ਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਦੇਵ
ਰਣਜੀਤ ਦੇਵ ਜੰਮੂ ਦੇ ਦੇਵਾ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸ਼ਾਸਕ ਸੀ। ਜੰਮੂ ਰਾਜ ਚਨਾਬ ਅਤੇ ਰਾਵੀ ਦਰਿਆਵਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਥਿਤ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ 1733 ਅਤੇ 1782 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਜੰਮੂ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਜੰਮੂ ਨੂੰ ਭੰਗੀ ਮਿਸਲ ਦੇ ਸਿੱਖਾਂ ਨੇ ਲੁੱਟ ਲਿਆ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਸਹਾਇਕ ਨਦੀ ਬਣ ਗਿਆ।[1] ਉਸਦਾ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਰਾਜਾ ਬ੍ਰਜ ਦੇਵ ਬਣਿਆ।
ਜੰਮੂ ਦੀ ਲੜਾਈ 1774
[ਸੋਧੋ]ਉਸ ਦੇ ਸਮੇਂ ਜੰਮੂ ਦੀ ਲੜਾਈ ਲੜੀ ਗਈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਰਾਜਾ ਬ੍ਰਜ ਦੇਵ ਨੇ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਲੜਾਈ ਦੌਰਾਨ, ਦੋਵਾਂ ਧਿਰਾਂ ਨੇ ਸਿੱਖ ਸੰਘ ਦੀਆਂ ਫ਼ੌਜਾਂ ਤੋਂ ਮਦਦ ਮੰਗੀ।
ਮੁਗਲਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ
[ਸੋਧੋ]ਘਣਸਰ ਦੇਵ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਘਣਸਰ ਚੰਦ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਧਰੁਵ ਦੇਵ ਦਾ ਦੂਜਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਜਨਮ ਲਗਭਗ 1715 (ਜਾਂ ਸ਼ਾਇਦ ਪਹਿਲਾਂ) ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।[2] ਉਸ ਨੇ 1735–1747 ਤੱਕ ਜੰਮੂ ਰਾਜ ਦੀ ਰਾਜ-ਗੱਦੀ ਸੰਭਾਲੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਰਣਜੀਤ ਦੇਵ ਨੂੰ 1735–1747 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕਰਕੇ ਕੈਦ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਮੁਗਲਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਉੱਤੇ ਪਹਾੜੀ ਖੇਤਰ ਦੇ ਆਪਣੇ ਗਵਰਨਰ ਪ੍ਰਤੀ ਬੇਵਫ਼ਾ ਹੋਣ ਦਾ ਸ਼ੱਕ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਘਣਸਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਦੀ ਗੈਰਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਰੀਜੈਂਟ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ।[5]
ਹਵਾਲੇ
[ਸੋਧੋ]- ↑ Harbans Singh (1992). The Encyclopedia Of Sikhism - Volume IV S-Z. p. 194.
- ↑ Galloway, Francesca (2020). Paintings for the Pahari Rajas (PDF). pp. 14–16.
ਸਰੋਤ
[ਸੋਧੋ]- Gupta, Hari Ram (1999). History Of The Sikhs: The Sikh Commonwealth Or Rise And Fall Of Sikh Misls, Vol. IV (3rd, illustrated ed.). Munshiram Manoharlal Publishers. ISBN 9788121501651.
- Singh, Dalbir (2010). Rise, Growth And Fall Of Bhangi Misal.
- Siṅgha, Bhagata (1993). A History of the Sikh Misals. Punjab (India): Publication Bureau, Punjabi University.