ਬੇਗੂਸਰਾਏ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ
ਬੇਗੂਸਰਾਏ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ | |
|---|---|
HURL barauni | |
Location of Begusarai district in Bihar | |
| ਗੁਣਕ (Begusarai): 25°25′00″N 86°08′00″E / 25.4167°N 86.1333°E | |
| Country | |
| State | |
| Region | Mithila |
| Division | Munger |
| Established | 1870 |
| District | 2 October 1972 |
| Headquarters | Begusarai |
| ਸਰਕਾਰ | |
| • District Magistrate | Tushar Singla[1] |
| • MP, Begusarai Lok Sabha | Giriraj Singh |
| ਖੇਤਰ | |
• Total | 1,918 km2 (741 sq mi) |
| ਆਬਾਦੀ (2011) | |
• Total | 29,70,541 |
| • ਘਣਤਾ | 1,500/km2 (4,000/sq mi) |
| Demographics | |
| • Literacy | 63.87 per cent |
| Language | |
| • Official | Hindi[2] |
| ਸਮਾਂ ਖੇਤਰ | ਯੂਟੀਸੀ+05:30 (IST) |
| ਵਾਹਨ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ | BR-09 |
| Major highways | NH 31, NH 28 |
| Average annual precipitation | 1384 mm |
| ਵੈੱਬਸਾਈਟ | begusarai |
ਬੇਗੂਸਰਾਏ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਭਾਰਤ ਦੇ ਬਿਹਾਰ ਰਾਜ ਦੇ 38 ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੈ। ਬੇਗੂਸਰਾਏ ਸ਼ਹਿਰ ਇਸ ਦਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕੀ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਹੈ ਅਤੇ ਮੁੰਗੇਰ ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ
[ਸੋਧੋ]ਬੇਗੂਸਰਾਏ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1870 ਵਿੱਚ ਮੁੰਗੇਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਸਾਲ 1972 ਵਿੱਚ, ਬੇਗੂਸਰਾਏ ਨੂੰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।[3]
ਭੂਗੋਲ
[ਸੋਧੋ]ਬੇਗੂਸਰਾਏ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ 1,918 ਵਰਗ ਕਿਲੋਮੀਟਰ (741 ਵਰਗ ਮੀਲ) ਦੇ ਖੇਤਰਫਲ ਵਿੱਚ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਗੰਗਾ ਨਦੀ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਕੰਢੇ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਗੰਗਾ ਨਦੀ ਬੇਗੂਸਰਾਏ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਨੂੰ ਪਟਨਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਅਤੇ ਮੁੰਗੇਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਤੋਂ ਵੱਖ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਬਨਸਪਤੀ ਅਤੇ ਜੀਵ-ਜੰਤੂ
[ਸੋਧੋ]
ਸਾਲ 1989 ਵਿੱਚ ਬੇਗੂਸਰਾਏ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਕੰਵਰ ਝੀਲ ਬਰਡ ਸੈਂਚੂਰੀ ਕੰਵਰ ਝੀਲ ਬਰਡ ਸੈਂਚੁਰੀ ਵਾਈਲਡਲਾਈਫ ਸੈਂਚੂਰੀ ਦਾ ਘਰ ਬਣ ਗਿਆ, ਜਿਸਦਾ ਖੇਤਰਫਲ 63 km2 (24.3 sq mi) ਹੈ। ਇਹ ਏਸ਼ੀਆ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਤਾਜ਼ੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਆਕਸਬੋ ਝੀਲ ਹੈ। ਨਵੰਬਰ 2020 ਵਿੱਚ, ਵਾਤਾਵਰਣ, ਜੰਗਲਾਤ ਅਤੇ ਜਲਵਾਯੂ ਪਰਿਵਰਤਨ ਮੰਤਰਾਲੇ (MoEFCC) ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਬਿਹਾਰ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਰਾਮਸਰ ਸਾਈਟ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ ।
ਜਨਸੰਖਿਆ
