ਸਮੱਗਰੀ 'ਤੇ ਜਾਓ

ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਗੁਟੇਨਬਰਗ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਆਜ਼ਾਦ ਵਿਸ਼ਵਕੋਸ਼ ਤੋਂ
ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਗੁਟੇਨਬਰਗ
ਕਿਸਮਡਿਜੀਟਲ ਲਾਇਬਰੇਰੀ
ਸਥਾਪਨਾਦਸੰਬਰ 1971; 54 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ (1971-12)
(ਪਹਿਲਾ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਪੋਸਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ)[1]
ਸੰਕਲਨ
ਆਕਾਰOver ਫਰਮਾ:Num PG books documents
ਸੰਕਲਨ ਲਈ ਮਾਪਦੰਡਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਕਾਪੀਰਾਈਟ ਦੁਆਰਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਨਹੀਂ ਹਨ।
ਹੋਰ ਜਾਣਕਾਰੀ
ਵੈੱਬਸਾਈਟgutenberg.org

ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਗੁਟੇਨਬਰਗ ( ਪੀਜੀ ) ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਕੰਮਾਂ ਨੂੰ ਡਿਜੀਟਾਈਜ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਪੁਰਾਲੇਖ ਕਰਨ ਲਈ ਅਤੇ "ਈ-ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਅਤੇ ਵੰਡ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ"[2] ਇੱਕ ਸਵੈ-ਇੱਛੁਕ ਯਤਨ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1971 ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀ ਲੇਖਕ ਮਾਈਕਲ ਐਸ. ਹਾਰਟ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀ ਡਿਜੀਟਲ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਹੈ।[3] ਇਸਦੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਚੀਜ਼ਾਂ ਜਨਤਕ ਡੋਮੇਨ ਵਿੱਚ ਕਿਤਾਬਾਂ ਜਾਂ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੇ ਪੂਰੇ ਟੈਕਸਟ ਹਨ। ਸਾਰੀਆਂ ਫਾਈਲਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਓਪਨ ਫਾਰਮੈਟ ਲੇਆਉਟ ਦੇ ਤਹਿਤ ਮੁਫਤ ਵਿੱਚ ਐਕਸੈਸ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਲਗਭਗ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕੰਪਿਊਟਰ 'ਤੇ ਉਪਲਬਧ ਹੈ। 22 ਮਾਰਚ 2026 ਤੱਕ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਗੁਟੇਨਬਰਗ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮੁਫ਼ਤ ਈ-ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 78,000 ਆਈਟਮਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਕੀਤੀ ਸੀ।[4]

ਇਹ ਰੀਲੀਜ਼ ਸਾਦੇ ਟੈਕਸਟ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਹੋਰ ਫਾਰਮੈਟਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ HTML, EPUB, ਅਤੇ MOBI ਵਿੱਚ ਉਪਲਬਧ ਹਨ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਰੀਲੀਜ਼ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਪਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਗੈਰ-ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵੀ ਉਪਲਬਧ ਹਨ। ਕਈ ਸੰਬੰਧਿਤ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਹਨ ਜੋ ਵਾਧੂ ਸਮੱਗਰੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਖੇਤਰ- ਅਤੇ ਭਾਸ਼ਾ-ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰਚਨਾਵਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਗੁਟੇਨਬਰਗ ਡਿਸਟ੍ਰੀਬਿਊਟਿਡ ਪਰੂਫਰੀਡਰਜ਼ ਨਾਲ ਨੇੜਿਓਂ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਸਕੈਨ ਕੀਤੇ ਟੈਕਸਟ ਦੀ ਪਰੂਫਰੀਡਿੰਗ ਲਈ ਇੱਕ ਇੰਟਰਨੈਟ-ਅਧਾਰਤ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਹੈ।

ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਗੁਟੇਨਬਰਗ ਦਾ ਨਾਮ ਖੋਜੀ ਜੋਹਾਨਸ ਗੁਟੇਨਬਰਗ ਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਿੰਟਿੰਗ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ ਗਏ ਕੰਮਾਂ ਨੇ ਕਿਤਾਬਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਟੈਕਸਟ ਦੀ ਵਿਸ਼ਾਲ ਉਪਲਬਧਤਾ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਕੀਤਾ।

ਇਤਿਹਾਸ

[ਸੋਧੋ]

ਮਾਈਕਲ ਐਸ. ਹਾਰਟ ਨੇ 1971 ਵਿੱਚ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਦੇ ਡਿਜੀਟਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਨਾਲ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਗੁਟੇਨਬਰਗ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।[5] ਇਲੀਨੋਇਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਇੱਕ ਵਿਦਿਆਰਥੀ, ਹਾਰਟ ਨੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਮਟੀਰੀਅਲ ਰਿਸਰਚ ਲੈਬ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜ਼ੇਰੋਕਸ ਸਿਗਮਾ V ਮੇਨਫ੍ਰੇਮ ਕੰਪਿਊਟਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਦੋਸਤਾਨਾ ਆਪਰੇਟਰਾਂ ਰਾਹੀਂ, ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਖਾਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੰਪਿਊਟਰ ਸਮੇਂ ਦੀ ਲਗਭਗ ਅਸੀਮਤ ਮਾਤਰਾ ਸੀ; ਉਸ ਸਮੇਂ ਇਸਦੀ ਕੀਮਤ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ $100,000 ਜਾਂ $100,000,000 ਅਨੁਮਾਨਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।[6] ਹਾਰਟ ਨੇ ਸਮਝਾਇਆ ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਤੋਹਫ਼ੇ ਨੂੰ ਕੁਝ ਅਜਿਹਾ ਕਰਕੇ "ਵਾਪਸ ਦੇਣਾ" ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ ਜਿਸਨੂੰ ਕੋਈ ਬਹੁਤ ਕੀਮਤੀ ਸਮਝ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਟੀਚਾ 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ 10,000 ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪੜੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਨੂੰ ਜਨਤਾ ਲਈ ਘੱਟ ਜਾਂ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਖਰਚੇ 'ਤੇ ਉਪਲਬਧ ਕਰਵਾਉਣਾ ਸੀ।[7]

4 ਜੁਲਾਈ, 1971 ਨੂੰ, ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਦੀ ਇੱਕ ਮੁਫ਼ਤ ਛਪੀ ਕਾਪੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਸਨੇ ਟੈਕਸਟ ਨੂੰ ਕੰਪਿਊਟਰ ਵਿੱਚ ਟਾਈਪ ਕਰਨ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੈੱਟਵਰਕ ਦੇ ਦੂਜੇ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ।

— ਗ੍ਰੈਗਰੀ ਬੀ. ਨਿਊਬੀ[8]

