ਭਾਰਤੀ ਲਿਪੀ
ਭਾਰਤੀ ਲਿਪੀ ਆਈ.ਆਈ.ਟੀ. ਮਦਰਾਸ ਵਿਖੇ ਵੀ. ਸ੍ਰੀਨਿਵਾਸ ਚੱਕਰਵਰਤੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਖੋਜ ਟੀਮ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਈ ਗਈ ਲਿਪੀ ਹੈ। ਇਹ ਭਾਰਤੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਸਾਂਝੀ ਲਿਪੀ ਜਾਂ ਲਿੰਕ ਲਿਪੀ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।[1][2][3][4] ਇਹ ਇੱਕ ਖੱਬੇ-ਤੋਂ-ਸੱਜੇ ਅਬੂਗਿਡਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਵਰ ਚਿੰਨ੍ਹ ਮੁੱਖ ਅੱਖਰ ਦੇ ਹੇਠਾਂ, ਉੱਤੇ ਜਾਂ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਰੱਖੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।[5]
ਇਹ ਲਿਪੀ ਲਾਤੀਨੀ ਲਿਪੀ, ਦੇਵਨਾਗਰੀ, ਤਾਮਿਲ ਲਿਪੀ, ਤੇਲਗੂ ਲਿਪੀ, ਕੰਨੜ ਲਿਪੀ, ਮਲਿਆਲਮ ਲਿਪੀ, ਅਤੇ ਬੰਗਾਲੀ-ਅਸਾਮੀ ਲਿਪੀ ਸਮੇਤ ਕਈ ਲਿਪੀਆਂ ਤੋਂ ਅੱਖਰ ਅਤੇ ਸੰਕਲਪਾਂ ਨੂੰ ਉਧਾਰ ਲੈਂਦੀ ਹੈ।[2][6] ਗੁਜਰਾਤੀ ਲਿਪੀ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਅੱਖਰਾਂ ਦੇ ਉੱਪਰ ਕੋਈ ਲਗਾਤਾਰ ਰੇਖਾ (ਹੌਰੀਜੈਂਟਲ ਰੇਖਾ) ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਜੋ ਦੇਵਨਾਗਰੀ ਅਤੇ ਬੰਗਾਲੀ-ਅਸਾਮੀ ਲਿਪੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਵਿਕਾਸ
[ਸੋਧੋ]ਭਾਰਤੀ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਸਾਂਝੀ ਲਿਪੀ ਜਾਂ ਲਿੰਕ ਲਿਪੀ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੰਡੋ-ਆਰੀਅਨ ਅਤੇ ਦ੍ਰਾਵਿੜੀਅਨ ਭਾਸ਼ਾ ਪਰਿਵਾਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਲਾਤੀਨੀ ਲਿਪੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਯੂਰਪੀਅਨ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਸਾਂਝੀ ਲਿਪੀ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਇਹ ਕਬਾਇਲੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਲਈ ਲਿਖਤੀ ਸਾਧਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਦੀ ਵੀ ਪੂਰਤੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਖਣ ਦੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਵੀ. ਸ਼੍ਰੀਨਿਵਾਸ ਚੱਕਰਵਰਤੀ ਨੇ ਆਈ.ਆਈ.ਟੀ. ਮਦਰਾਸ ਵਿਖੇ ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਖੋਜ ਟੀਮ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤਾ।[1][7][2][3][4]
ਇਨਪੁੱਟ ਅਤੇ ਫੌਂਟ
[ਸੋਧੋ]ਭਾਰਤੀ ਲਿਪੀ ਸਾਰੇ ਓਪਰੇਟਿੰਗ ਸਿਸਟਮਾਂ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਭਾਰਤੀ ਟੀਮ ਨੇ ਨਵਭਾਰਤੀ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰਭਾਰਤੀ ਫੋਂਟ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਜੋ ਸਮਰਥਿਤ ਲਿਪੀਆਂ ਦੇ ਅੱਖਰਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਅੱਖਰਾਂ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।[7]
ਨਵਭਾਰਤੀ ਇੱਕ ਟਰੂਟਾਈਪ ਸਾਂਸ-ਸੇਰਿਫ ਫੋਂਟ ਹੈ ਜੋ ਦੇਵਨਾਗਰੀ, ਤਮਿਲ, ਤੇਲਿਗੂ ਅਤੇ ਮਲਿਆਲਮ ਲਿਪੀਆਂ ਨੂੰ ਟ੍ਰਾਂਸਲਿਟਰੇਟ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਮਰਥ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਬਰਾਬਰ, ਸੁੰਦਰਭਾਰਤੀ ਇੱਕ ਓਪਨਟਾਈਪ ਸੇਰਿਫ ਫੋਂਟ ਹੈ ਜੋ ਨਵਭਾਰਤੀ ਦੁਆਰਾ ਸਮਰਥਿਤ ਸਾਰੀਆਂ ਲਿਪੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਬੰਗਾਲੀ-ਅਸਾਮੀ ਲਿਪੀ ਦੇ ਟ੍ਰਾਂਸਲਿਟਰੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਵੀ ਸਮਰਥਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਤਿੰਨ ਐਂਡਰੌਇਡ ਐਪਸ ਵੀ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਭਾਰਤੀ-ਅਧਾਰਿਤ ਕੀਬੋਰਡ ਅਤੇ ਹੈਂਡਰਾਈਟਿੰਗ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਚੁਣੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਕ੍ਰਿਪਟਾਂ ਵਿੱਚ ਟੈਕਸਟ ਨੂੰ ਆਉਟਪੁੱਟ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਕ੍ਰਿਪਟਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਵਿੱਚ ਲਿਪੀਅੰਤਰਿਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।[7]
