ਬੁਮਲਾ ਪਾਸ
ਬੁਮਲਾ ਪਾਸ | |
|---|---|
ਪਾਸ | |
  ਬੁਮਲਾ ਪਾਸ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਅਰੁਣਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀ ਸਥਿਤੀ  ਬੁਮਲਾ ਪਾਸ ਬੁਮਲਾ ਪਾਸ (ਭਾਰਤ) | |
| ਗੁਣਕ: 27°25′53″N 91°31′59″E / 27.431413°N 91.533152°E | |
| ਦੇਸ਼ |  ਭਾਰਤ |
| ਰਾਜ | ਅਰੁਣਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ |
| ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ | ਤਵਾਂਗ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ |
| ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ | |
| • ਅਧਿਕਾਰਤ | ਹਿੰਦੀ, ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ |
| ਸਮਾਂ ਖੇਤਰ | ਯੂਟੀਸੀ+05:30 (IST) |
| ISO 3166 ਕੋਡ | IN-AR |
| ਵਾਹਨ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ | AR |
ਅਰੁਣਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਤਿੱਬਤ ਵਿੱਚ ਚੀਨ ਦੀ ਤਸੋਨਾ ਕਾਊਂਟੀ ਵਿੱਚ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਸਰਹੱਦੀ ਪਾਸ ਹੈ।[1] ਇਹ ਭਾਰਤ ਦੇ ਤਵਾਂਗ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਤਵਾਂਗ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ 37 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਹੈ ਅਤੇ ਚੀਨ ਦੇ ਸੋਨਾ ਕਾਊਂਟੀ ਦੇ ਸੋਨਾ ਜ਼ੋਂਗ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ 43 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਹੈ। ਇਹ ਪਾਸ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਅਰੁਣਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਤਿੱਬਤ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਵਪਾਰਕ ਬਿੰਦੂ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਚੀਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਲਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਸਹਿਮਤੀ ਵਾਲਾ ਸਰਹੱਦੀ ਅਮਲਾ ਮੀਟਿੰਗ ਬਿੰਦੂ ਵੀ ਹੈ। ਸੂਬੇਦਾਰ ਜੋਗਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੀ ਯਾਦਗਾਰ ਵੀ ਬੁਮਲਾ ਪਾਸ ਦੇ ਨੇੜੇ ਬੁਮਲਾ ਪੀ ਪੀ ਸਥਾਨ ਤੇ ਬਣੀ ਹੈ।
ਸਥਾਨ
[ਸੋਧੋ]ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਵਪਾਰੀ ਸੜਕ ਤਵਾਂਗ ਤੋਂ ਮਿਲਾਕਾਤੋਂਗ ਲਾ ਪਾਸ (ਤਿੱਬਤ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਲਾ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ "ਪਾਸ") ਤੋਂ ਬੁਮਲਾ ਪਾਸ ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਤਿੱਬਤ ਵਿੱਚ ਤ੍ਸੋਨਾ ਜ਼ੋਂਗ ਤੱਕ ਜਾਂਦੀ ਸੀ।
ਇਤਿਹਾਸ
[ਸੋਧੋ]1962 ਦੀ ਭਾਰਤ-ਚੀਨ ਜੰਗ
[ਸੋਧੋ]ਬੁਮਲਾ ਦੀ ਸੜਕ ਵੀ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਰਸਤਾ ਹੈ, ਚੀਨ ਦੀ ਪੀਪਲਜ਼ ਲਿਬਰੇਸ਼ਨ ਆਰਮੀ ਨੇ 1962 ਦੇ ਚੀਨ-ਭਾਰਤ ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ ਭਾਰਤ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇੱਥੇ ਬੁਮਲਾ ਪਾਸ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਭਿਆਨਕ ਲੜਾਈਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ, ਬੁਮਲਾ ਪਾਸ ਦੀ ਲੜਾਈ, 1962 ਦੇ ਚੀਨ-ਭਾਰਤ ਵਿਚਕਾਰ ਹੋਈ ਸੀ।
2006 ਵਿੱਚ ਵਪਾਰਕ ਮਾਰਗ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ
[ਸੋਧੋ]ਸਾਲ 2006 ਵਿੱਚ ਬੁਮਲਾ ਪਾਸ 44 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਵਪਾਰੀਆਂ ਲਈ ਦੁਬਾਰਾ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਪਾਸ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਪਾਸਿਆਂ ਦੇ ਵਪਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਹਰੇਕ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਡਾਕ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਸੀ।[2]