ਇਹ ਕੰਪਿਊਟਰ ARPANET ਦੇ 15 ਨੋਡਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ, ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੈੱਟਵਰਕ ਜੋ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਬਣ ਜਾਵੇਗਾ। ਹਾਰਟ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਸੀ ਕਿ ਇੱਕ ਦਿਨ ਆਮ ਲੋਕ ਕੰਪਿਊਟਰਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਕਰ ਸਕਣਗੇ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਨੂੰ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮੁਫਤ ਉਪਲਬਧ ਕਰਵਾਉਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਬੈਕਪੈਕ ਵਿੱਚ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਦੀ ਇੱਕ ਕਾਪੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਇਹ ਪਹਿਲਾ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਗੁਟੇਨਬਰਗ ਈ-ਟੈਕਸਟ ਬਣ ਗਿਆ। ਉਸਨੇ ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦਾ ਨਾਮ ਪੰਦਰਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਜਰਮਨ ਪ੍ਰਿੰਟਰ ਜੋਹਾਨਸ ਗੁਟੇਨਬਰਗ ਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ, ਜਿਸਨੇ ਚਲਣਯੋਗ ਕਿਸਮ ਦੀ ਪ੍ਰਿੰਟਿੰਗ ਪ੍ਰੈਸ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਇਆ।

1990 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅੱਧ ਤੱਕ, ਹਾਰਟ ਇਲੀਨੋਇਸ ਬੇਨੇਡਿਕਟਾਈਨ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਗੁਟੇਨਬਰਗ ਚਲਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਹੋਰ ਵਲੰਟੀਅਰ ਇਸ ਯਤਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਏ ਸਨ। ਉਸਨੇ 1989 ਤੱਕ ਸਾਰੇ ਟੈਕਸਟ ਨੂੰ ਹੱਥੀਂ ਦਾਖਲ ਕੀਤਾ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਚਿੱਤਰ ਸਕੈਨਰ ਅਤੇ ਆਪਟੀਕਲ ਅੱਖਰ ਪਛਾਣ ਸੌਫਟਵੇਅਰ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਵਧੇਰੇ ਉਪਲਬਧ ਹੋ ਗਏ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕਿਤਾਬ ਸਕੈਨਿੰਗ ਵਧੇਰੇ ਸੰਭਵ ਹੋ ਗਈ।[9] ਹਾਰਟ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਕਾਰਨੇਗੀ ਮੇਲਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨਾਲ ਇੱਕ ਪ੍ਰਬੰਧ 'ਤੇ ਆਇਆ, ਜੋ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਗੁਟੇਨਬਰਗ ਦੇ ਵਿੱਤ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਕਰਨ ਲਈ ਸਹਿਮਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਈ-ਟੈਕਸਟਾਂ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਵਧਦੀ ਗਈ, ਵਲੰਟੀਅਰਾਂ ਨੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੇ ਕਾਰਜਾਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜੋ ਹਾਰਟ ਨੇ ਚਲਾਏ ਸਨ।


ਇਤਾਲਵੀ ਵਲੰਟੀਅਰ ਪੀਟਰੋ ਡੀ ਮਿਸੇਲੀ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਗੁਟੇਨਬਰਗ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਵਿਕਸਤ ਅਤੇ ਸੰਚਾਲਿਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਔਨਲਾਈਨ ਕੈਟਾਲਾਗ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਦਸ ਸਾਲਾਂ (1994–2004) ਵਿੱਚ, ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਵੈੱਬ ਪੇਜਾਂ ਨੇ ਕਈ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤੇ, ਅਕਸਰ "ਵੈੱਬ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ" ਸੂਚੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।[10]

2004 ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਇੱਕ ਬਿਹਤਰ ਔਨਲਾਈਨ ਕੈਟਾਲਾਗ ਨੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਗੁਟੇਨਬਰਗ ਸਮੱਗਰੀ ਨੂੰ ਬ੍ਰਾਊਜ਼ ਕਰਨਾ, ਐਕਸੈਸ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਹਾਈਪਰਲਿੰਕ ਕਰਨਾ ਆਸਾਨ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ। ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਗੁਟੇਨਬਰਗ ਹੁਣ ਚੈਪਲ ਹਿੱਲ ਵਿਖੇ ਉੱਤਰੀ ਕੈਰੋਲੀਨਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਖੇ ਆਈਬੀਬਲੀਓ ਦੁਆਰਾ ਹੋਸਟ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਹਾਰਟ ਦੀ ਮੌਤ 6 ਸਤੰਬਰ 2011 ਨੂੰ ਇਲੀਨੋਇਸ ਦੇ ਅਰਬਾਨਾ ਸਥਿਤ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਿੱਚ 64 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੋਈ।[11]

ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਦਾ ਦਾਇਰਾ

[ਸੋਧੋ]
ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਗੁਟੇਨਬਰਗ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨਾਂ ਦਾ ਵਾਧਾ

ਮਈ 2025 ਤੱਕ , ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਗੁਟੇਨਬਰਗ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਵਿੱਚ 75,999 ਤੋਂ ਵੱਧ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹਰ ਹਫ਼ਤੇ ਔਸਤਨ 30 ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਵੀਆਂ ਈ-ਕਿਤਾਬਾਂ ਜੋੜੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।[12] ਇਹ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੱਛਮੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਪਰੰਪਰਾ ਤੋਂ ਸਾਹਿਤ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਹਨ। ਨਾਵਲ, ਕਵਿਤਾ, ਛੋਟੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਅਤੇ ਨਾਟਕ ਵਰਗੇ ਸਾਹਿਤ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਗੁਟੇਨਬਰਗ ਵਿੱਚ ਰਸੋਈ ਕਿਤਾਬਾਂ, ਸੰਦਰਭ ਰਚਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਰਸਾਲਿਆਂ ਦੇ ਅੰਕ ਵੀ ਹਨ।[13] ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਗੁਟੇਨਬਰਗ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਗੈਰ-ਟੈਕਸਟ ਆਈਟਮਾਂ ਵੀ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਆਡੀਓ ਫਾਈਲਾਂ, ਫਿਲਮਾਂ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤ-ਨੋਟੇਸ਼ਨ ਫਾਈਲਾਂ।[3] ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਰਿਲੀਜ਼ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਪਰ ਕਈ ਹੋਰ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸੰਖਿਆਵਾਂ ਹਨ।[14]