[ਸੋਧੋ]| ਸਾਲ | ਅ. | ±% |
|---|---|---|
| 1901 | 5,75,455 | — |
| 1911 | 5,93,470 | +3.1% |
| 1921 | 5,64,328 | −4.9% |
| 1931 | 6,35,456 | +12.6% |
| 1941 | 7,18,390 | +13.1% |
| 1951 | 7,93,942 | +10.5% |
| 1961 | 9,54,333 | +20.2% |
| 1971 | 11,47,429 | +20.2% |
| 1981 | 14,56,343 | +26.9% |
| 1991 | 18,14,773 | +24.6% |
| 2001 | 23,49,366 | +29.5% |
| 2011 | 29,70,541 | +26.4% |
2011 ਦੀ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਬੇਗੂਸਰਾਏ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਆਬਾਦੀ 2,970,541 ਹੈ, ਲਗਭਗ ਅਰਮੀਨੀਆ ਦੇਸ਼ ਜਾਂ ਯੂਐਸ ਦੇ ਮਿਸੀਸਿਪੀ ਰਾਜ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ।[4][5][6] ਇਹ ਇਸ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 128 ਵੇਂ ਸਥਾਨ (ਕੁੱਲ 640 ਵਿੱਚੋਂ) ਦਿੰਦਾ ਹੈ।[4] ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਜਨਸੰਖਿਆ ਘਣਤਾ 1,540 ਨਿਵਾਸੀ ਪ੍ਰਤੀ ਵਰਗ ਕਿਲੋਮੀਟਰ (4,000/ਵਰਗ ਮੀਲ) ਹੈ।[4] ਦਹਾਕੇ 2001-2011 ਦੌਰਾਨ ਇਸ ਦੀ ਜਨਸੰਖਿਆ ਵਾਧਾ ਦਰ 26.44% ਸੀ।[4] ਬੇਗੂਸਰਾਏ ਵਿੱਚ ਹਰ 1000 ਮਰਦਾਂ ਲਈ 895 ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਲਿੰਗ ਅਨੁਪਾਤ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 63.87% ਹੈ।[4] 19.18% ਆਬਾਦੀ ਸ਼ਹਿਰੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਜਾਤੀਆਂ ਅਤੇ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਕਬੀਲਿਆਂ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਕ੍ਰਮਵਾਰ 14.55% ਅਤੇ 0.05% ਬਣਦੀ ਹੈ।[4]
ਭਾਰਤ ਦੀ 2011 ਦੀ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਬੇਗੂਸਰਾਏ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਦਾ% ਹਿੰਦੀ, ਉਰਦੂ ਅਤੇ ਮੈਥਿਲੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਜੋਂ ਬੋਲਦਾ ਸੀ। ਆਬਾਦੀ ਦਾ 7.94% ਹਿੰਦੀ ਦੇ ਤਹਿਤ 'ਹੋਰ' ਬੋਲਦਾ ਸੀ।[7]
ਸਿਆਸਤ
[ਸੋਧੋ]| ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ | ਨਹੀਂ। | ਹਲਕੇ | ਨਾਮ | ਪਾਰਟੀ | ਗਠਜੋਡ਼ | ਟਿੱਪਣੀਆਂ | ||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ਬੇਗੂਸਰਾਏ | 141 | ਚੇਰੀਆ-ਬਰੀਆਰਪੁਰ | ਰਾਜ ਬੰਸ਼ੀ ਮਹਤੋ | ਆਰ. ਜੇ. ਡੀ. | ਐਮ. ਜੀ. ਬੀ. | |||
| 142 | ਬੱਚਵਾਰਾ | ਸੁਰੇਂਦਰ ਮਹਿਤਾ | ਭਾਜਪਾ | ਐਨਡੀਏ | ||||
| 143 | ਟੇਗਰਾ | ਰਾਮ ਰਤਨ ਸਿੰਘ | ਸੀ. ਪੀ. ਆਈ. | ਐਮ. ਜੀ. ਬੀ. | ||||
| 144 | ਮਤੀਹਾਨੀ | ਰਾਜ ਕੁਮਾਰ ਸਿੰਘ | ਜੇ. ਡੀ. (ਯੂ. | ਐਨਡੀਏ | ਐਲਜੇਪੀ ਤੋਂ ਜੇਡੀ (ਯੂ) ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ [8] | |||
| 145 | ਸਾਹਿਬਪੁਰ ਕਮਲ | ਸਦਾਨੰਦ ਯਾਦਵ | ਆਰ. ਜੇ. ਡੀ. | ਐਮ. ਜੀ. ਬੀ. | ||||
| 146 | ਬੇਗੂਸਰਾਏ | ਕੁੰਦਨ ਕੁਮਾਰ | ਭਾਜਪਾ | ਐਨਡੀਏ | ||||
| 147 | ਬਖਰੀ | ਸੂਰਿਆਕਾਂਤ ਪਾਸਵਾਨ | ਸੀ. ਪੀ. ਆਈ. | ਐਮ. ਜੀ. ਬੀ. | ||||
ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੇ ਮੌਜੂਦਾ ਮੈਂਬਰਬਿਹਾਰ ਵਿਧਾਨ ਪਰਿਸ਼ਦ (ਬੇਗੁਸਰਾਏ-ਖਗਰੀਆ)
| ਐਸ. ਨੰ. | ਨਾਮ | ਪਾਰਟੀ |
|---|---|---|
| 1. | ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ | ਐਮ. ਜੀ. ਬੀ. |
ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ
[ਸੋਧੋ]ਸਬ-ਡਿਵੀਜ਼ਨ
[ਸੋਧੋ]- ਬੇਗੂਸਰਾਏ
- ਮੰਝੌਲ
- ਟੇਗਰਾ
- ਬਲੀਆ
- ਬਖਾਰੀ (ਐਸ. ਸੀ.)