ਲਿਪੀ ਲਈ ਇੱਕ OCR ਸਿਸਟਮ ਵੀ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।[8] ਇਸ ਨੂੰ ਯੂਨੀਕੋਡ ਵਿੱਚ ਜੋੜਿਆ ਜਾਣਾ ਬਾਕੀ ਹੈ।
ਮੁਦਰਾ ਭਾਰਤੀ
[ਸੋਧੋ]ਭਾਰਤੀ ਲਿਪੀ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਫਿੰਗਰ-ਸਪੈਲਿੰਗ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਮੁਦਰਾ ਭਾਰਤੀ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਸੰਕੇਤਕ ਭਾਸ਼ਾ ਵਜੋਂ ਵਰਤਣ ਲਈ ਹੈ।[7]
ਅਮਰੀਕੀ ਸੰਕੇਤ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ, ਮੁਦਰਾ ਭਾਰਤੀ ਵਿੱਚ ਦੋ ਹੱਥਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸੈਲਫ-ਆਰਗਨਾਈਜ਼ਿੰਗ ਮੈਪਸ ਅਤੇ ਕਨਵੋਲਿਊਸ਼ਨਲ ਨਿਊਰਲ ਨੈਟਵਰਕਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਟੋਟਾਈਪ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਮੁਦਰਾ ਭਾਰਤੀ ਤੋਂ ਪਛਾਣ ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਅਦ ਦੇਵਨਾਗਰੀ ਅਤੇ ਤਮਿਲ ਲਿਪੀਆਂ ਦੇ ਅੱਖਰ ਦਿਖਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।[9]
ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ
[ਸੋਧੋ]- ↑ 1.0 1.1 Malli, Karthik (2019-05-30). "Why It Isn't Easy to Devise an Intermediary Script for Indian Languages". The Wire. Archived from the original on October 7, 2022. Retrieved 2022-10-07. ਹਵਾਲੇ ਵਿੱਚ ਗ਼ਲਤੀ:Invalid
<ref>tag; name ":0" defined multiple times with different content - ↑ 2.0 2.1 2.2 Rajwi, Tiki (2017-10-03). "One nation, one script: Bharati is the common script for all Indian languages". The New Indian Express. Archived from the original on October 7, 2022. Retrieved 2022-10-07. ਹਵਾਲੇ ਵਿੱਚ ਗ਼ਲਤੀ:Invalid
<ref>tag; name ":2" defined multiple times with different content - ↑ 3.0 3.1 "Script which helps read 22 Indian languages on cards". Deccan Chronicle (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ). 2017-10-04. Archived from the original on October 7, 2022. Retrieved 2022-10-07. ਹਵਾਲੇ ਵਿੱਚ ਗ਼ਲਤੀ:Invalid
<ref>tag; name ":5" defined multiple times with different content - ↑ 4.0 4.1 Ramya, M. (July 17, 2013). "IIT prof writes one script to unify 22 languages". The Times of India (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ). Archived from the original on October 14, 2022. Retrieved 2022-10-07. ਹਵਾਲੇ ਵਿੱਚ ਗ਼ਲਤੀ:Invalid
<ref>tag; name ":6" defined multiple times with different content - ↑ ਹਵਾਲੇ ਵਿੱਚ ਗ਼ਲਤੀ:Invalid
<ref>tag; no text was provided for refs named:4 - ↑ "Dr. V. Srinivasa Chakravarthy: Bharati is a script not a language". www.india.com (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ). Archived from the original on October 7, 2022. Retrieved 2022-10-07.
- ↑ 7.0 7.1 7.2 7.3 "Unified script of India - Bharati". bharatiscript.com. Archived from the original on October 7, 2022. Retrieved 2022-10-07. ਹਵਾਲੇ ਵਿੱਚ ਗ਼ਲਤੀ:Invalid
<ref>tag; name ":1" defined multiple times with different content - ↑ Vorugunti, Chandra Sekhar; Chakravarthy, Srinivasa; Pulabaigari, Viswanath (2018). "An efficient Multi Lingual Optical Character Recognition system for Indian languages through use of Bharati Script" (PDF). Bharati Script. Archived (PDF) from the original on August 12, 2022. Retrieved 2022-10-07.
- ↑ . Cham.
{{cite book}}: Missing or empty|title=(help)