ਫ਼ਿਰੋਜ਼ਾ ਬੇਗਮ (ਗਾਇਕ)

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ
Jump to navigation Jump to search
ਫ਼ਿਰੋਜ਼ਾ ਬੇਗਮ
ਸਾੜ੍ਹੀ ਵਾਲਾ ਪੋਰਟਰੇਟ
ਬੇਗਮ 1955 ਵਿੱਚ
ਮੂਲ ਨਾਮফিরোজা বেগম
ਜਨਮ(1930-07-28)28 ਜੁਲਾਈ 1930
ਫਰੀਦਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਫਰੀਦਪੁਰ, ਬੰਗਾਲ ਪ੍ਰੈਜੀਡੈਂਸੀ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਇੰਡੀਆ
ਮੌਤ9 ਸਤੰਬਰ 2014(2014-09-09) (ਉਮਰ 84)
ਢਾਕਾ, ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼
ਸਰਗਰਮੀ ਦੇ ਸਾਲ1940–2014
ਸਾਥੀਕਮਲ ਦਾਸਗੁਪਤਾ (ਵਿ. 1955; ਮੌ. 1974)
ਬੱਚੇ
ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ
  • ਮੁਹੰਮਦ ਇਸਮਾਈਲ (father)
  • ਬੇਗਮ ਕੋਕਾਬੁਨੇਸਾ (mother)
ਸੰਬੰਧੀਮੁਹੰਮਦ ਅਸਫੁਦਦੌਲਾ (ਭਰਾ)[1]
ਪੁਰਸਕਾਰਆਜ਼ਾਦੀ ਦਿਵਸ ਪੁਰਸਕਾਰ (1979)

ਫ਼ਿਰੋਜ਼ਾ ਬੇਗਮ (ਬੰਗਾਲੀ: ফিরোজা বেগম) (28 ਜੁਲਾਈ 1930 – 9 ਸਤੰਬਰ 2014) ਸੀ, ਇੱਕ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ੀ ਨਜ਼ਰੁੱਲ ਸੰਗੀਤ ਗਾਇਕ. ਉਸ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦਿਵਸ ਪੁਰਸਕਾਰ ਕੇ 1979  ਵਿੱਚ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੀ ਸਰਕਾਰ  ਨੇ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ

ਮੁਢਲਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਕੈਰੀਅਰ[ਸੋਧੋ]

ਫ਼ਿਰੋਜ਼ਾ ਬੇਗਮ ਦਾ ਜਨਮ 28 ਜੁਲਾਈ 1930 ਨੂੰ ਗੋਪਾਲਗੰਜ ਜ਼ਿਲੇ ਵਿੱਚ ਰਤੈਲ ਘੋਨਾਪੜਾ ਦੇ ਜ਼ਮੀਦਾਰ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।[2] ਉਸ ਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ, ਮੁਹੰਮਦ ਇਸਮਾਈਲ ਅਤੇ ਬੇਗਮ ਕੋਕਾਬੁਨੇਸਾ ਸਨ। ਉਹ ਬਚਪਨ ਵਿਚ ਹੀ ਸੰਗੀਤ ਵੱਲ ਖਿੱਚੀ ਗਈ ਸੀ।[3] ਉਸਨੇ 1940 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਕੈਰੀਅਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।[4]

ਛੇਵੇਂ ਗ੍ਰੇਡ ਵਿਚ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹੋਏ ਫ਼ਿਰੋਜ਼ਾ ਬੇਗਮ ਨੇ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਰੇਡੀਓ ਵਿਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਗਾਇਆ। ਕੁਝ ਦੇਰ ਬਾਅਦ, ਕਮਲ ਦਾਸਗੁਪਤਾ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਹੇਠ, ਇਸ ਦੇ ਉਰਦੂ ਗਾਣੇ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਇਹ ਰਿਕਾਰਡ ਗਾਣੇ 'ਮਯਾ ਪ੍ਰੇਮ ਭਰੇ, ਪ੍ਰੀਤ ਭਰੇ ਸ਼ੁਨੋ' ਅਤੇ 'ਪ੍ਰੀਤ ਭਰੇ ਆਯਾ' ਸਨ। ਉਹ 10 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿਚ ਕੌਮੀ ਕਵੀ ਕਾਜ਼ੀ ਨਜ਼ਰੁੱਲ ਇਸਲਾਮ ਨੂੰ ਮਿਲੀ। ਉਹ ਉਸ ਦਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਬਣ ਗਈ। ਉਸਨੇ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮੁਲਕਾਂ ਵਿਚ 380 ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਵਿਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਨਾਜ਼ਰਲ ਗਾਣਿਆਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਉਸਨੇ ਆਧੁਨਿਕ ਗੀਤ, ਗ਼ਜ਼ਲ, ਕਾਲੀ, ਭਜਨ, ਹਮਦ ਸਮੇਤ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮ ਦੇ ਗੀਤਾਂ ਨੂੰ ਆਵਾਜ਼ ਦਿੱਤੀ। 1942 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ 78 ਆਰਪੀਐਮ ਡਿਸਕ ਫਾਰਮੈਟ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਾਮੋਫੋਨ ਰਿਕਾਰਡ ਕੰਪਨੀ ਐਚ ਐਮ ਵੀ ਦੁਆਰਾ ਪਹਿਲਾ ਇਸਲਾਮੀ ਗੀਤ  ਰਿਕਾਰਡ ਕਰਵਾਇਆ। ਉਦੋਂ ਤੋਂ 12 ਐਲਪੀ, 4 ਈਪੀ, 6 ਸੀ ਡੀ ਅਤੇ 20 ਤੋਂ ਵੱਧ ਆਡੀਓ ਕੈਸਟ ਰਿਕਾਰਡ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੇ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। [5] ਉਹ 1954 ਤੋਂ ਕੋਲਕਾਤਾ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ ਜਦੋਂ ਤਕ ਉਹ 1967 ਵਿਚ ਢਾਕਾ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਚਲੀ ਗਈ।

ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ[ਸੋਧੋ]

1956 ਵਿਚ, ਫਿਰੋਜ਼ਾ ਬੇਗਮ ਨੇ ਇਕ ਗਾਇਕ, ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਅਤੇ ਗੀਤਕਾਰ ਕਮਲ ਦਾਸਗੁਪਤਾ (ਜਿਸ ਨੇ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸਲਾਮ ਧਾਰਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਕਮਲਉੱਦੀਨ ਅਹਿਮਦ ਨਾਮ ਰੱਖ ਲਿਆ ਸੀ)  ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਸੀ। 20 ਜੁਲਾਈ 1974 ਨੂੰ ਕਮਲ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਤਿੰਨ ਬੇਟਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਦੋ ਹਾਮਿਨ ਅਹਿਮਦ ਅਤੇ ਸ਼ਫੀਨ ਅਹਿਮਦ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਹਨ। ਉਹ ਫਿਲਹਾਲ ਰੌਕ ਬੈਂਡ ਮੀਲਸ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਹਨ। 

ਮੌਤ[ਸੋਧੋ]

ਫਿਰੋਜ਼ਾ ਬੇਗਮ ਦੀ 9 ਸਤੰਬਰ 2014 ਵਿਚ ਅਪੋਲੋ ਹਸਪਤਾਲ ਢਾਕਾ ਵਿੱਚ ਦਿਲ ਦੇ ਦੌਰੇ ਅਤੇ ਗੁਰਦਿਆਂ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਕਰਨ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।

ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਆਨਰਜ਼[ਸੋਧੋ]

ਅਵਾਰਡ[ਸੋਧੋ]

  • ਆਜ਼ਾਦੀ ਦਿਵਸ ਪੁਰਸਕਾਰ (1979)
  • ਨੇਤਾਜੀ ਸੁਭਾਸ਼ ਚੰਦਰ ਪੁਰਸਕਾਰ
  • ਸੱਤਿਆਜੀਤ ਰੇ ਪੁਰਸਕਾਰ
  • ਨਾਸੀਰੁੱਦੀਨ ਸੋਨ ਤਮਗਾ
  • ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਸ਼ਿਲਪਕਲਾ ਅਕੈਡਮੀ ਸੋਨ ਤਮਗਾ
  • ਸਰਬੋਤਮ ਨਜ਼ਰੁੱਲ ਸੰਗੀਤ ਗਾਇਕ ਪੁਰਸਕਾਰ
  • ਨਜ਼ਰੁੱਲ ਅਕੈਡਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ
  • ਚੁਰੂਲੀਆ ਸੋਨ ਤਮਗਾ
  • ਸੋਨ ਡਿਸਕ ਸੀ ਬੀ ਐਸ, ਜਪਾਨ
  • ਮੇਰਿਲ-ਪ੍ਰੋਥਮ ਆਲੋ ਜੀਵਨ ਕਾਲ ਆਨਰੇਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰ (2011)
  • ਸ਼ੇਲਤੇਕ ਪੁਰਸਕਾਰ (2000)[6][7]

ਆਨਰਜ਼[ਸੋਧੋ]

ਹਵਾਲੇ[ਸੋਧੋ]

  1. "Special programme on the legendary Feroza Begum". The Daily Star. February 6, 2015. 
  2. Profile, bdnews24.com; accessed 4 May 2015.
  3. Obituary, thedailystar.net; accessed 4 May 2015.
  4. Kamol, Ershad. "Interview". YouTube. Retrieved 10 June 2012. 
  5. Daily Prothom Alo. 10 September 2014, Special Feature, pg. 7
  6. "Runa, Sabina nominated for Sheltech Award". The Financial Express. Retrieved 13 April 2011. 
  7. "Life and works of Feroza Begum". Prothom Alo. Retrieved 13 August 2015.