ਜਦੋਂ ਵੀ ਸੰਭਵ ਹੋਵੇ, ਗੁਟੇਨਬਰਗ ਰੀਲੀਜ਼ ਸਾਦੇ ਟੈਕਸਟ ਵਿੱਚ ਉਪਲਬਧ ਹਨ, ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ US-ASCII ਅੱਖਰ ਏਨਕੋਡਿੰਗ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਪਰ ਅਕਸਰ ISO-8859-1 ਤੱਕ ਵਧਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ (ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ, ਫ੍ਰੈਂਚ ਵਿੱਚ ਐਕਸੈਂਟਡ ਅੱਖਰਾਂ ਅਤੇ ਜਰਮਨ ਵਿੱਚ Scharfes ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਣ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦਾ ਹੈ)। ਕਾਪੀਰਾਈਟ-ਮੁਕਤ ਹੋਣ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਰੀਲੀਜ਼ ਦੇ ਲਾਤੀਨੀ ( ਅੱਖਰ ਸੈੱਟ ) ਟੈਕਸਟ ਸੰਸਕਰਣ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਗੁਟੇਨਬਰਗ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਾਈਕਲ ਹਾਰਟ ਦਾ ਇੱਕ ਮਾਪਦੰਡ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਦਾ ਮੰਨਣਾ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਨਯੋਗ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਵਾਲਾ ਫਾਰਮੈਟ ਸੀ। ਲੋੜ ਤੋਂ ਬਾਹਰ, ਇਸ ਮਾਪਦੰਡ ਨੂੰ ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਚੀਨੀ ਅਤੇ ਜਾਪਾਨੀ ਵਿੱਚ ਟੈਕਸਟ ਦੇ ਵੱਡੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਲਈ ਹੋਰ ਵਧਾਉਣਾ ਪਿਆ ਹੈ ਜੋ ਹੁਣ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ UTF-8 ਦੀ ਬਜਾਏ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਵਲੰਟੀਅਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕੀਤੇ ਜਾਣ 'ਤੇ ਹੋਰ ਫਾਰਮੈਟ ਵੀ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਗੈਰ-ASCII ਫਾਰਮੈਟ HTML ਹੈ, ਜੋ ਮਾਰਕਅੱਪ ਅਤੇ ਚਿੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਮੈਂਬਰਾਂ ਅਤੇ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਨੇ ਵਧੇਰੇ ਉੱਨਤ ਫਾਰਮੈਟਾਂ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਇਹ ਮੰਨਦੇ ਹੋਏ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨਾ ਆਸਾਨ ਹੈ। ਪਰ ਕੁਝ ਫਾਰਮੈਟ ਜੋ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਸੰਪਾਦਨਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ PDF, ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਗੁਟੇਨਬਰਗ ਦੇ ਟੀਚਿਆਂ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਪਹਿਲਾਂ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਗੁਟੇਨਬਰਗ ਦੋ ਹੋਰ ਸਰੋਤ ਫਾਰਮੈਟਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦਾ ਸੀ: ਟੈਕਸਟ ਏਨਕੋਡਿੰਗ ਇਨੀਸ਼ੀਏਟਿਵ ਸਟੈਂਡਰਡ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲਿਤ ਸੰਸਕਰਣ (2005 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ) [15] ਅਤੇ ਰੀਸਟ੍ਰਕਚਰਡਟੈਕਸਟ (2011 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ)।

2009 ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਗੁਟੇਨਬਰਗ ਕੈਟਾਲਾਗ ਨੇ ਆਟੋ-ਜਨਰੇਟ ਕੀਤੇ ਵਿਕਲਪਿਕ ਫਾਈਲ ਫਾਰਮੈਟਾਂ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ HTML (ਜਦੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ), EPUB ਅਤੇ ਪਲਕਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।[16]

ਆਦਰਸ਼

[ਸੋਧੋ]

ਮਾਈਕਲ ਹਾਰਟ ਨੇ 2004 ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਸੀ, "ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਗੁਟੇਨਬਰਗ ਦਾ ਮਿਸ਼ਨ ਸਰਲ ਹੈ: 'ਈ-ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਅਤੇ ਵੰਡ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨਾ'।[2] ਉਸਦਾ ਟੀਚਾ "ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਫਾਰਮੈਟਾਂ ਵਿੱਚ ਈ-ਕਿਤਾਬਾਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨਾ" ਸੀ। [3] ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦਾ ਨਾਅਰਾ "ਅਗਿਆਨਤਾ ਅਤੇ ਅਨਪੜ੍ਹਤਾ ਦੀਆਂ ਪੱਟੀਆਂ ਨੂੰ ਤੋੜਨਾ" ਹੈ,[17] ਕਿਉਂਕਿ ਇਸਦੇ ਵਲੰਟੀਅਰਾਂ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਜਨਤਕ ਸਾਖਰਤਾ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤਕ ਵਿਰਾਸਤ ਲਈ ਕਦਰ ਫੈਲਾਉਣਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਿ 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਜਨਤਕ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀਆਂ ਨੇ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ।[18][19]

ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਗੁਟੇਨਬਰਗ ਨੂੰ ਜਾਣਬੁੱਝ ਕੇ ਵਿਕੇਂਦਰੀਕ੍ਰਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ; ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਚੋਣ ਨੀਤੀ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਕਿਹੜੇ ਟੈਕਸਟ ਜੋੜਨੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਵਲੰਟੀਅਰ ਉਸ ਚੀਜ਼ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਹੈ ਜਾਂ ਉਪਲਬਧ ਹੈ। ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਗੁਟੇਨਬਰਗ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਣਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਸਥਾਨਕ ਦੁਰਘਟਨਾ ਦੁਆਰਾ ਗੁਆਇਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਇਸ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵਿੱਚ, ਪੂਰੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਦਾ ਨਿਯਮਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬੈਕਅੱਪ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਸਰਵਰਾਂ 'ਤੇ ਪ੍ਰਤੀਬਿੰਬਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਕਾਪੀਰਾਈਟ

[ਸੋਧੋ]

ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਗੁਟੇਨਬਰਗ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦੇ ਕਾਪੀਰਾਈਟ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਆਪਣੀਆਂ ਈ-ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਨ ਲਈ ਸਾਵਧਾਨ ਹੈ। ਕਾਪੀਰਾਈਟ ਕਲੀਅਰੈਂਸ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਗੁਟੇਨਬਰਗ ਆਰਕਾਈਵ ਵਿੱਚ ਸਮੱਗਰੀ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਕਲੀਅਰੈਂਸਾਂ ਦੇ ਰਿਕਾਰਡ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਲਈ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਗੁਟੇਨਬਰਗ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਸਿਰਲੇਖਾਂ 'ਤੇ ਨਵੇਂ ਕਾਪੀਰਾਈਟ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਇਹ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮੁਫ਼ਤ ਪ੍ਰਜਨਨ ਅਤੇ ਵੰਡ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।[3]

ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਗੁਟੇਨਬਰਗ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਦੀਆਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਕਿਤਾਬਾਂ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦੇ ਕਾਪੀਰਾਈਟ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਤਹਿਤ ਜਨਤਕ ਡੋਮੇਨ ਵਜੋਂ ਵੰਡੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਕੁਝ ਕਾਪੀਰਾਈਟ ਲਿਖਤਾਂ ਵੀ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਵਿਗਿਆਨ ਗਲਪ ਲੇਖਕ ਕੋਰੀ ਡਾਕਟਰੋ ਦੀਆਂ, ਜੋ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਗੁਟੇਨਬਰਗ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਾਲ ਵੰਡਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਾਪੀਰਾਈਟ ਧਾਰਕ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਧਾਰਤ ਹੋਰ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹਨ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਰੀਏਟਿਵ ਕਾਮਨਜ਼ ਦੇ ਅਧੀਨ ਲਾਇਸੰਸਸ਼ੁਦਾ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।

"ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਗੁਟੇਨਬਰਗ" ਸੰਗਠਨ ਦਾ ਇੱਕ ਟ੍ਰੇਡਮਾਰਕ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਨਿਸ਼ਾਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਤੋਂ ਜਨਤਕ ਡੋਮੇਨ ਟੈਕਸਟ ਦੇ ਵਪਾਰਕ ਜਾਂ ਸੋਧੇ ਹੋਏ ਪੁਨਰ ਵੰਡ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਜੇਕਰ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਗੁਟੇਨਬਰਗ ਦੇ ਸਾਰੇ ਹਵਾਲੇ ਹਟਾ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਜਨਤਕ ਡੋਮੇਨ ਵਿੱਚ ਕੰਮਾਂ ਦੀ ਮੁੜ ਵਿਕਰੀ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਕਾਨੂੰਨੀ ਰੁਕਾਵਟ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਪਰ ਗੁਟੇਨਬਰਗ ਯੋਗਦਾਨੀਆਂ ਨੇ ਵਲੰਟੀਅਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਫਾਰਮੈਟ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸਮੱਗਰੀ ਨੂੰ ਸਿੱਧੇ ਅਤੇ ਵਪਾਰਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੁਬਾਰਾ ਵਰਤਣ ਦੀ ਉਚਿਤਤਾ 'ਤੇ ਸਵਾਲ ਉਠਾਏ ਹਨ। ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਤੋਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਨੂੰ ਹਟਾਏ ਜਾਣ ਅਤੇ ਕਿੰਡਲ ਸਟੋਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵੇਚਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮੁਨਾਫ਼ੇ ਲਈ ਵੇਚੇ ਜਾਣ ਦੀਆਂ ਉਦਾਹਰਣਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ 1906 ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਫੌਕਸ ਟ੍ਰੈਪਿੰਗ ਹੈ।[20]

2018 ਤੋਂ 2021 ਤੱਕ, ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਗੁਟੇਨਬਰਗ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਜਰਮਨੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਪਹੁੰਚਯੋਗ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਹੇਨਰਿਕ ਮਾਨ, ਥਾਮਸ ਮਾਨ ਅਤੇ ਅਲਫ੍ਰੇਡ ਡੋਬਲਿਨ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਸੰਬੰਧੀ ਐਸ. ਫਿਸ਼ਰ ਵਰਲਾਗ ਦੇ ਅਦਾਲਤੀ ਹੁਕਮਾਂ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਜਨਤਕ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਨ, ਜਰਮਨ ਅਦਾਲਤ (ਫ੍ਰੈਂਕਫਰਟ ਐਮ ਮੇਨ ਰੀਜਨਲ ਕੋਰਟ) ਨੇ ਜਰਮਨੀ ਵਿੱਚ ਅਜੇ ਵੀ ਸਰਗਰਮ ਕਾਪੀਰਾਈਟਸ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ, ਅਤੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਗੁਟੇਨਬਰਗ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਜਰਮਨ ਅਧਿਕਾਰ ਖੇਤਰ ਦੇ ਅਧੀਨ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਜਰਮਨ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸਮੱਗਰੀ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜਰਮਨੀ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਯੋਗ ਹੈ।[21] ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ 30 ਅਪ੍ਰੈਲ 2019 (11 ਯੂ 27/18 [22] ) ਨੂੰ ਫ੍ਰੈਂਕਫਰਟ ਕੋਰਟ ਆਫ਼ ਅਪੀਲ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਫ੍ਰੈਂਕਫਰਟ ਕੋਰਟ ਆਫ਼ ਅਪੀਲ ਨੇ ਫੈਡਰਲ ਕੋਰਟ ਆਫ਼ ਜਸਟਿਸ (ਬੁੰਡੇਸਗੇਰਿਚਟਸ਼ੋਫ) ਨੂੰ ਹੋਰ ਅਪੀਲ ਕਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ, ਅਪੀਲ ਕਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਲਈ ਇੱਕ ਅਰਜ਼ੀ ਫੈਡਰਲ ਕੋਰਟ ਆਫ਼ ਜਸਟਿਸ ਵਿੱਚ ਦਾਇਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। 4 ਅਕਤੂਬਰ 2020 ਤੱਕ ਉਹ ਅਰਜ਼ੀ ਅਜੇ ਵੀ ਲੰਬਿਤ ਸੀ (ਫੈਡਰਲ ਕੋਰਟ ਆਫ਼ ਜਸਟਿਸ I ZR 97/19)। ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਗੁਟੇਨਬਰਗ ਲਿਟਰੇਰੀ ਆਰਕਾਈਵ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ,[23] "ਅਕਤੂਬਰ 2021 ਵਿੱਚ, ਧਿਰਾਂ ਇੱਕ ਸਮਝੌਤਾ ਸਮਝੌਤੇ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚੀਆਂ। ਸਮਝੌਤੇ ਦੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਦੇ ਤਹਿਤ, ਤਿੰਨਾਂ ਲੇਖਕਾਂ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਗੁਟੇਨਬਰਗ ਈ-ਕਿਤਾਬਾਂ ਨੂੰ ਜਰਮਨੀ ਤੋਂ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਬਲੌਕ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜਰਮਨ ਕਾਪੀਰਾਈਟ ਦੀ ਮਿਆਦ ਖਤਮ ਨਹੀਂ ਹੋ ਜਾਂਦੀ। ਸਮਝੌਤੇ ਦੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਦੇ ਤਹਿਤ, ਆਲ-ਜਰਮਨੀ ਬਲਾਕ ਹੁਣ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਸਮਝੌਤੇ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਸ਼ਰਤਾਂ ਗੁਪਤ ਹਨ।"

ਇਟਲੀ ਵਿੱਚ ਕਾਪੀਰਾਈਟ ਦੁਆਰਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਅਖਬਾਰਾਂ ਅਤੇ ਰਸਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਵੈੱਬਸਾਈਟਾਂ ਨੂੰ ਬਲਾਕ ਕਰਨ ਦੇ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਯਤਨ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ, ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਗੁਟੇਨਬਰਗ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਨੂੰ ਮਈ 2020 ਤੋਂ ਇਟਲੀ ਵਿੱਚ ਬਲਾਕ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।[24]

ਆਲੋਚਨਾ

[ਸੋਧੋ]

