ਸਮੱਗਰੀ 'ਤੇ ਜਾਓ

ਫ਼ਸਲਾਂ ਦੀ ਅਦਲਾ-ਬਦਲੀ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ
ਜੂਨ 2001 ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਕੈਂਸਸ ਵਿੱਚ ਸਰਕੂਲਰ ਫਸਲ ਦੇ ਖੇਤਾਂ ਦਾ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਚਿੱਤਰ। ਸਿਹਤਮੰਦ ਅਤੇ ਵਧੀਆਂ ਫਸਲਾਂ ਹਰੀਆਂ ਹਨ। ਮੱਕੀ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜਵਾਰ ਦੀ ਤਰਾਂ ਵਾਧਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਕਣਕ ਇੱਕ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਪੀਲੇ ਰੰਗ ਵਿੱਚ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀ ਵਾਢੀ ਜੂਨ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਭੂਰੇ ਖੇਤਾਂ ਨੂੰ ਕਣਕ ਦੇ ਕਟਾਈ ਕਰ ਕੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸੋਜੇਕ ਪ੍ਰਯੋਗਾਮੈਂਟਲ ਫਾਰਮ, ਫਰੋਕਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ਼ ਐਨਵਾਇਰਮੈਂਟਲ ਐਂਡ ਲਾਈਫ ਸਾਇੰਸਿਜ਼ ਵਿਖੇ ਫਸਲ ਰੋਟੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਮੋਨੋਕਚਰ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ। ਫਰੰਟ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ, "ਨਾਰਫੋਕ" ਫਸਲ ਰੋਟੇਸ਼ਨ ਕ੍ਰਮ (ਆਲੂ, ਓਟਸ, ਮਟਰ, ਰਾਈ) ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ; ਵਾਪਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ, ਰਾਈ ਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ 58 ਸਾਲ ਹੋ ਗਏ ਹਨ।

ਬਹੁ-ਫਸਲੀ ਚੱਕਰ (ਕ੍ਰੌਪ ਰੋਟੇਸ਼ਨ) ਲੜੀਵਾਰ ਸੀਜ਼ਨਾਂ ਦੇ ਉਸੇ ਖੇਤਰ ਚ ਵੱਖੋ-ਵੱਖ ਜਾਂ ਵੱਖ ਵੱਖ ਕਿਸਮ ਦੀਆਂ ਫਸਲਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਨੂੰ ਉਗਾਉਣ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਹੈ। ਅਜਿਹਾ ਇਸਲਈ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਕਿ ਖੇਤਾਂ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਤੱਤ ਹੀ ਨਾ ਵਰਤਿਆ ਜਾਵੇ। ਇਹ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਕਟੌਤੀ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਉਪਜਾਊ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਫਸਲ ਉਪਜ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਇਕੋ ਥਾਂ 'ਤੇ ਉਸੇ ਹੀ ਫਸਲ ਨੂੰ ਉਗਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਮਿੱਟੀ ਵਿੱਚ ਕੁੱਝ ਪੋਸ਼ਟਿਕ ਤੱਤਾਂ ਦੀ ਘੋਰ ਕਮੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਅਦਲਾ-ਬਦਲੀ ਨਾਲ, ਇੱਕ ਫਸਲ ਜੋ ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਦੀ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਪਦਾਰਥ ਨੂੰ ਪਰਾਪਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਅਗਲੀ ਵਧ ਰਹੀ ਸੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਖਰੀ ਫਸਲ ਦੁਆਰਾ ਪਾਲਣਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਮਿੱਟੀ ਨੂੰ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਤੱਤ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੇ ਵੱਖਰੇ ਅਨੁਪਾਤ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਫ਼ਸਲਾਂ ਦੀ ਅਦਲਾ-ਬਦਲੀ ਅਕਸਰ ਰੋਗਾਣੂਆਂ ਅਤੇ ਕੀੜਿਆਂ ਦੇ ਵਾਧੇ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦੀ ਹੈ ਜੋ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਉਦੋਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਪ੍ਰਜਾਤੀ ਦੀ ਲਗਾਤਾਰ ਪੈਦਾਵਾਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਰੂਟ ਢਾਂਚਿਆਂ ਤੋਂ ਬਾਇਓ ਮਾਸ ਨੂੰ ਵਧਾ ਕੇ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਬਣਤਰ ਅਤੇ ਉਪਜਾਊ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਵੀ ਸੁਧਾਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਲਾਭ [ਸੋਧੋ]

  • ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਜੈਵਿਕ ਮਾਮਲੇ 
  • ਕਾਰਬਨ ਜ਼ਬਤ 
  • ਨਾਈਟਰੋਜਨ ਫਿਕਸਿੰਗ 
  • ਰੋਗ ਅਤੇ ਪੈਸਟ ਕੰਟਰੋਲ 
  • Weed ਪ੍ਰਬੰਧਨ 
  • ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਕਮੀ ਨੂੰ ਰੋਕਣਾ 
  • ਜੀਵਵਿਭਾਗ 
  • ਫਾਰਮ ਉਤਪਾਦਕਤਾ 
  • ਖਤਰੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਬੰਧਨ

ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ[ਸੋਧੋ]

  • ਜੈਵਿਕ ਖੇਤੀ 
  • ਨਾਈਟਰੋਜਨ ਫਿਕਸਿੰਗ 
  • ਐਗਰੋਈਕੋਲੌਜੀ 
  • ਕਾਰਬਨ ਚੱਕਰ