ਸਮੱਗਰੀ 'ਤੇ ਜਾਓ

ਭਾਕਰੀ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਆਜ਼ਾਦ ਵਿਸ਼ਵਕੋਸ਼ ਤੋਂ
ਭਾਕਰੀ
ਭਾਕਰੀ
ਸਰੋਤ
ਸੰਬੰਧਿਤ ਦੇਸ਼Iਭਾਰਤ
ਇਲਾਕਾਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ, ਗੁਜਰਾਤ, ਰਾਜਸਥਾਨ, ਮਾਲਵਾ, ਮੱਧ ਭਾਰਤ, ਕਰਨਾਟਕ, ਅਤੇ ਗੋਆ
ਖਾਣੇ ਦਾ ਵੇਰਵਾ
ਮੁੱਖ ਸਮੱਗਰੀਆਟਾ

ਭਾਖਰੀ (ਭਾਖਰੀ, \ਭਾਕਰੀ) ਇੱਕ ਗੋਲ ਰੋਟੀ ਹੈ ਜੋ ਅਕਸਰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ, ਗੁਜਰਾਤ, ਰਾਜਸਥਾਨ ਅਤੇ ਕਰਨਾਟਕ ਰਾਜਾਂ ਦੇ ਪਕਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲ਼ਦੀ ਹੈ। ਭਾਕਰੀ, ਜਵਾਰ ਜਾਂ ਬਾਜਰੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਕਣਕ ਦੀ ਆਮ ਰੋਟੀ ਨਾਲੋਂ ਮੋਟੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸਖਤੀ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਖਾਖਰੇ ਦੇ ਉਲਟ, ਭਾਕਰੀ ਬਣਤਰ ਵਿੱਚ ਨਰਮ ਜਾਂ ਸਖ਼ਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਅਨਾਜ ਅਤੇ ਰੂਪ

[ਸੋਧੋ]

ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਮੋਟੇ ਅਨਾਜ (ਜਵਾਰ, ਬਾਜਰਾ, ਰਾਗੀ) ਭਾਕਰੀਆਂ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਆਮ ਅਨਾਜ ਹਨ। ਇਹ ਬਾਜਰੇ ਦੀਆਂ ਭਾਕਰੀਆਂ ਭਾਰਤ ਦੇ ਦੱਖਣ ਪਠਾਰ ਖੇਤਰਾਂ (ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਕਰਨਾਟਕ) ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਅਰਧ-ਸੁੱਕੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ। ਪੱਛਮੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਤੱਟੀ ਕੋਂਕਣ ਅਤੇ ਗੋਆ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਚਾਵਲ ਦੇ ਆਟੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਭਾਕਰੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

