ਪੋਲੈਂਡ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ
ਇਸ ਉੱਤੇ ਜਾਓ: ਨੇਵੀਗੇਸ਼ਨ, ਖੋਜ
ਪੋਲੈਂਡ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ
ਪੋਲੈਂਡ ਦਾ ਝੰਡਾ

ਪੋਲੈਂਡ ਆਧਿਕਾਰਿਕ ਰੂਪ ਵਲੋਂ ਪੋਲੈਂਡ ਲੋਕ-ਰਾਜ ਇੱਕ ਵਿਚਕਾਰ ਯੁਰੋਪਿਅ ਰਾਸ਼ਟਰ ਹੈ . ਪੋਲੈਂਡ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਜਰਮਨੀ, ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਚੇਕ ਲੋਕ-ਰਾਜ ਅਤੇ ਸਲੋਵਾਕਿਆ, ਪੂਰਵ ਵਿੱਚ ਯੁਕਰੇਨ, ਬੇਲਾਰੂਸ ਅਤੇ ਲਿਥੁਆਨੀਆ ਅਤੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਬਾਲਟਿਕ ਸਾਗਰ ਅਤੇ ਕਾਲਿਨਿਨਗਰਾਦ ਓਬਲਾਸਟ ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਰੂਸੀ ਏਕਸਕਲੇਵ ਹੈ ਦੇ ਦੁਆਰੇ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ . ਪੋਲੈਂਡ ਦਾ ਕੁਲ ਖੇਤਰਫਲ 312, 679 ਵਰਗ ਕਿ . ਮਿ . (120, 728 ਵਰਗ ਮਿਲ) ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਨਾਲ ਕਿ ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਦਾ 69ਵਾਂ ਅਤੇ ਯੁਰੋਪ ਦਾ 9ਵਂ ਵਿਸ਼ਾਲਤਮ ਰਾਸ਼ਟਰ ਬੰਨ ਜਾਂਦਾ ਹੈ . 38 . 5 ਮਿਲਿਅਨ ਕਿ ਜਨਸੰਖਿਆ ਦੇ ਨਾਲ ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਦਾ 33ਵਾਂ ਸਭਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਜਨਸੰਖਿਆ ਵਾਲਾ ਦੇਸ਼ ਬੰਨ ਜਾਂਦਾ ਹੈ .

ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੋਲੈਂਡ ਕਿ ਸਥਾਪਨਾ ਨੂੰ ਇਸ ਦੇ ਸ਼ਾਸਕ ਮਿਸਜਕੋ 1 ਦੁਆਰਾ 966 ਇਸਵੀ ਵਿੱਚ ਇਸਾਈ ਧਰਮ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰਧਰਮ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਨਾਲ ਜੋਡ ਕਰ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ . ਤਤਕਾਲੀਨ ਸਮਾਂ ਵਿੱਚ ਪੋਲੈਂਡ ਦਾ ਸਰੂਪ ਵਰਤਮਾਨ ਪੋਲੈਂਡ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਸੀ . 1025 ਵਿੱਚ ਪੋਲੈਂਡ ਰਾਜਾਵਾਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਆਇਆ ਅਤੇ 1569 ਵਿੱਚ ਪੋਲੈਂਡ ਨੇ ਲਿਥੁਆਨੀਆ ਦੇ ਗਰੈਂਡ ਡਚਿ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲਕੇ ਪੋਲਸ਼ - ਲਿਥੁਆਨਿਅਨ ਕਾਮਨਵੇਲਥ ਕਿ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਇੱਕ ਲੰਬੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਦੀ ਨੀਂਹ ਡਾਲਿ . ਇਹ ਕਾਮਨਵੇਲਥ 1795 ਤੋਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਪੋਲੈਂਡ ਨੂੰ ਆਸਟਰਿਆ, ਰੂਸ ਅਤੇ ਪ੍ਰੁਸਿਆ ਦੇ ਬਿਚ ਵੰਡ ਲਿਆ ਗਿਆ . ਪੋਲੈਂਡ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਸੰਸਾਰ ਲੜਾਈ ਦੇ ਬਾਅਦ 1918 ਵਿੱਚ ਅਪਨਿ ਸਵਾਧੀਨਤਾ ਫੇਰ ਹਸਿਲ ਦੀ ਮਗਰ ਦੂਸਰਾ ਵਿਸ਼ਵਿਉੱਧ ਦੇ ਸਮੇਂ ਫਿਰ ਵਲੋਂ ਗੁਲਾਮ ਹੋਕੇ ਨਾਜੀ ਜਰਮਨੀ ਅਤੇ ਸੋਵਿਅਤ ਸੰਘ ਦੇ ਅਧੀਨ ਚਲਾ ਗਿਆ . ਦੂਸਰਾ ਵਿਸ਼ਵਿਉੱਧ ਵਿੱਚ ਪੋਲੈਂਡ ਨੇ ਆਪਣੇ ਛੇ ਮਿਲਿਅਨ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਖੋਹ ਦਿੱਤਾ . ਕਈ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਪੋਲੈਂਡ ਰੂਸ ਦੇ (ਇੰਫਲੁਏੰਸ) ਇੱਕ ਸਾੰਮਿਅਵਾਦੀ ਲੋਕ-ਰਾਜ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਈਸਟਰਨ ਬਲਾਕ ਵਿੱਚ ਉੱਭਰਿਆ . 1989 ਵਿੱਚ ਸਾੰਮਿਅਵਾਦੀ ਸ਼ਾਸਨ ਦਾ ਪਤਨ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਪੋਲੈਂਡ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉੱਭਰਿਆ ਜਿਨੂੰ ਸਾਂਵਿਧਾਨਿਕ ਤੌਰ ਪੇ ਤੀਸਰੀ ਪੋਲਸ਼ ਗਣਤੰਤਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ . ਪੋਲੈਂਡ ਇੱਕ ਸਵਇੰਸ਼ਾਸਿਤ ਆਜਾਦ ਰਾਸ਼ਟਰ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਸ਼ੋਲਹ ਵੱਖ ਵੱਖ ਵੋਇਵੋਦੇਸ਼ਿਪ ਜਾਂ ਰਾਜਾਂ (ਪੋਲਸ਼: ਵੋਜੇਵਦਜਤਵੋ) ਨੂੰ ਮਿਲਾਕੇ ਗੰਢਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ . ਪੋਲੈਂਡ ਯੂਰੋਪੀ ਸੰਘ, ਨਾਟੋ ਅਤੇ ਓ . ਈ . ਸਿ . ਡੀ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਰਾਸ਼ਟਰ ਹੈ .

ਨਾਂਅ[ਸੋਧੋ]

ਇਤਿਹਾਸ[ਸੋਧੋ]

ਭੂਗੋਲਿਕ ਸਥਿਤੀ[ਸੋਧੋ]

ਪੋਲੈਂਡ ਦਾ ਨਕਸ਼ਾ

ਪੋਲੈਂਡ ਦੀ ਧਰਤੀ ਵੱਖਰੇ ਭੂਗੋਲਿਕ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਉੱਤਰ- ਪੱਛਮੀ ਭਾਗ ਬਾਲਟਿਕ ਤਟ ਨਾਲ ਸਥਿਤ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਪੋਮੇਰੇਨਿਆ ਦੀ ਖਾੜੀ ਵਲੋਂ ਲੈ ਕੇ ਗਡਾਂਸਕ ਦੇ ਖਾੜੀ ਤੱਕ ਫੈਲਿਆ ਹੈ।

ਪੋਲੈਂਡ ਦੀ ਤਕਰੀਬਨ 28% ਭੂਮੀ ਜੰਗਲਾਂ ਨਾਲ ਢਕੀ ਹੋਈ ਹੈ । ਦੇਸ਼ ਦੀ ਤਕਰੀਬਨ ਅੱਧੀ ਜ਼ਮੀਨ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਲਈ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ।