ਟੈਕਸਟ ਫਾਈਲਾਂ UTF-8 ਵਿੱਚ ਏਨਕੋਡ ਕੀਤੇ ਪਲੇਨ ਟੈਕਸਟ ਦੇ ਫਾਰਮੈਟ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ 65-70 ਅੱਖਰਾਂ 'ਤੇ ਲਪੇਟੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਪੈਰਿਆਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਡਬਲ ਲਾਈਨ ਬ੍ਰੇਕ ਦੁਆਰਾ ਵੱਖ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 2000 ਵਿੱਚ, ਇਸ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਦੀ "ਸਧਾਰਨ ਅਤੇ ਸਕ੍ਰੀਨ 'ਤੇ ਪੜ੍ਹਨ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ" ਵਜੋਂ ਆਲੋਚਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।[25] ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਗੁਟੇਨਬਰਗ HTML, ePub, ਅਤੇ PDF ਸੰਸਕਰਣਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਟੈਕਸਟ ਉਪਲਬਧ ਕਰਵਾ ਕੇ ਇਸ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪੁਰਾਣੇ ਟੈਕਸਟ ਦੇ HTML ਸੰਸਕਰਣ ਸਵੈ-ਜਨਰੇਟ ਕੀਤੇ ਸੰਸਕਰਣ ਹਨ। ਇੱਕ ਹੋਰ ਗੈਰ-ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ, ਸਟੈਂਡਰਡ ਈਬੁੱਕਸ, ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਇਹਨਾਂ ਮੁੱਦਿਆਂ ਨੂੰ ਜਨਤਕ ਡੋਮੇਨ ਸਿਰਲੇਖਾਂ ਦੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਨਾਲ ਹੱਲ ਕਰਨਾ ਹੈ ਜੋ ਫਾਰਮੈਟ ਅਤੇ ਸਟਾਈਲ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਇਹ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਅਤੇ ਟਾਈਪੋਗ੍ਰਾਫੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਮੁੱਦਿਆਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਦਾ ਹੈ।[26]

ਦਸੰਬਰ 1994 ਵਿੱਚ, ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਗੁਟੇਨਬਰਗ ਦੀ ਟੈਕਸਟ ਏਨਕੋਡਿੰਗ ਇਨੀਸ਼ੀਏਟਿਵ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਟੈਕਸਟ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਟੱਲ ਫੈਸਲਿਆਂ ਦੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀਕਰਨ ਜਾਂ ਚਰਚਾ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਰਹਿਣ ਲਈ ਆਲੋਚਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜਾਂ ਕੁਝ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀਕਰਨ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਟੈਕਸਟ ਦੇ ਕਈ (ਵਿਰੋਧੀ) ਸੰਸਕਰਣਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਹੜਾ ਡਿਜੀਟਾਈਜ਼ਡ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਉਪਲਬਧ ਕੰਮਾਂ (ਅਤੇ ਐਡੀਸ਼ਨਾਂ) ਦੀ ਚੋਣ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ, ਸਕੈਨਿੰਗ ਦੀ ਸੌਖ, ਕਾਪੀਰਾਈਟ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੋਣ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਾਰਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ; ਕਿਸੇ ਵੀ ਭੀੜ-ਸਰੋਤ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਵਿੱਚ ਇਸ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋਵੇਗਾ।

ਮਾਰਚ 2004 ਵਿੱਚ, ਮਾਈਕਲ ਹਾਰਟ ਅਤੇ ਜੌਨ ਐਸ. ਗੁਆਗਲੀਅਰਡੋ ਦੁਆਰਾ ਬੌਧਿਕ ਸੰਪਤੀਆਂ ਦੀ ਘੱਟ ਕੀਮਤ ਵਾਲੀ ਵੰਡ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਪਹਿਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਹ ਪਹਿਲ ਇੱਕ "ਸਵੈ-ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਪੋਰਟਲ" ਵਿੱਚ ਵਿਕਸਤ ਹੋਈ ਜੋ ਹੁਣ self.gutenberg.org 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। (ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦਾ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਨਾਮ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਗੁਟੇਨਬਰਗ 2 (PG II) ਸੀ, ਜਿਸਨੇ PG ਵਲੰਟੀਅਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਵਾਦ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।[27]

ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਗੁਟੇਨਬਰਗ ਲਿਟਰੇਰੀ ਆਰਕਾਈਵ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ

[ਸੋਧੋ]

2000 ਵਿੱਚ, ਇੱਕ 501(c)(3) ਗੈਰ-ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ, ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਗੁਟੇਨਬਰਗ ਲਿਟਰੇਰੀ ਆਰਕਾਈਵ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ, ਇੰਕ. ( EIN : 64–6221541) ਨੂੰ ਮਿਸੀਸਿਪੀ, ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੀਆਂ ਕਾਨੂੰਨੀ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਚਾਰਟਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।[28][29][30] ਇਸ ਨੂੰ ਦਾਨ ਟੈਕਸ-ਕਟੌਤੀਯੋਗ ਹਨ।[31]

ਗ੍ਰੈਗਰੀ ਬੀ. ਨਿਊਬੀ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਯੂਐਨਸੀ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਇਨਫਰਮੇਸ਼ਨ ਐਂਡ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਸਾਇੰਸ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਕ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਨ ਅਤੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਗੁਟੇਨਬਰਗ ਵਲੰਟੀਅਰ ਸਨ, 2001 ਵਿੱਚ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਸੀਈਓ ਬਣੇ।[27][32]

ਸਾਥੀ

[ਸੋਧੋ]
  • ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਗੁਟੇਨਬਰਗ ਕੰਸੋਰਟੀਆ ਸੈਂਟਰ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਦੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਵਿੱਚ ਮਾਹਰ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਗੁਟੇਨਬਰਗ ਦੀ ਸੰਪਾਦਕੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਜਾਂ ਇਕਸਾਰ ਫਾਰਮੈਟਿੰਗ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਥੀਮੈਟਿਕ ਸੰਗ੍ਰਹਿ, ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਕਈ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ, ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਹਨ। [33] ਇਹ worldlibrary.net ਦੁਆਰਾ ਸਪਾਂਸਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਸਵੈ-ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਪੋਰਟਲ, self.gutenberg.org ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। [34]
  • ਆਈਬੀਬਲੀਓ, ਚੈਪਲ ਹਿੱਲ ਵਿਖੇ ਉੱਤਰੀ ਕੈਰੋਲੀਨਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਖੇ, ਹੁਣ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਗੁਟੇਨਬਰਗ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕਰਦਾ ਹੈ [34]
  • ਡਿਸਟ੍ਰੀਬਿਊਟਡ ਪਰੂਫਰੀਡਰ: 2000 ਵਿੱਚ, ਚਾਰਲਸ ਫ੍ਰੈਂਕਸ ਨੇ ਡਿਸਟ੍ਰੀਬਿਊਟਡ ਪਰੂਫਰੀਡਰ (DP) ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ, ਜਿਸਨੇ ਸਕੈਨ ਕੀਤੇ ਟੈਕਸਟ ਦੀ ਪਰੂਫਰੀਡਿੰਗ ਨੂੰ ਇੰਟਰਨੈੱਟ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵਲੰਟੀਅਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ। ਇਸ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਗੁਟੇਨਬਰਗ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਟੈਕਸਟ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਅਤੇ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਨੂੰ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ, ਨਾਲ ਹੀ ਨਵੇਂ ਵਲੰਟੀਅਰਾਂ ਲਈ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨਾ ਆਸਾਨ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ। DP 2002 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਗੁਟੇਨਬਰਗ ਨਾਲ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੋ ਗਿਆ। [35] 2018 ਤੱਕ , 36,000+ DP-ਯੋਗਦਾਨ ਵਾਲੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਗੁਟੇਨਬਰਗ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 77,500 ਕਿਤਾਬਾਂ ਦਾ ਲਗਭਗ ਦੋ-ਤਿਹਾਈ ਹਿੱਸਾ ਸਨ। [34]

