ਬਰਨਹਾਰਡ ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ
ਬਰਨਹਾਰਡ ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Bernhard Alexander; 1850–1927) ਯਹੂਦੀ ਪਿਛੋਕੜ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਹੰਗਰੀਆਈ ਲੇਖਕ ਸੀ, ਅਤੇ ਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਸੁਹਜ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦਾ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸੀ।
ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਕਰੀਅਰ
[ਸੋਧੋ]ਬਰਨਹਾਰਡ (ਬਰਨਾਟ) ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਦਾ ਜਨਮ 13 ਅਪ੍ਰੈਲ 1850 ਨੂੰ ਪੈਸਟ ਵਿੱਚ ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਮਾਰਕਸ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਜੱਦੀ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਜਰਮਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਦਰਸ਼ਨ, ਸੁਹਜ ਸ਼ਾਸਤਰ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਹੰਗਰੀ ਵਾਪਸ ਆਉਣ 'ਤੇ ਉਸਨੂੰ ਬੁਡਾਪੇਸਟ ਦੇ ਇੱਕ ਰੀਅਲਸਚੂਲ (ਵਿਗਿਆਨਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੁਖੀ ਹਾਈ ਸਕੂਲ) ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਧਿਆਪਨ ਅਹੁਦੇ 'ਤੇ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ 1878 ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਬੁਡਾਪੇਸਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਮਨੁੱਖਤਾ ਫੈਕਲਟੀ ਵਿੱਚ ਦਰਸ਼ਨ ਫੈਕਲਟੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਡਾਕਟਰ ਵਜੋਂ ਦਾਖਲਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ 1895 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੂਰਾ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਬਣ ਗਿਆ। 1892 ਤੋਂ, ਉਸਨੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਥੀਏਟਰ ਅਕੈਡਮੀ ਵਿੱਚ ਨਾਟਕ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਸੁਹਜ ਸ਼ਾਸਤਰ ਉੱਤੇ ਲੈਕਚਰ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਾਲੇ ਵਿਸ਼ੇ ਉੱਤੇ ਅਤੇ ਫਰਾਂਸਿਸ ਜੋਸਫ਼ ਪੌਲੀਟੈਕਨਿਕ ਵਿਖੇ ਸਭਿਅਤਾ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਉੱਤੇ ਵੀ ਭਾਸ਼ਣ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਹੰਗਰੀਆਈ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਸਜ਼ ਦਾ ਇੱਕ ਅਨੁਸਾਰੀ ਮੈਂਬਰ ਅਤੇ ਕਿਸਫਾਲੂਡੀ ਸੋਸਾਇਟੀ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਹੰਗਰੀਆਈ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸ਼ਕਤੀ ਸੀ। ਉਹ ਫ੍ਰਾਂਜ਼ ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ, ਇੱਕ ਹੰਗਰੀਆਈ-ਅਮਰੀਕੀ ਮਨੋਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕ ਅਤੇ ਡਾਕਟਰ, ਜਿਸਨੂੰ ਮਨੋਸੋਮੈਟਿਕ ਦਵਾਈ ਅਤੇ ਮਨੋਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਅਪਰਾਧ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਦਾ ਪਿਤਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਅਲਫ੍ਰੇਡ ਰੇਨੀ, ਇੱਕ ਹੰਗਰੀਆਈ ਗਣਿਤ-ਸ਼ਾਸਤਰੀ, ਜਿਸਨੇ ਕੰਬੀਨੇਟਰਿਕਸ, ਗ੍ਰਾਫ ਥਿਊਰੀ, ਨੰਬਰ ਥਿਊਰੀ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ ਪਰ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸੰਭਾਵਨਾ ਸਿਧਾਂਤ ਵਿੱਚ।
ਕੰਮ
[ਸੋਧੋ]ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਦੀਆਂ ਮੁੱਖ ਰਚਨਾਵਾਂ ਹਨ:
- A philosophia történetének eszméje, tekintettel a történetre általában (ਦਰਸ਼ਨ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਵਿਚਾਰ, ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਵਿਚ, 1878); ਕਾਂਤ
- Élete, fejlődése és philosophiája (ਜੀਵਨ, ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਦਰਸ਼ਨ, 1881); ਇੱਕ XIX. század pesszimizmusa: Schopenhauer és Hartmann (19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦਾ ਨਿਰਾਸ਼ਾਵਾਦ: ਸ਼ੋਪੇਨਹਾਊਰ ਅਤੇ ਹਾਰਟਮੈਨ, ਬੁਡਾਪੈਸਟ, 1884, ਇਨਾਮੀ ਲੇਖ)
ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਨੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਜੋਜ਼ੇਫ ਬਾਨੋਕਜ਼ੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕਾਂ ਬਾਰੇ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਲੜੀ, ਫਿਲੋਸੋਫੀਆ ਇਰੋਕ ਤਾਰਾ, ਦਾ ਸੰਪਾਦਨ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਲਈ ਉਸਨੇ ਰੇਨੇ ਡੇਕਾਰਟਸ, ਡੇਵਿਡ ਹਿਊਮ, ਅਤੇ ਇਮੈਨੁਅਲ ਕਾਂਤ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਪ੍ਰੋਲੇਗੋਮੇਨਾ ਦੇ ਅਨੁਵਾਦ ਅਤੇ ਵਿਆਖਿਆਵਾਂ ਕੀਤੀਆਂ। ਬਾਨੋਕਜ਼ੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਉਸਨੇ ਕਾਂਟ ਦੀ "ਸ਼ੁੱਧ ਤਰਕ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ" ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ 'ਤੇ ਇੱਕ ਸਰਗਰਮ ਲੇਖਕ ਸੀ, 1882 ਤੋਂ 1886 ਤੱਕ ਸਿੱਖਿਆ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਜਰਨਲ ਮਗਯਾਰ ਤਨੁਗੀ ਦਾ ਸੰਪਾਦਨ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ।
ਜਲਾਵਤਨੀ ਅਤੇ ਮੌਤ
[ਸੋਧੋ]ਹਾਲਾਂਕਿ, 1919 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇ ਹੰਗਰੀ ਅਤੇ ਮਿਕਲੋਸ ਹੋਰਥੀ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦੀ, ਯਹੂਦੀ-ਵਿਰੋਧੀ ਮਾਹੌਲ ਵਿੱਚ ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਇੱਕਲਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਚਾਰ ਸਾਲ ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਬਿਤਾਏ। ਉਸਦੀ ਮੌਤ 23 ਅਕਤੂਬਰ 1927 ਨੂੰ ਬੁਡਾਪੇਸਟ ਵਿੱਚ ਹੋਈ।