  • ਜਵਾਰ ਭਾਖੜੀ-ਜਵਾਰ ਭਾਕੜੀ ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਕਿਸਮ ਦੀ ਭਾਖੜੀ ਹੈ। ਆਟੇ ਨੂੰ ਗਰਮ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਜਵਾਰ ਦੇ ਆਟੇ ਨੂੰ ਮਿਲਾ ਕੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਹੱਥ ਨਾਲ ਚਪਟਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
  • ਬਜਰਾ ਭਾਕਰੀ-ਬਜਰਾ ਭਾਕਰੀ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦੇ ਤਿਉਹਾਰ ਦੇ ਨੇੜੇ। ਇਹ ਤਿਆਰੀ ਜਵਾਰ ਦੀਆਂ ਭਾਕਰੀਆਂ ਦੇ ਸਮਾਨ ਹੈ।
  • ਮਕਾਈ ਭਾਕਰੀ-ਮੱਕੀ ਦੇ ਦੁੱਧ ਦੀਆਂ ਭਾਕਰੀਆਂ ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਸਰਦੀਆਂ ਦੌਰਾਨ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਨੂੰ ਗੁਜਰਾਤੀ ਵਿੱਚ "ਮਕਾਈ ਨੋ ਰੋਟਲੋ" ਅਤੇ ਮਰਾਠੀ ਵਿੱਚ ਮਾਕੀਆਚੀ ਭਾਕਰੀ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
  • ਰਾਗੀ ਭਾਕਰੀ-ਰਾਗੀ ਭਾਕਰੀ ਜਾਂ ਰਾਗੀ ਦੀਆਂ ਰੋਟੀਆਂ, ਲਾਲ ਉਂਗਲੀ ਦੇ ਮੋਟੇ ਅਨਾਜ ਤੋਂ ਬਣੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਹ ਹੋਰ ਭਾਕਰੀਆਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
  • ਚਾਵਲ ਭਾਕਰੀ-ਚਾਵਲ ਭਾਕਰੀਆਂ ਚਾਵਲ ਦੇ ਆਟੇ ਤੋਂ ਬਣੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਹੋਰ ਭਾਕਰੀਆਂ ਵਾਂਗ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਕੋਂਕਣ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਆਮ ਹਨ।
  • ਕਣਕ ਦੀ ਭਾਕਰੀ-ਕਣਕ ਦੀਆਂ ਭਾਕਰੀਆਂ ਕਣਕ ਦੀਆਂ ਰੋਟੀਆਂ ਵਾਂਗ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਆਕਾਰ ਅਤੇ ਡੂੰਘਾਈ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹੈਂ, ਅਨੁਪਾਤ ਅਨੁਸਾਰ ਵਧੇਰੇ ਤੇਲ ਦੇ ਨਾਲ।
  • ਦਾਲਾਂ ਦੀ ਭਾਕਰੀ-ਉੜਦ ਦੀ ਦਾਲ ਜਾਂ ਉੜਦ ਅਤੇ ਜਵਾਰ ਦੇ ਮਿਸ਼ਰਤ ਆਟੇ ਤੋਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਲਨਾ ਭਾਕਰੀ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਖੰਦੇਸ਼ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ।

ਤਿਆਰੀ

[ਸੋਧੋ]

ਭਾਕਰੀ ਲਈ ਆਟੇ ਨੂੰ ਇੱਕ ਕਟੋਰੇ ਵਿੱਚ ਥੋੜ੍ਹੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਨਮਕ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਅਤੇ ਗਰਮ ਪਾਣੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਇੱਕ ਨਿਰਵਿਘਨ ਸਖ਼ਤ ਆਟੇ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾ ਕੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।ਆਟੇ ਨੂੰ ਛੋਟੀਆਂ ਗੇਂਦਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਗੇਂਦ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਹਥੇਲੀਆਂ ਨਾਲ ਚਪਟਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭਾਕਰੀ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਦੋ ਤਰੀਕੇ ਹਨ। ਇਸ ਨੂੰ ਜਾਂ ਤਾਂ ਆਪਣੀ ਹਥੇਲੀ ਨਾਲ ਦਬਾ ਕੇ ਸਤਹ 'ਤੇ ਚਪਟਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਦੋਵੇਂ ਹਥੇਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਗੇਂਦ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ ਪਤਲਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਲਈ ਬਹੁਤ ਹੁਨਰ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਤਵਾ (ਪੰਨੂ) ਨੂੰ ਗਰਮ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਭਾਕਰੀ ਨੂੰ ਉਪਰਲੀ ਸਤ੍ਹਾ 'ਤੇ ਥੋੜਾ ਜਿਹਾ ਪਾਣੀ ਲਗਾ ਕੇ ਪਕਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਰਸੋਈਏ ਦੀਆਂ ਉਂਗਲਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਪਾਸੇ ਫੈਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਵੀ ਤਵਾ ਉੱਤੇ ਪਕਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਵਾਰ ਜਦੋਂ ਇਹ ਤਿਆਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਦੋਵੇਂ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਸਿੱਧੀ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਭੁੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।ਭਾਕਰੀ ਨਰਮ ਜਾਂ ਸਖ਼ਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਸਖ਼ਤ ਭਾਕਰੀ ਵਿੱਚ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਰੰਚ ਜੋੜਨ ਲਈ ਇੱਕ ਸਖ਼ਤ ਬਾਹਰੀ ਪਰਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।