰਤ |
ਪੂਮਲਾ ਭਗਵਤੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਆਰੀਆਪੂਮਲਾ ਜਾਂ ਆਰੀਆਪੁੰਕਾਨੀ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਦੇਵੀ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੇਰਲ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਮਾਲਾਬਾਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪੂਮਲਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਥੀਆ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇਵੀ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਦਰ ਕੰਨੂਰ ਅਤੇ ਕਾਸਰਗੋੜ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਮਿੱਥ
[ਸੋਧੋ]ਮਿਥਿਹਾਸਕ ਕਥਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਪੂਮਲਾ ਦੇਵੀ ਆਪਣੇ ਦੋਸਤਾਂ ਨਾਲ ਸਵਰਗੀ ਬਾਗ਼ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲੈ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਹ ਫੁੱਲ ਚੁੱਕਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ, ਪਰ ਬਾਗ਼ ਦੇ ਦੇਵੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਰਮੀਆਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ। ਪੂਮਲਾ ਨੇ ਇੱਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਰਮੀ ਦੀ ਮਦਦ ਮੰਗੀ, ਜੋ ਸ਼ਿਵ ਮੂਲ ਦਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਹਵਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਖਿੜਦੇ ਫੁੱਲ ਦੇ ਅੰਦਰ ਆਰਾਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਦੇਵੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਉਪਨਾਮ 'ਪੂਮਰੁਥਾ' (ਮਲਿਆਲਮ ਵਿੱਚ, 'ਪੂ' ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਫੁੱਲ ਅਤੇ 'ਮਾਰੂਥਨ' ਦਾ ਅਰਥ ਹਵਾ ਹੈ) ਨਾਲ ਬੁਲਾਇਆ।[1][2] ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਆਰਿਆਪੂਮਲਾ ਦਾ ਭਰਾ ਮਿੱਤਰ ਬਣ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਪੂਮਲਾ ਅਤੇ ਪੂਮਰੂਥਨ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਆਏ ਅਤੇ ਆਰੀਆ ਨਾਡੂ ਵਿੱਚ ਆਰੀਆਪੂਨਕਾਵੁ ਪਹੁੰਚੇ। ਉੱਥੇ ਉਹ ਮਲਨਾਡ ਨੂੰ ਦੇਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ।
ਇੱਕ ਸਵੇਰ ਆਰੀਆ ਰਾਜੇ ਦੀ ਧੀ ਆਰੀਆਪੂੰਕਣੀ ਉਪਜਾਊ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਕਾਮਦੇਵ ਨੂੰ ਭੇਟ ਕਰਨ ਲਈ ਫੁੱਲ ਇਕੱਠੇ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ, ਉੱਥੇ ਉਹ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਕਾਰਨ ਦੇ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਗਈ। ਆਰੀਆਪੂੰਕਣੀ ਜੋ 'ਪੂਰਮ ਵਰਤਮ' (ਭਗਵਾਨ ਕਾਮਦੇਵ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਦਾ ਬ੍ਰਹਮ ਵਰਤ) ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਦੇਵੀ ਦੇ ਕੋਲ ਸੀ। ਰਿਵਾਜ ਅਨੁਸਾਰ, ਰਾਜੇ ਨੇ ਜੋਤਸ਼ੀ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਕੋਲ ਦੇਵਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਮਲਾਨਾਡੂ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਨੂੰ ਵੇਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾਂ ਨੂੰ ਰਾਜੇ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਬੁਲਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਰਾਜੇ ਨੇ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਕਿ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਲੱਕੜ ਦੇ ਜਹਾਜ਼ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਸੀ। ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਨੇ ਚੰਦਨ ਅਤੇ ਕੇਸਰ ਦੀ ਲੱਕੜ ਨੂੰ ਕਾਫ਼ੀ ਕੱਟਿਆ ਅਤੇ ਇੱਕ ਜਹਾਜ਼ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ। ਸਮੁੱਚਾ ਜਹਾਜ਼, ਜੋ ਇਕਤਾਲੀ ਹੱਥ ਲੰਬਾ ਅਤੇ ਇਕੱਤੀ ਹੱਥ ਚੌੜਾ ਸੀ, ਨੂੰ ਰੇਸ਼ਮ ਦੇ ਕੱਪੜਿਆਂ ਨਾਲ ਸੁੰਦਰ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਜਹਾਜ਼ ਪੂਮਲਾ ਅਤੇ ਪੂਮਰੂਥਨ ਨਾਲ ਮਲਾਨਾਡੂ ਵੱਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋਇਆ। ਜਹਾਜ਼ ਚੇਰੂਵਥੁਰ ਵਿੱਚ ਓਰੀਆਰਾ ਮੁਹਾਨੇ ਦੇ ਨੇੜੇ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਮਿੱਥ ਅਨੁਸਾਰ ਓਰੀਆਰਾ ਮੰਦਰ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਵਿਸ਼ਣੂਮੂਰਤੀ ਨੇ ਪੂਮਲਾ ਅਤੇ ਪੂਮਰਥਨ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਰਮ ਨਾਰੀਅਲ ਦਾ ਪਾਣੀ ਦਿੱਤਾ।
ਇਕ ਹੋਰ ਮਿੱਥ ਅਨੁਸਾਰ, ਪੂਮਲਾ ਏਜ਼ੀਮਾਲਾ ਦੇ ਕੁਰੂਵੰਥਾਟਾ ਵਿਖੇ ਪਹੁੰਚੀ ਅਤੇ ਪੇਂਡੂ ਖੇਤਰਾਂ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਵਿਚ ਫਸ ਗਈ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਜੱਦੀ ਧਰਤੀ ਤੇ ਵਾਪਸ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਥੇ ਰਹਿਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ।[3] ਇਸ ਲਈ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੁਰੂਵੰਤਾਥਾ ਅਤੇ ਰਾਮਾਨਥਾਲੀ ਕੇਰਲ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪੂਮਲਾ ਮੰਦਰ ਹਨ।[3]
ਪੂਜਾ
[ਸੋਧੋ]ਪੂਮਲਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਥੀਆ ਭਾਈਚਾਰੇ ਉੱਤਰੀ ਮਾਲਾਬਾਰ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪੂਰਮ ਮਲਿਆਲਮ ਕੈਲੰਡਰ ਦੇ ਮੀਨਮ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ, ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਉਪਜਾਊ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਕਾਮਦੇਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੜਕੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜੋ ਹਜੇ ਜਵਾਨ ਨਹੀਂ ਹੋਈਆਂ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਪੂਰੱਕਲੀ ਵੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।[4]
ਥੇਯਾਮ
[ਸੋਧੋ]ਆਰੀਆ ਪੂਮਲਾ ਭਗਵਤੀ ਦੇ ਭਰਾ ਪੂਮਰਥਨ ਨੂੰ ਪੂਮਰਥਨ ਥੇਯਾਮ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
[ਸੋਧੋ]- ↑ "തീരത്തൊരു കപ്പലുകണ്ടു, കനല്ക്കുന്നില് നിന്നിറങ്ങി കടലിലേക്ക് ഓടി തെയ്യം!". Asianet News Network Pvt Ltd (in ਮਲਿਆਲਮ). Archived from the original on 2023-02-18. Retrieved 2023-02-18.
- ↑ Rider, Tiger; Vengara, Santhosh; Madapat, Saji; Mavericks, E. P. M.; Muragan, Puli (2 October 2022). THEYYAM! Gods of God's Own Country: Confessions of a Monkey-Trapped Prodigal Son of The God's Own Country (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ). EPM Mavericks LLC. ISBN 978-1-958260-76-0. Archived from the original on 21 March 2023. Retrieved 22 February 2023.
- 1 2 Anil Kumar, V. K. "ആവീരെ നീരും കൈതേരെ തണലും വെളുത്ത മണലും കുളുത്ത പടലും | വി. കെ. അനില്കുമാര് | TrueCopy Think". truecopythink.media (in ਮਲਿਆਲਮ). Archived from the original on 2023-02-26. Retrieved 2023-02-26.
- ↑ "തീയ്യൻമാർ ഈഴവരല്ല... മോരും മുതിരയും പോലെ വ്യത്യസ്തം, തീയ്യനെന്ന് തന്നെ വിളിക്കണം". Samayam Malayalam (in ਮਲਿਆਲਮ). Times of India. Archived from the original on 2023-02-26. Retrieved 2023-02-26.