ਸਾਥੀ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ

[ਸੋਧੋ]

ਸਾਰੇ ਸਾਥੀ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਸੁਤੰਤਰ ਸੰਗਠਨ ਹਨ ਜੋ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਆਦਰਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸਾਂਝਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਗੁਟੇਨਬਰਗ ਟ੍ਰੇਡਮਾਰਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।[34] ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਅਕਸਰ ਇੱਕ ਖਾਸ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਜਾਂ ਭਾਸ਼ਾਈ ਫੋਕਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।[36]

ਸਾਥੀ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ

[ਸੋਧੋ]
  • ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਗੁਟੇਨਬਰਗ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਟੈਕਸਟ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਦੇ ਕਾਪੀਰਾਈਟ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਜਨਤਕ ਡੋਮੇਨ ਹਨ, ਪਰ ਅਜੇ ਵੀ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਕਾਪੀਰਾਈਟ (ਜਾਂ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤ ਸਥਿਤੀ ਦੇ) ਅਧੀਨ ਹਨ, ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆਈ ਲੇਖਕਾਂ ਅਤੇ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਬਾਰੇ ਕਿਤਾਬਾਂ 'ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਹਨ।[37][34]
  • ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਗੁਟੇਨਬਰਗ ਕੈਨੇਡਾ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਪਬਲਿਕ ਡੋਮੇਨ ਟੈਕਸਟ ਲਈ ਇੱਕ ਡਿਜੀਟਲ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਹੈ।[38][34]
  • ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਗੁਟੇਨਬਰਗ-ਡੀਈ [ਡੀਈ] ਆਪਣੇ ਉਤਪਾਦ ਲਈ ਕਾਪੀਰਾਈਟ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਟੈਕਸਟ ਦੇ ਬ੍ਰਾਊਜ਼ ਕਰਨ ਯੋਗ ਵੈੱਬ-ਵਰਜਨਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਨੂੰ ਸੀਮਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।[39][34][40][41][42]
  • ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਗੁਟੇਨਬਰਗ ਯੂਰਪ ਸਰਬੀਆ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਰਾਸਟਕੋ ਦੁਆਰਾ ਚਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਸਾਰੇ ਯੂਰਪ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਗੁਟੇਨਬਰਗ ਹੋਣਾ ਹੈ, ਅਤੇ 2005 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਪੋਸਟ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਹ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਈ-ਟੈਕਸਟ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਲਈ ਡਿਸਟ੍ਰੀਬਿਊਟਡ ਪ੍ਰੂਫਰੀਡਰ ਸੌਫਟਵੇਅਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਾ ਹੈ।[43]
  • ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਗੁਟੇਨਬਰਗ ਲਕਸਮਬਰਗ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਕਿਤਾਬਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਸਿਰਫ਼ ਉਹ ਨਹੀਂ ਜੋ ਲਕਸਮਬਰਗੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।[44]
  • ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਲੋਨਰੋਟ [fi], ਜੋ ਕਿ ਫਿਨਿਸ਼ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਗੁਟੇਨਬਰਗ ਵਲੰਟੀਅਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਇਸਦਾ ਨਾਮ ਫਿਨਿਸ਼ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨੀ ਏਲੀਅਸ ਲੋਨਰੋਟ (1802–1884) ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।[45]
  • ਫਿਲੀਪੀਨਜ਼ ਦੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਗੁਟੇਨਬਰਗ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ "ਫਿਲੀਪੀਨਜ਼ ਅਤੇ ਫਿਲੀਪੀਨ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦ੍ਰਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਿਤਾਬਾਂ ਉਪਲਬਧ ਕਰਵਾਉਣਾ" ਹੈ।[46]
  • ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਗੁਟੇਨਬਰਗ ਰੂਸ (ਰੂਟੇਨਬਰਗ) ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਸਲੈਵਿਕ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਰੂਸੀ ਵਿੱਚ ਜਨਤਕ ਡੋਮੇਨ ਕਿਤਾਬਾਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਪੱਖ ਦੀ ਚਰਚਾ ਅਪ੍ਰੈਲ 2012 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਸੀ। ਰੁਟੇਨਬਰਗ ਸ਼ਬਦ "ਰੂਸ" ਅਤੇ "ਗੁਟੇਨਬਰਗ" ਸ਼ਬਦਾਂ ਦਾ ਸੁਮੇਲ ਹੈ।[47]
  • ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਗੁਟੇਨਬਰਗ ਸੈਲਫ ਪਬਲਿਸ਼ਿੰਗ ਪੋਰਟਲ, ਜਿਸਨੂੰ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਗੁਟੇਨਬਰਗ ਸੈਲਫ-ਪਬਲਿਸ਼ਿੰਗ ਪ੍ਰੈਸ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਗੁਟੇਨਬਰਗ ਕੰਸੋਰਟੀਆ ਸੈਂਟਰ ਦੁਆਰਾ ਗੁਟੇਨਬਰਗ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੇ ਉਲਟ, ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਗੁਟੇਨਬਰਗ ਸੈਲਫ-ਪਬਲਿਸ਼ਿੰਗ ਉਹਨਾਂ ਟੈਕਸਟ ਨੂੰ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਨਹੀਂ ਹੋਏ ਸਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਵੈ-ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਈ-ਕਿਤਾਬਾਂ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। 2012 ਵਿੱਚ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ,[34][48] [49][48][50][51]
  • ਤਾਈਵਾਨ ਦਾ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਗੁਟੇਨਬਰਗ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ, ਮੈਂਡਰਿਨ ਅਤੇ ਤਾਈਵਾਨ-ਅਧਾਰਤ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਤਾਈਵਾਨ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦ੍ਰਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਾਪੀਰਾਈਟ ਮੁਕਤ ਕਿਤਾਬਾਂ ਨੂੰ ਪੁਰਾਲੇਖਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ Forumosa.com ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਹੈ।[52]
  • ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਰੁਨਬਰਗ, ਨੋਰਡਿਕ ਸਾਹਿਤ[34]
  • ਰੀਡਿੰਗਰੂ.ਐਮਐਸ, ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਗੁਟੇਨਬਰਗ ਪ੍ਰੀਪ੍ਰਿੰਟਸ ਦਾ ਘਰ[34]
  • ਡਿਸਟ੍ਰੀਬਿਊਟਿਡ ਪਰੂਫਰੀਡਰਜ਼ ਕੈਨੇਡਾ, ਇੱਕ ਵੱਖਰੀ ਸੰਸਥਾ, ਜਿਸਨੂੰ ਦਸੰਬਰ 2007 ਵਿੱਚ ਡੇਵਿਡ ਜੋਨਸ ਅਤੇ ਮਾਈਕਲ ਸ਼ੇਪਾਰਡ ਦੁਆਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
  • ਫੇਡ ਪੇਜ ਡਿਸਟ੍ਰੀਬਿਊਟਡ ਪਰੂਫਰੀਡਰਜ਼ ਕੈਨੇਡਾ ਪਬਲਿਕ ਡੋਮੇਨ ਬੁੱਕ ਆਰਕਾਈਵ

