ਬੌਬਿਲੀ ਵੀਨਾ
ਬੌਬਿਲੀ ਵੀਨਾ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Bobbili veena) ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਤਾਰ ਵਾਲਾ ਸਾਜ਼ ਹੈ ਜੋ ਕਰਨਾਟਕ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵੀਣਾ ਦਾ ਨਾਮ ਬੌਬਿਲੀ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਜਗ੍ਹਾ ਜਿੱਥੇ ਇਸਦੀ ਖੋਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। 2011 ਵਿੱਚ ਇਸ ਸੰਗੀਤਕ ਸਾਜ਼ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ ਭੂਗੋਲਿਕ ਸੰਕੇਤ ਟੈਗ ਮਿਲਿਆ।[1][2][3][4]
ਇਤਿਹਾਸ
[ਸੋਧੋ]ਬੋਬਿਲੀ ਵੀਣਾ ਦੀ ਖੋਜ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਵਿਜ਼ਿਆਨਗਰਮ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬੋਬਿਲੀ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਵੀਣਾ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਕੰਮ 17ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਪੇਡਾ ਰਾਇਡੂ ਦੇ ਰਾਜ ਦੌਰਾਨ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਵੀਣਾ ਵਜਾਉਣਾ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਆਮ ਪ੍ਰਥਾ ਸੀ। ਵੀਣਾ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਪੂਰੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮਾਂ ਲੱਗਿਆ। ਬੋਬਿਲੀ ਰਾਜ ਦੇ ਸ਼ਾਸਕ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਸ਼ੌਕੀਨ ਸਨ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤਿਆਂ ਨੇ ਵੀਣਾ ਵਜਾਉਣਾ ਸਿੱਖਿਆ। ਬੋਬਿਲੀ ਰਾਜ ਵਿੱਚ, ਵੀਣਾ ਸਰਵਸਿੱਦੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਕਾਰੀਗਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸਪਲਾਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਇਹ ਕਾਰੀਗਰ ਗੋਲਾਪੱਲੀ ਤੋਂ ਸਨ। ਇਸ ਸੰਗੀਤਕ ਸਾਜ਼ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਕਾਰੀਗਰ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੂੰ "ਬੋਬੀਲੀ ਵੀਨਾ ਸੰਪ੍ਰਦਾਇਮ" (ਬੋਬੀਲੀ ਵੀਨਾ ਸਮਾਜ) ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।[5]
ਵੇਰਵਾ
[ਸੋਧੋ]ਇੱਕ ਬੌਬੀਲੀ ਵੀਨਾ ਜੈਕ ਦੀ ਲੱਕੜ ਦੇ ਇੱਕ ਟੁਕੜੇ ਤੋਂ ਉੱਕਰੀ ਹੋਈ ਹੈ।[6]
ਹਵਾਲੇ
[ਸੋਧੋ]- ↑ ":::GIR Search:::". ipindiaservices.gov.in. Archived from the original on 8 May 2017. Retrieved 5 May 2017.
- ↑ "State Wise Registration Details of G.I Applications (15 September 2003 – Till Date)" (PDF). Geographical Indication Registry. p. 6. Retrieved 5 May 2017.
- ↑ "Bobbili veena gets special GI tag". The Times of India. 31 December 2011. Retrieved 25 January 2016.
- ↑ "Bobbili touch keeps veena alive". The Hindu (in Indian English). 14 April 2014. Retrieved 25 January 2016.
- ↑ "Craft of making Bobbili Veena, Carnatic music, India,Tanjore". Gaatha. Retrieved 25 January 2016.
- ↑ "Lepakshi Bobbili Veena". lepakshihandicrafts. Archived from the original on 31 January 2016. Retrieved 25 January 2016.