- ਬਾਗੀ
ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਕਸਬੇ
[ਸੋਧੋ]- ਬਖਰੀ
- ਬਲੀਆ
- ਬਰੌਨੀ ਆਈਓਸੀ ਟਾਊਨਸ਼ਿਪ
- ਬਰੌਨੀ
- ਬੇਗੂਸਰਾਏ
- ਚੇਰੀਆ ਬਰੀਆਰਪੁਰ
- ਮੰਝੌਲ
- ਮਨਸੂਰਚਕ
- ਮਤੀਹਾਨੀ
- ਟੇਗਰਾ
ਪਿੰਡ
[ਸੋਧੋ]- ਬੱਚਵਾਰਾ
- ਬੰਦਵਾਰ
- ਮੰਝੌਲ
- ਗਨਪਤੌਲ
- ਮਨਸੂਰਚਕ
- ਮੇਘਾਲ
- ਮੋਹਨਪੁਰ
- ਨਾਏਟੋਲ
- ਨਿਪਾਨੀਆ
- ਪਰਿਹਾਰਾ
- ਸਾਹਿਬਪੁਰ ਕਮਲ
- ਸਿਮਰਿਯਾ
ਆਰਥਿਕਤਾ
[ਸੋਧੋ]
ਬਰੌਨੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਉਦਯੋਗਿਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਬਰੌਨੀ ਰਿਫਾਇਨਰੀ, ਬਰੌਨੀ ਥਰਮਲ ਪਾਵਰ ਸਟੇਸ਼ਨ, ਉਰਵਰਕ ਨਗਰ ਬਰੌਨੀ, ਗਡ਼ਹਾਰਾ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਲੋਕੋਮੋਟਿਵ ਸ਼ੈੱਡ ਅਤੇ ਪੈਪਸੀ ਬੌਟਲਿੰਗ ਪਲਾਂਟ ਵਰਗੇ ਵੱਡੇ ਉਦਯੋਗ ਹਨ। ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਬੇਗੂਸਰਾਏ-ਬਖਤਿਆਰਪੁਰ-ਫਤੁਹਾ ਤੋਂ ਇੱਕ ਉਦਯੋਗਿਕ ਗਲਿਆਰਾ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ, ਇਸ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੋਕਾਮਾ ਵਿੱਚ ਰਾਜੇਂਦਰ ਸੇਤੂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਬੇਗੂਸਰਾਏ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੁੱਧ ਦੀ ਖਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਸੁਧਾ ਡੇਅਰੀ ਪਲਾਂਟ ਪੂਰੇ ਬਿਹਾਰ ਵਿੱਚ ਦੁੱਧ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਨਿਰਯਾਤਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।[10]
ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਦਾ ਆਧਾਰ ਹੈ। ਬੇਗੂਸਰਾਏ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀਆਂ ਮੁੱਖ ਫਸਲਾਂ ਤੇਲ ਬੀਜ, ਅਨੀਜ਼ ਦੇ ਬੀਜ, ਤੰਬਾਕੂ, ਜੂਟ, ਆਲੂ, ਲਾਲ ਮਿਰਚ, ਟਮਾਟਰ ਅਤੇ ਰੇਪ-ਬੀਜ ਹਨ। ਫਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਲੀਚੀ, ਅੰਬ, ਅਮਰੂਦ ਅਤੇ ਕੇਲੇ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਬੇਗੂਸਰਾਏ ਦਾ ਵੱਡਾ ਯੋਗਦਾਨ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸਥਾਨਕ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਤੁਲਸੀ ਦੇ ਪੱਤੇ ਅਤੇ ਮੋਤੀ ਦੀ ਖੇਤੀ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹੈ।[11][12]
ਬਰੌਨੀ ਰਿਫਾਇਨਰੀ ਹੀ ਸਾਲਾਨਾ 500 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦਾ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ।[13] ਬੇਗੂਸਰਾਏ ਉਲਾਓ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਰਗਰਮ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਵੀ ਹੈ।[14] ਬਿਹਾਰ ਵਿੱਚ ਪਟਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 2019-2020 ਦੇ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਬੇਗੂਸਰਾਏ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀ ਵਿਅਕਤੀ ਆਮਦਨ ਦੂਜੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੀ।