ਸਹਿਯੋਗੀ

[ਸੋਧੋ]
  • ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਆਰਕਾਈਵ, ਪਿਛਲੀ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਬੈਕਅੱਪ ਵੰਡ ਸਾਈਟ, ਅਤੇ ਪਿਛਲੀ ਮੁੱਖ ਹੋਸਟ ਸਾਈਟ। [34]
  • Librivox.org, ਨਵੀਂ ਆਡੀਓਬੁੱਕਸ ਮੁੱਖ ਸਾਥੀ [34]

ਸੀਡੀ ਅਤੇ ਡੀਵੀਡੀ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ

[ਸੋਧੋ]

ਅਗਸਤ 2003 ਵਿੱਚ, ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਗੁਟੇਨਬਰਗ ਨੇ ਇੱਕ ਸੀਡੀ ਬਣਾਈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਵਿੱਚੋਂ ਲਗਭਗ 600 "ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ" ਈ-ਕਿਤਾਬਾਂ ਸਨ। ਸੀਡੀ ਇੱਕ ISO ਚਿੱਤਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਡਾਊਨਲੋਡ ਕਰਨ ਲਈ ਉਪਲਬਧ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਉਪਭੋਗਤਾ ਸੀਡੀ ਡਾਊਨਲੋਡ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਮਰੱਥ ਹੁੰਦੇ ਸਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਕਾਪੀ ਮੁਫ਼ਤ ਭੇਜਣ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਸਨ।

ਦਸੰਬਰ 2003 ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਡੀਵੀਡੀ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 10,000 ਚੀਜ਼ਾਂ ਸਨ।[53] ਉਸ ਸਮੇਂ, ਇਹ ਲਗਭਗ ਪੂਰੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਸੀ। 2004 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ, ਡੀਵੀਡੀ ਡਾਕ ਰਾਹੀਂ ਵੀ ਉਪਲਬਧ ਹੋ ਗਈ।

ਜੁਲਾਈ 2007 ਵਿੱਚ, ਡੀਵੀਡੀ ਦਾ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਐਡੀਸ਼ਨ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ 17,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਿਤਾਬਾਂ ਸਨ,[54] ਅਤੇ ਅਪ੍ਰੈਲ 2010 ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਦੋਹਰੀ-ਪਰਤ ਵਾਲੀ ਡੀਵੀਡੀ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 30,000 ਆਈਟਮਾਂ ਸਨ।[55]

ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਡੀਵੀਡੀ, ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੁਆਰਾ ਭੇਜੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਸੀਡੀਜ਼, ਵਲੰਟੀਅਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਰਿਕਾਰਡ ਕਰਨ ਯੋਗ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਨਵੀਆਂ ਦੋਹਰੀ ਪਰਤ ਵਾਲੀਆਂ ਡੀਵੀਡੀਜ਼ ਬਣਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਵਲੰਟੀਅਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸਾੜਨ ਨਾਲੋਂ ਵਧੇਰੇ ਕਿਫ਼ਾਇਤੀ ਸਾਬਤ ਹੋਈਆਂ। ਅਕਤੂਬਰ 2010 ਤੱਕ , ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਨੇ ਲਗਭਗ 40,000 ਡਿਸਕਾਂ ਡਾਕ ਰਾਹੀਂ ਭੇਜੀਆਂ ਹਨ।[56] 2017 ਤੱਕ, ਮੁਫ਼ਤ ਸੀਡੀ ਦੀ ਡਿਲਿਵਰੀ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ISO ਚਿੱਤਰ ਅਜੇ ਵੀ ਡਾਊਨਲੋਡ ਲਈ ਉਪਲਬਧ ਸੀ। [ਅੱਪਡੇਟ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ]

ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ

[ਸੋਧੋ]

 