ਜਲਵਾਯੂ
[ਸੋਧੋ]ਇਹ ਅਕਸਰ ਸਾਲ ਭਰ ਭਾਰੀ ਬਰਫ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਆਫ-ਬੀਟ ਪਾਸਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।[3]
ਸੈਰ ਸਪਾਟਾ
[ਸੋਧੋ]ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਦੇ ਨਾਗਰਿਕ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਆਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਰਸਤਾ ਬਹੁਤ ਹੀ ਖਤਰਨਾਕ ਹੈ, ਸਿਰਫ ਐਸ. ਯੂ. ਵੀ. ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ ਵੀ ਸਿਰਫ ਸਾਫ਼ ਮੌਸਮ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਬਿਨਾਂ ਬਰਫਬਾਰੀ ਜਾਂ ਵਰਖਾ ਦੇ।
ਬੁਮਲਾ ਭਾਰਤੀ ਸੈਨਾ ਦੀ ਭਾਰਤ ਰਣਭੂਮੀ ਦਰਸ਼ਨ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਜੋ ਸਰਹੱਦੀ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ, ਦੇਸ਼ ਭਗਤੀ, ਸਥਾਨਕ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕਤਾ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਕਰੇਗੀ ਜਦੋਂ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੂਰ-ਦੁਰਾਡੇ ਦੇ ਸਥਾਨਾਂ ਤੋਂ ਨਾਗਰਿਕ ਬਾਹਰੀ ਪਰਵਾਸ ਨੂੰ ਉਲਟਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਰਹੱਦੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ 77 ਜੰਗੀ ਯਾਦਗਾਰਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਲੋਂਗੇਵਾਲਾ ਵਾਰ ਮੈਮੋਰੀਅਲ, ਸਦਾਵਾਲਾ ਵਾਰ ਮੈਮੋਰੀਏਲ, ਸਿਆਚਿਨ ਬੇਸ ਕੈਂਪ, ਕਾਰਗਿਲ, ਗਲਵਾਨ, ਪੈਂਗੋਂਗ ਸੋ, ਰੇਜ਼ਾਂਗ ਲਾ, ਡੋਕਲਾਮ, ਚੋ ਲਾ, ਕਿਬਿਥੂ ਆਦਿ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।ਲੋਂਗੇਵਾਲਾ ਵਾਰ ਮੈਮੋਰੀਅਲ, ਸਾਧੇਵਾਲਾ ਵਾਰ ਮੈਮੋਰੀਏਲ, ਸਿਆਚਿਨ ਬੇਸ ਕੈਂਪ, ਕਾਰਗਿਲ, ਗਲਵਾਨ, ਪੈਂਗੋਂਗ ਸੋ, ਰੇਜ਼ਾਂਗ ਲਾ, ਡੋਕਲਾਮ, ਚੋ ਲਾ, ਕਿਬਿਥੂ, ਆਦਿ।
ਭੂਚਾਲ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚੱਟਾਨਾਂ, ਪੱਥਰਾਂ ਅਤੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਈ ਗਈ, ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਸੰਗੇਸਟਾਰ ਝੀਲ ਹੈ (ਝੀਲ ਨੂੰ ਤਿੱਬਤੀ ਵਿੱਚ ਸੋ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮਾਧੁਰੀ ਦੀਕਸ਼ਿਤ (ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਅਭਿਨੇਤਰੀ) ਨੂੰ ਫਿਲਮ ਕੋਇਲਾ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਇਸ ਝੀਲ ਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ਮਾਧੁਰੀ ਝੀਲ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਝੀਲ ਤਵਾਂਗ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 20 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਹੈ, ਜੋ ਬੁਮਲਾ ਦੱਰੇ ਵੱਲ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਸੜਕ ਦੇ ਦੋ ਹਿੱਸਿਆਂ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 7 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਸਰੋਲਾ ਟੌਪ ਨੂ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਰਸਤੇ ਉੱਪਰ ਹੈ।
ਪੱਥਰਾਂ ਦੇ ਸਮਾਰਕ ਦਾ ਢੇਰ
[ਸੋਧੋ]
ਇੱਥੇ ਪੱਥਰਾਂ ਦਾ ਢੇਰ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਭਾਰਤੀ ਸੈਲਾਨੀ ਹਿਮਾਲਿਆ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਲਾਂ ਦਾ ਧੰਨਵਾਦ ਕਰਨ ਲਈ ਪੱਥਰ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਚੀਨ-ਭਾਰਤ ਦੋਸਤੀ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਹੈ। [4][5][6]
ਭਾਰਤ-ਚੀਨ ਸਰਹੱਦੀ ਅਮਲਾ ਮੀਟਿੰਗ (ਬੀ. ਪੀ. ਐੱਮ.)