ਆਵਾਜਾਈ
[ਸੋਧੋ]

ਬਰੌਨੀ ਜੰਕਸ਼ਨ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਰੇਲਵੇ ਜੰਕਸ਼ਨ ਹੈ। ਇੱਕ ਹੋਰ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਬੇਗੁਸਰਾਏ ਹੈ। ਬੇਗੁਸਰਾਏ ਬਿਹਾਰ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਹੋਰ ਭਾਗਾਂ ਨਾਲ ਸੜਕ ਰਾਹੀਂ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਰੇਲਵੇ
[ਸੋਧੋ]ਬਰੌਨੀ ਜੰਕਸ਼ਨ ਬਿਹਾਰ ਦੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਜੰਕਸ਼ਨ ਹੈ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਮੁੱਖ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, ਕੋਲਕਾਤਾ, ਮੁੰਬਈ ਅਤੇ ਚੇਨਈ ਨਾਲ ਬ੍ਰੌਡ ਗੇਜ ਰੂਟਾਂ ਰਾਹੀਂ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਬੇਗੂਸਰਾਏ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਬੇਗੂਸਰਾਏ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਸੜਕਾਂ
[ਸੋਧੋ]
ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਮਾਰਗ 28 ਬਰੌਨੀ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਲਖਨਊ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਮਾਰਗ 31 ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਗੁਹਾਟੀ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੋਵੇਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਮਾਰਗਾਂ ਦੇ ਇੱਥੇ ਜੰਕਸ਼ਨ ਹਨ। ਇਸ ਨੂੰ ਅਸਾਮ ਰੋੜ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਹਿਰ ਦੀਆਂ ਕਈ ਛੋਟੀਆਂ ਬੱਸਾਂ ਇੱਥੋਂ ਲੰਘਦੀਆਂ ਹਨ। ਬੇਗੂਸਰਾਏ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਸਿਮਰੀਆ ਦੇ ਨੇੜੇ ਗੰਗਾ ਉੱਤੇ ਰਾਜੇਂਦਰ ਸੇਤੂ ਵੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਗੰਗਾ ਨਦੀ ਉੱਤੇ ਸੁਤੰਤਰ ਭਾਰਤ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਰੇਲਮਾਰਗ ਪੁਲ ਸੀ। ਸਿਮਰੀਆ ਵਿੱਚ ਗੰਗਾ ਉੱਤੇ ਬੇਗੂਸਰਾਏ ਵਿੱਚ ਛੇ ਮਾਰਗੀ ਪੁਲ ਨਿਰਮਾਣ ਅਧੀਨ ਹੈ। ਇਹ ਦਸੰਬਰ 2024 ਤੱਕ ਪੂਰਾ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।[15]
ਸਿੱਖਿਆ
[ਸੋਧੋ]ਰਾਸ਼ਟਰਕਵੀ ਰਾਮਧਾਰੀ ਸਿੰਘ ਦਿਨਕਰ ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ (ਆਰ. ਆਰ. ਐਸ. ਡੀ. ਸੀ. ਈ) ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 22 ਦਸੰਬਰ 2013 ਨੂੰ ਨਿਤੀਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਬਿਹਾਰ ਵਿੱਚ ਅੱਠਵੇਂ ਸਰਕਾਰੀ ਇੰਜੀਨੀਅਰੀੰਗ ਕਾਲਜ ਲਈ ਰਾਹ ਪੱਧਰਾ ਹੋਇਆ ਸੀ।[16][17] ਜੀ ਡੀ ਕਾਲਜ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਇੱਕ ਅੰਡਰਗ੍ਰੈਜੁਏਟ ਅਤੇ ਪੋਸਟ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਡਿਗਰੀ ਕਾਲਜ ਹੈ।[18]