ਪੋਲੈਂਡ ਦੇ ਕੁਲ 23 ਜਾਤੀ ਫੁਲਵਾੜੀ, 3,145 ਵਰਗ ਕਿ.ਮੀ. (1,214 ਵਰਗ ਮੀਲ) ਦੀ ਰਾਖਵੀਂ ਜ਼ਮੀਨ ਨੂੰ ਘੇਰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਪੋਲੈਂਡ ਦੀ ਕੁੱਲ ਭੂਮੀ ਦਾ 1 % ਤੋਂ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਪੱਖ ਤੋਂ ਪੋਲੈਂਡ ਪੂਰੇ ਯੂਰਪ ਦਾ ਆਗੂ ਹੈ । ਫਿਲਹਾਲ ਮਾਸੁਰਿਆ, ਕਾਰਾਕੋ - ਚੇਸਤੋਚੋਵਾ ਮਾਲਭੂਮਿ ਅਤੇ ਪੂਰਵੀ ਬੇਸਕਿਡ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਅਤੇ ਨਵੀਆਂ ਫੁਲਵਾੜੀਆਂ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਹੈ ।

ਧਰਾਤਲ[ਸੋਧੋ]

ਜਲਵਾਯੂ[ਸੋਧੋ]

ਸਰਹੱਦਾਂ[ਸੋਧੋ]

ਜੈਵਿਕ ਵਿਭਿੰਨਤਾ[ਸੋਧੋ]

ਨਦੀਆਂ[ਸੋਧੋ]

ਪੋਲੈਂਡ ਕਿ ਵੱਡੀ ਨਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸਤੁਲਾ (ਪੋਲਸ਼: ਇਸ ? ਅ), 1, 047 ਕਿ . ਮਿ (678 ਮਿਲ) ; ਓਡੇਰ (ਪੋਲਸ਼: ਔਦਰ) - ਜੋ ਕਿ ਪੋਲੈਂਡ ਕਿ ਪੱਛਮ ਵਾਲਾ ਸੀਮਰੇਖਾ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਹੈ - 854 ਕਿ . ਮੀ . (531 ਮੀਲ) ; ਇਸ ਦੀ ਉਪਨਦੀ, ਵਾਰਟਾ, 808 ਕਿ . ਮੀ . (502 ਮੀਲ) ਅਤੇ ਬਗਲਾ - ਵਿਸਤੁਲਾ ਦੀ ਇੱਕ ਉਪਨਦੀ - 772 ਕਿ . ਮੀ . (480 ਮੀਲ) ਆਦਿ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹਨ . ਪੋਮੇਰਾਨਿਆ ਦੁਸਰੀ ਛੋਟੀ ਨਦੀਆਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਸਤੁਲਾ ਅਤੇ ਓਡੇਰ ਵੀ ਬਾਲਟਿਕ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਪਡਤੇ ਹਨ . ਹਾਲਾਂਕਿ ਪੋਲੈਂਡ ਦੀ ਜਿਆਦਾਤ ਨਦੀਆਂ ਬਾਲਟਿਕ ਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗਦੀਆਂ ਹਨ ਉੱਤੇ ਕੁੱਝ ਇੱਕ ਨਦੀਆਂ ਜੈਸੇਕਿ ਡੈਨਿਉਬ ਆਦਿ ਬਲੈਕ ਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਪਡਤੀਆਂ ਹਨ .

ਪੋਲੈਂਡ ਦੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਦੌਰ ਤੋਂ ਹੀ ਯਾਤਾਯਾਤ ਕਾਰਜ ਵਿੱਚ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ । ਉਦਾਹਰਨ ਵਜੋਂ ਵਾਈਕਿੰਗ ਲੋਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਸ਼ਹੁਰ ਲਾਂਗਸ਼ਿਪੋਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸਤੁਲਾ ਅਤੇ ਓਡੇਰ ਤੱਕ ਦਾ ਸਫਰ ਤੈਅ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਮੱਧ ਯੁੱਗ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਯੁੱਗ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਜਿਸ ਸਮੇਂ ਪੋਲੈਂਡ - ਲਿਥੁਆਨਿਆ ਯੂਰਪ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਖਾਧ ਉਤਪਾਦਕ ਹੋਇਆ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਖਾਦਿਅਸ਼ਸਿਅ ਅਤੇ ਅੰਨਿਆਨਿਏ ਕ੍ਰਿਸ਼ਿਜਾਤ ਦਰਵਯੋਂ ਨੂੰ ਵਿਸਤੁਲਾ ਵਲੋਂ ਗਡਾਂਸਕ ਅਤੇ ਅੱਗੇ ਪੂਰਵੀ ਯੂਰਪ ਨੂੰ ਭੇਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਜੋ ਦੀ ਯੂਰਪ ਦੀ ਖਾਦਿਅ ਕਡੀ ਦਾ ਇੱ ਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਅੰਗ ਸੀ .

ਜਨਸੰਖਿਆ[ਸੋਧੋ]

ਸ਼ਹਿਰੀ ਖੇਤਰ[ਸੋਧੋ]

ਭਾਸ਼ਾ[ਸੋਧੋ]

ਧਰਮ[ਸੋਧੋ]

ਸਿੱਖਿਆ[ਸੋਧੋ]

ਸਿਹਤ[ਸੋਧੋ]

ਰਾਜਨੀਤਕ[ਸੋਧੋ]

ਸਰਕਾਰ[ਸੋਧੋ]

ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕੀ ਵੰਡ[ਸੋਧੋ]

ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਅਤੇ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ[ਸੋਧੋ]

ਅਰਥ ਵਿਵਸਥਾ[ਸੋਧੋ]

ਘਰੇਲੂ ਉਤਪਾਦਨ ਦਰ[ਸੋਧੋ]

ਖੇਤੀਬਾੜੀ[ਸੋਧੋ]

ਸਨਅਤ[ਸੋਧੋ]

ਵਿੱਤੀ ਕਾਰੋਬਾਰ[ਸੋਧੋ]

ਯਾਤਾਯਾਤ[ਸੋਧੋ]

ਊਰਜਾ[ਸੋਧੋ]

ਪਾਣੀ[ਸੋਧੋ]

ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਤਕਨੀਕ[ਸੋਧੋ]

ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਵਪਾਰ[ਸੋਧੋ]

ਫੌਜੀ ਤਾਕਤ[ਸੋਧੋ]

ਸੱਭਿਆਚਾਰ[ਸੋਧੋ]

ਸਾਹਿਤ[ਸੋਧੋ]

ਭਵਨ ਨਿਰਮਾਣ ਕਲਾ[ਸੋਧੋ]

ਰਸਮ-ਰਿਵਾਜ[ਸੋਧੋ]

ਲੋਕ ਕਲਾ[ਸੋਧੋ]

ਭੋਜਨ[ਸੋਧੋ]

ਤਿਉਹਾਰ[ਸੋਧੋ]

ਖੇਡਾਂ[ਸੋਧੋ]

ਮੀਡੀਆ ਤੇ ਸਿਨੇਮਾ[ਸੋਧੋ]

ਅਜਾਇਬਘਰ ਤੇ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀਆਂ[ਸੋਧੋ]

ਮਸਲੇ ਅਤੇ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ[ਸੋਧੋ]

ਅੰਦਰੂਨੀ ਮਸਲੇ[ਸੋਧੋ]

ਬਾਹਰੀ ਮਸਲੇ[ਸੋਧੋ]

ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ[ਸੋਧੋ]

ਹਵਾਲੇ[ਸੋਧੋ]