ਹਵਾਲੇ

[ਸੋਧੋ]
  1. ↑ Hart, Michael S. United States Declaration of Independence by United States. Project Gutenberg. Archived from the original on 26 January 2007. Retrieved 17 February 2007.
    "The Declaration of Independence of the United States of America by Thomas Jefferson" is the bold heading of the linked webpage twelve years later (6 June 2019). No author but Jefferson is identified, nor is Hart otherwise named. Officially this is Project Gutenberg Ebook #1 (assigned December 1993?), or the current index to multiple formats of the same.
    What Ebook #1 actually contains is heavily annotated re-release of the first two e-texts that were released in December 1971 (as by Michael S. Hart?). For more information, open the HTML format, for instance, and search for "December" or "Michael".
  2. 1 2 Hart, Michael S. (23 October 2004). "Gutenberg Mission Statement by Michael Hart". Project Gutenberg. Archived from the original on 14 July 2007. Retrieved 15 August 2007. ਹਵਾਲੇ ਵਿੱਚ ਗ਼ਲਤੀ:Invalid <ref> tag; name "hart1" defined multiple times with different content.
  3. 1 2 3 Thomas, Jeffrey (20 July 2007). "Project Gutenberg Digital Library Seeks To Spur Literacy". US Department of State, Bureau of International Information Programs. Archived from the original on 14 March 2008. Retrieved 20 August 2007. ਹਵਾਲੇ ਵਿੱਚ ਗ਼ਲਤੀ:Invalid <ref> tag; name "USINFO" defined multiple times with different content.
  4. ↑ "Project Gutenberg". Project Gutenberg. 22 March 2026. Retrieved 22 March 2026.
  5. ↑ "Hobbes' Internet Timeline". Archived from the original on 5 May 2009. Retrieved 17 February 2009.
  6. ↑ Hart, Michael S. (August 1992). "Gutenberg:The History and Philosophy of Project Gutenberg". Archived from the original on 29 November 2006. Retrieved 5 December 2006.
  7. ↑ . Chicago. {{cite book}}: Missing or empty |title= (help)
  8. ↑ "Obituary for Michael Stern Hart".
  9. ↑ Vara, Vauhini (5 December 2005). "Project Gutenberg Fears No Google". The Wall Street Journal. Archived from the original on 9 August 2017. Retrieved 15 August 2007.
  10. ↑ "Gutenberg:Credits". Project Gutenberg. 8 June 2006. Archived from the original on 11 July 2007. Retrieved 15 August 2007.
  11. ↑ "Michael_S._Hart". Project Gutenberg. 6 September 2011. Archived from the original on 17 September 2011. Retrieved 25 September 2011.
  12. ↑ "Project Gutenberg". Project Gutenberg (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ). Retrieved 2025-05-29.
  13. ↑ For a listing of the categorized books, see: "Category:Bookshelf". Project Gutenberg. 28 April 2007. Archived from the original on 11 July 2007. Retrieved 18 August 2007.
  14. ↑ "Project Gutenberg Sheet Music | Manchester-by-the-Sea Public Library". Manchesterpl.org. Archived from the original on 14 July 2014. Retrieved 14 July 2014.
  15. ↑ "The Guide to PGTEI". Project Gutenberg. 12 April 2005. Archived from the original on 18 May 2013. Retrieved 7 February 2013.
  16. ↑ "Help on Bibliographic Record". Project Gutenberg. 4 April 2010. Archived from the original on 17 September 2011. Retrieved 3 September 2011.
  17. ↑ "The Project Gutenberg Weekly Newsletter". Project Gutenberg. 10 December 2003. Archived from the original on 11 May 2011. Retrieved 8 June 2008.
  18. ↑ Perry, Ruth (2007). "Postscript about the Public Libraries". Modern Language Association. Archived from the original on 9 August 2007. Retrieved 20 August 2007.
  19. ↑ Lorenzen, Michael (2002). "Deconstructing the Philanthropic Library: The Sociological Reasons Behind Andrew Carnegie's Millions to Libraries". Modern Language Association. Archived from the original on 13 August 2007. Retrieved 20 August 2007.
  20. ↑ Pegoraro, Rob (30 November 2010). "Amazon charges Kindle users for free Project Gutenberg e-books". The Washington Post. Archived from the original on 5 May 2017. Retrieved 3 March 2018.
  21. ↑ "Court Order to Block Access in Germany". Project Gutenberg Library Archive Foundation. Archived from the original on 4 March 2018. Retrieved 4 March 2018.
  22. ↑ "OLG Frankfurt judgment of 30 April 2019".
  23. ↑ "Lawsuit is Settled". Project Gutenberg Literary Archive Foundation. Retrieved 6 December 2021.
  24. ↑ Caranti, Niccolò. "Project Gutenberg blocked in Italy: many doubts, few certainties". OBC Transeuropa. Retrieved 10 January 2022.
  25. ↑ Boumphrey, Frank (July 2000). "European Literature and Project Gutenberg". Cultivate Interactive. Archived from the original on 14 July 2007. Retrieved 15 August 2007.
  26. ↑ Partick Lucas Austin (20 June 2017). "Standard eBooks is a Gutenberg Project You'll Actually Use". LifeHacker.com. Retrieved 20 October 2020.
  27. 1 2 Hane, Paula (2004). "Project Gutenberg Progresses". Information Today. 21 (5). Archived from the original on 30 September 2007. Retrieved 20 August 2007. ਹਵਾਲੇ ਵਿੱਚ ਗ਼ਲਤੀ:Invalid <ref> tag; name "it21" defined multiple times with different content.
  28. ↑ Schwencke, Ken; Tigas, Mike; Wei, Sisi; Glassford, Alec; Suozzo, Andrea; Roberts, Brandon (9 May 2013). "Project Gutenberg Literary Archive Foundation Inc Tr". Nonprofit Explorer (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ). ProPublica.
  29. ↑ Stroube, Bryan (September 2003). "Literary freedom". XRDS: Crossroads, the ACM Magazine for Students. 10 (1): 3. doi:10.1145/973381.973384. ISSN 1528-4972.
  30. ↑ "Cease and Desist Responses". Project Gutenberg Literary Archive Foundation. Retrieved 13 February 2022.
  31. ↑ "donate". Project Gutenberg (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ). Retrieved 13 February 2022.
  32. ↑ "Gregory B. Newby". Open Source Research People. ibiblio. Retrieved 13 February 2022.
  33. ↑ "Project Gutenberg Consortia Center". 2004. Archived from the original on 9 August 2007. Retrieved 20 August 2007.
  34. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 "Partners, Sister Projects, Affiliates and Resources". Project Gutenberg (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ). Retrieved 13 February 2022. ਹਵਾਲੇ ਵਿੱਚ ਗ਼ਲਤੀ:Invalid <ref> tag; name "gutenberg.org-Partners-Sisters-Affiliates" defined multiple times with different content.
  35. ↑ "The Distributed Proofreaders Foundation". Distributed proofreaders. August 2007. Archived from the original on 21 August 2007. Retrieved 10 August 2007.
  36. ↑ "Gutenberg:Partners, Affiliates and Resources". Project Gutenberg. 17 July 2007. Archived from the original on 26 September 2007. Retrieved 20 August 2007.
  37. ↑ "Project Gutenberg of Australia". 24 January 2007. Archived from the original on 14 August 2006. Retrieved 10 August 2006.
  38. ↑ "Project Gutenberg Canada". Archived from the original on 18 January 2016. Retrieved 20 August 2007.
  39. ↑ "Projekt Gutenberg-DE". Spiegel Online. 1994. Archived from the original on 30 June 2007. Retrieved 20 August 2007.
  40. ↑ "Startseite". www.projekt-gutenberg.org. Retrieved 4 July 2025.
  41. ↑ "gutenberg.spiegel.de". gutenberg.spiegel.de. Archived from the original on 8 April 2002. Retrieved 4 July 2025.
  42. ↑ "Informationen". gutenberg.spiegel.de. Archived from the original on 3 August 2002. Retrieved 4 July 2025.
  43. ↑ "Project Gutenberg Europe". EUnet Yugoslavia. 2005. Archived from the original on 20 August 2007. Retrieved 20 August 2007.
  44. ↑ Kirps, Jos (22 May 2007). "Project Gutenberg Luxembourg". Archived from the original on 29 September 2007. Retrieved 20 August 2007.
  45. ↑ Riikonen, Tapio (28 February 2005). "Projekti Lönnrot". Archived from the original on 10 August 2007. Retrieved 20 August 2007.
  46. ↑ "Project Gutenberg of the Philippines". Archived from the original on 24 August 2007. Retrieved 20 August 2007.
  47. ↑ "Project Gutenberg Russia". Archived from the original on 24 May 2012. Retrieved 5 April 2012.
  48. 1 2 "Partners, Affiliates and Resources". Archived from the original on 13 November 2012. Retrieved 27 February 2016.
  49. ↑ "Project Gutenberg Self-Publishing Press". Archived from the original on 2 March 2016. Retrieved 27 February 2016.
  50. ↑ "Project Gutenberg launches self-publishing library". RT Book Reviews. Archived from the original on 4 March 2016. Retrieved 27 February 2016.
  51. ↑ "Domain Availability – Registration Information". GoDaddy. Archived from the original on 3 March 2016. Retrieved 27 February 2016.
  52. ↑ "Project Gutenberg of Taiwan". Archived from the original on 11 May 2011. Retrieved 5 April 2009.
  53. ↑ Project Gutenberg (March 2007), Project Gutenberg: The March 2007 Science Fiction Bookshelf CD, retrieved 2025-05-29
  54. ↑ Project Gutenberg (March 2007), Project Gutenberg: The March 2007 Science Fiction Bookshelf CD, retrieved 2025-05-29
  55. ↑ Project Gutenberg (April 2010), Project Gutenberg: The April 2010 (Dual Layer) DVD, retrieved 2025-05-29
  56. ↑ "The CD and DVD Project". Gutenberg. 24 July 2012. Archived from the original on 5 October 2012. Retrieved 7 October 2012.

ਹੋਰ ਪੜ੍ਹੋ

[ਸੋਧੋ]

ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ

[ਸੋਧੋ]

Page ਮੌਡਿਊਲ:Spoken Wikipedia/styles.css has no content. 

ਫਰਮਾ:Ebooksਫਰਮਾ:E-book digital distribution platformsਫਰਮਾ:Books

"https://pa.wikipedia.org/w/index.php?title=ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ_ਗੁਟੇਨਬਰਗ&oldid=839110" ਤੋਂ ਲਿਆ