- ਰਾਸ਼ਟਰਕਵੀ ਰਾਮਧਾਰੀ ਸਿੰਘ ਦਿਨਕਰ ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ (ਇੱਕ ਸਰਕਾਰੀ ਇੰਜੀਨੀਅਰੀੰਗ ਕਾਲਜ)
- ਗਣੇਸ਼ ਦੱਤ ਕਾਲਜ (ਲਲਿਤ ਨਾਰਾਇਣ ਮਿਥਿਲਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ) [19]
- ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਮਹਿਲਾ ਕਾਲਜ (ਬੇਗੂਸਰਾਏ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹਿਲਾ ਕਾਲਜ) [20]
- ਆਰ. ਸੀ. ਐਸ. ਕਾਲਜ [21]
- ਸਰਕਾਰੀ ਪੌਲੀਟੈਕਨਿਕ ਬਰੌਨੀ [21]
- ਬੀ. ਪੀ. ਇੰਟਰ ਕਾਲਜ ਬੇਗੂਸਰਾਏ (ਅੰਤਰ ਕਾਲਜ ਪੱਧਰ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ) [22]
- ਏ. ਪੀ. ਐਮ. ਕਾਲਜ ਬਰੌਨੀ [23]
- ਦੂਨ ਪਬਲਿਕ ਸਕੂਲ [24][25]
- ਬੀ. ਆਰ. ਡੀ. ਏ. ਵੀ. ਪਬਲਿਕ ਸਕੂਲ [26][27][28]
- ਸੇਂਟ ਜੋਸਫ ਪਬਲਿਕ ਸਕੂਲ [29]
- ਸੇਂਟ ਪੌਲ ਸਕੂਲ [30]
- ਕੇਂਦਰੀ ਵਿਦਿਆਲਯ [31][32]
- ਸੇਂਟ ਜੂਡ ਦਾ ਵਿਦਿਆਲਯ [33][34][35]
- ਮਾਊਂਟ ਲਿਟੇਰਾ ਜ਼ੀ ਸਕੂਲ, ਬੇਗੂਸਰਾਏ [36]
- ਦਿੱਲੀ ਪਬਲਿਕ ਸਕੂਲ, ਬੇਗੂਸਰਾਏ [37]
- ਸਰਵੋਦਯ ਵਿਦਿਆਲਯ ਬੇਗੂਸਰਾਏ
- ਕਾਰਮਲ ਸਕੂਲ ਬੇਗੂਸਰਾਏ



ਹਵਾਲੇ
[ਸੋਧੋ]- ↑ "District website of Begusarai Contents of Begusarai District India" (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ (ਅਮਰੀਕੀ)). Retrieved 20 September 2022.
- ↑ "52nd Report of the Commissioner for Linguistic Minorities in India" (PDF). nclm.nic.in. Ministry of Minority Affairs. Archived from the original (PDF) on 25 May 2017. Retrieved 9 August 2020.
- ↑ Law, Gwillim (25 September 2011). "Districts of India". Statoids. Retrieved 11 October 2011.
- ↑ 4.0 4.1 4.2 4.3 4.4 4.5 "District Census Handbook: Begusarai" (PDF). Census of India. Registrar General and Census Commissioner of India. 2011.
- ↑ US Directorate of Intelligence. "Country Comparison:Population". Archived from the original on 13 June 2007. Retrieved 1 October 2011.
Armenia 2,967,975 July 2011 est.
- ↑ "2010 Resident Population Data". U. S. Census Bureau. Archived from the original on 19 October 2013. Retrieved 30 September 2011.
Mississippi 2,967,297
- ↑ "Table C-16 Population by Mother Tongue: Bihar". censusindia.gov.in. Registrar General and Census Commissioner of India. 2011.
- ↑ "Lone Lok Janshakti Party MLA Raj Kumar Singh joins JD(U) in Bihar".
