ਪੇਡਾਨਾ ਕਲਮਕਾਰੀ
ਪੇਡਾਨਾ ਕਲਾਮਕਾਰੀ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Pedana Kalamkari) ਜਿਸਨੂੰ ਮਛਲੀਪਟਨਮ ਸ਼ੈਲੀ ਦੇ ਕਲਾਮਕਾਰੀ ਕੰਮ ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕੱਪੜੇ ਦੀ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਨਾਲ ਰੰਗੀ ਬਲਾਕ-ਪੇਂਟਿੰਗ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।[1] ਇਹ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਮਛਲੀਪਟਨਮ ਦੇ ਨੇੜਲੇ ਕਸਬੇ ਪੇਡਾਨਾ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।[2] ਇਸਨੂੰ ਵਸਤੂਆਂ ਦੇ ਭੂਗੋਲਿਕ ਸੰਕੇਤ (ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ) ਐਕਟ, 1999 ਦੁਆਰਾ ਦਸਤਕਾਰੀ ਵਸਤੂਆਂ ਦੇ ਤਹਿਤ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਭੂਗੋਲਿਕ ਸੰਕੇਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਜੋਂ ਰਜਿਸਟਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।[3]
ਇਤਿਹਾਸ
[ਸੋਧੋ]ਕਲਾ ਦੀ ਇਹ ਸ਼ੈਲੀ ਮੁਗਲ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦੇ ਸ਼ਾਸਨ ਦੌਰਾਨ ਵਿਕਸਤ ਹੋਈ ਅਤੇ ਗੋਲਕੌਂਡਾ ਸਲਤਨਤ ਦੁਆਰਾ ਅਭਿਆਸ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਇਸ ਸ਼ੈਲੀ ਦੇ ਕੰਮ ਤੋਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਟੈਕਸਟਾਈਲ ਉਤਪਾਦਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਕੰਧ 'ਤੇ ਲਟਕਦੇ ਕੱਪੜੇ ਅਤੇ ਕੱਪੜੇ ਜਿਵੇਂ ਕਿ, ਚਾਦਰਾਂ, ਪਰਦੇ, ਸਾੜੀਆਂ ਆਦਿ।[2] 15ਵੀਂ ਸਦੀ ਈਸਵੀ ਦਾ ਇੱਕ ਵਾਲ ਹੈਂਗਰ, ਅਜੇ ਵੀ ਲੰਡਨ ਦੇ ਵਿਕਟੋਰੀਆ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਹੈ।
ਕਲਮਕਾਰੀ ਕੰਮ
[ਸੋਧੋ]ਮਛਲੀਪਟਨਮ ਸ਼ੈਲੀ ਦੀ ਕਲਾਮਕਾਰੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਦੋ ਕਲਾਮਕਾਰੀ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਦੂਜੀ ਸ਼੍ਰੀਕਾਲਹਸਤੀ ਸ਼ੈਲੀ ਹੈ।[4] ਇਹ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਨਸਪਤੀ ਰੰਗਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਲੱਕੜ ਦੇ ਬਲਾਕਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਕੱਪੜੇ 'ਤੇ ਲਗਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।[2] GIR ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਉਪਭੋਗਤਾ ਨੰਬਰ - AU/396/GI/19/12 ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਮਛਲੀਪਟਨਮ ਕਲਾਮਕਾਰੀ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਭੂਗੋਲਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਿਰਫ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਜ਼ਿਲੇ ਦੇ ਗੁਡੂਰੂ ਮੰਡਲ ਦੇ ਪੇਡਾਨਾ ਕਸਬੇ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਨੇੜਲੇ ਪਿੰਡਾਂ ਮਛਲੀਪਟਨਮ, ਪੋਲਾਵਰਮ ਅਤੇ ਕਪਲਦੋਦੀ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
[ਸੋਧੋ]- ↑ . Tirupati.
{{cite news}}: Missing or empty|title=(help) - ↑ 2.0 2.1 2.2 . Machilipatnam.
{{cite news}}: Missing or empty|title=(help) - ↑ "Registration Details of Geographical Indications" (PDF). Intellectual Property India, Government of India. Retrieved 14 May 2019.
- ↑ "Kalamkari: Craft of the matter". mid-day. 24 August 2015. Retrieved 26 January 2016.