[ਸੋਧੋ]ਇਹ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਅਤੇ ਚੀਨ ਦੀ ਪੀਪਲਜ਼ ਲਿਬਰੇਸ਼ਨ ਆਰਮੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਪੰਜ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਹਿਮਤ ਸਰਹੱਦੀ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੀ ਮੀਟਿੰਗ ਦੇ ਬਿੰਦੂਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਜੋ ਸੰਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਦੋਵਾਂ ਫੌਜਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਨਿਯਮਤ ਸਲਾਹ ਮਸ਼ਵਰੇ ਅਤੇ ਗੱਲਬਾਤ ਲਈ ਹੈ।[7]
ਇੱਥੇ, ਭਾਰਤ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ ਇੱਕ ਝੌਂਪੜੀ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਵਿਰੋਧੀ ਫੌਜਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸਰਹੱਦੀ ਮੀਟਿੰਗਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਿਸ ਨੂੰ ਬੁਮਲਾ ਹੱਟ ਦਾ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਪਰਮਿਟ
[ਸੋਧੋ]ਬਮ ਲਾ ਪਾਸ ਜਾਣ ਲਈ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪਰਮਿਟ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪਰਮਿਟਾਂ ਲਈ ਬੇਨਤੀ ਤਵਾਂਗ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਡਿਪਟੀ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਦੇ ਦਫ਼ਤਰ ਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ 'ਤੇ ਤਵਾਂਗ ਦੀ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਛਾਉਣੀ ਵਿੱਚ ਮੋਹਰ ਲਗਾਉਣੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਫੌਜ ਦੀ ਮੋਹਰ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਕਈ ਚੈੱਕ ਪੋਸਟਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ।[2]
ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ
[ਸੋਧੋ]- ਚੁਮੀ ਗਿਆਤਸੇ ਝਰਨਾ
- ਤਵਾਂਗ ਮੱਠ
- ਤਵਾਂਗ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ
ਹਵਾਲੇ
[ਸੋਧੋ]- ↑ "This Arunachal waterfall near LAC is being developed for tourism. But China 'keeping an eye'".
- ↑ 2.0 2.1 "BUMLA PASS". sevendiary.com. sevendiary.com. 8 November 2012. Archived from the original on 25 October 2018. Retrieved 2013-04-19. ਹਵਾਲੇ ਵਿੱਚ ਗ਼ਲਤੀ:Invalid
<ref>tag; name "sevendiary.com" defined multiple times with different content - ↑ "Bum La Pass mountain pass". travelomy.com. Archived from the original on 13 August 2012.
- ↑ "Heap of stones: A testimony to peace on Sino-India border". Zee News (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ). 2006-11-01. Retrieved 2022-01-17.
- ↑ Krishnan M, Anantha (6 February 2018). "Major Sandeep Unnikrishnan inspires soldiers guarding Bumla Pass on China border". The New Indian Express. Archived from the original on 9 February 2018. Retrieved 2022-01-17.
- ↑ "Bum La Pass At The India-China Border". The Day Traveller (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ (ਅਮਰੀਕੀ)). Archived from the original on 17 January 2022. Retrieved 2022-01-17.
- ↑ "Indian soldiers prevent Chinese troops from constructing road in Arunachal". The Times of India. 28 October 2014. Retrieved 11 November 2017.
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
[ਸੋਧੋ]- "Bumla Pass, Tawang". mustseeindia.com. Roam Space Travel Solutions Pvt Ltd. Archived from the original on 4 July 2012. Retrieved 2013-04-19.