- ↑ "Subdivision & Blocks | District website of Begusarai | India" (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ (ਅਮਰੀਕੀ)). Retrieved 22 May 2023.
- ↑ Kumar, Rajiv (25 April 2014). "Making of Begusarai was by choice, not accident - Times of India". The Times of India. Retrieved 14 February 2020.
- ↑ "Farming of Basil Leaves In Begusarai". Live Hindustan. LiveHindustan.com. 5 July 2016. Retrieved 21 August 2016.
- ↑ "Pearl harvesting made this farmer a role model for others in his village". english.pradesh18.com. 26 February 2015. Archived from the original on 15 ਸਤੰਬਰ 2016. Retrieved 21 August 2016.
- ↑ "Making of Begusarai was by choice, not accident - Times of India". The Times of India. 25 April 2014. Retrieved 21 August 2016.
- ↑ "Dum Dum Begushorai, Ulao Airport." Live Hindustan.livehindustan.com". 8 September 2021. Retrieved 8 September 2021.
- ↑ Asia's Widest Bridge | Drone View | Mokama Waterlifting | Auntaghat Simaria 6 Lane Bridge | TheWay4U (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ), 7 June 2021, retrieved 23 June 2022
- ↑ Kumar, Rajiv (23 December 2013). "CM lays foundation of engineering college". Times of India. Retrieved 23 December 2013.
- ↑ "Nitish lists special tag cry as LS poll plank". The Telegraph. 23 December 2013. Archived from the original on 24 December 2013. Retrieved 23 December 2013.
- ↑ "IGNOU Study Centre GD College Begusarai Admission 2022". IGNOU University (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ). 15 January 2022. Retrieved 4 May 2022.
- ↑ "Colleges in Begusarai". Retrieved 2025-03-09.
- ↑ "List of 19 colleges in Begusarai". Retrieved 2025-03-09.
- ↑ 21.0 21.1 "Top Educational Institutions : Colleges in Begusarai". Retrieved 2025-03-09.
- ↑ ""BP Inter College Begusarai Near Kali Sthan Begusarai Ho" in Begusarai". Retrieved 2025-03-09.
- ↑ ""APM College Barauni Barauni Refinery Barauni" in Begusarai". Retrieved 2025-03-09.
- ↑ "Doon Public School". Retrieved 2025-03-09.
- ↑ "Doon Public School". Retrieved 2025-03-09.
- ↑ "BR DAV Public School". Retrieved 2025-03-09.
- ↑ "B.R.D.A.V. Public School". Archived from the original on 2013-02-09. Retrieved 2025-03-09.
- ↑ "B.R.D.A.V. Public School". Retrieved 2025-03-09.
- ↑ "Registration for Admission (2025-26)". Retrieved 2025-03-09.
- ↑ "St. Paul Sr. Secondary School". Retrieved 2025-03-09.
- ↑ "Ministry of Education". Retrieved 2025-03-09.
- ↑ "WELCOME TO THE SITE OF THE KENDRIYAVIDYALAYA SANGATHAN". Archived from the original on 2004-01-07. Retrieved 2025-03-09.
- ↑ "St. Jude's Vidyalaya". Archived from the original on 2018-01-18. Retrieved 2025-03-09.
- ↑ "St. Jude's Vidyalaya". Archived from the original on 2018-01-18. Retrieved 2025-03-09.
- ↑ "St. Jude's Vidyalaya". Retrieved 2025-03-09.
- ↑ "Mount Litera Zee School, Begusarai".
{{cite web}}: CS1 maint: url-status (link) - ↑ "Mount Litera Zee School, Begusarai".
{{cite web}}: CS1 maint: url-status (link)
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
[ਸੋਧੋ]ਹੋਰ ਪੜ੍ਹੋ
[ਸੋਧੋ]- Pages using gadget WikiMiniAtlas
- ਨੰਬਰ ਰੱਦ ਛੇਦ ਕਰਨ ਦੇ ਫਲਨ ਦੇ ਮੁੱਲ ਨੰਬਰ ਨਹੀਂ ਹੈ
- CS1 maint: url-status
- Pages using infobox settlement with bad settlement type
- Pages using multiple image with auto scaled images
- Articles with J9U identifiers
- Pages with authority control identifiers needing attention
- ਬਿਹਾਰ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ
- CS1 maint: archived copy as title