ਰਾਜੀਵ ਗਾਂਧੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ
Jump to navigation Jump to search


ਰਾਜੀਵ ਗਾਂਧੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Rajiv Gandhi International Airport; ਵਿਮਾਨਖੇਤਰ ਕੋਡ: HYD) ਇਕ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਜ ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਤੋਂ 24 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (15 ਮੀਲ) ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਸ਼ਮਸ਼ਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ 23 ਮਾਰਚ 2008 ਨੂੰ ਬੇਗਮਪੇਟ ਏਅਰਪੋਰਟ ਨੂੰ ਤਬਦੀਲ ਕਰਨ ਲਈ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਨਾਮ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਰਾਜੀਵ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਯਾਤਰੀ ਟਰਮੀਨਲ, ਇੱਕ ਕਾਰਗੋ ਟਰਮੀਨਲ ਅਤੇ ਦੋ ਰਨਵੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਹਵਾਬਾਜ਼ੀ ਸਿਖਲਾਈ ਸਹੂਲਤਾਂ, ਇਕ ਬਾਲਣ ਫਾਰਮ, ਸੂਰਜੀ ਊਰਜਾ ਪਲਾਂਟ ਅਤੇ ਦੋ ਐਮਆਰਓ ਸਹੂਲਤਾਂ ਵੀ ਹਨ। 2019 ਮਾਰਚ ਤੱਕ, ਆਰ.ਜੀ.ਆਈ.ਏ. ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਦੇ ਨਾਲ ਛੇਵਾਂ ਵਿਅਸਤ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਹੈ।[1] ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਨੇ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2018-19 ਦੌਰਾਨ ਲਗਭਗ 21.4 ਮਿਲੀਅਨ ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਅਲਾਇੰਸ ਏਅਰ (ਇੰਡੀਆ), ਬਲਿ D ਡਾਰਟ ਹਵਾਬਾਜ਼ੀ, ਸਪਾਈਸ ਜੇਟ, ਲੁਫਥਾਂਸਾ ਕਾਰਗੋ, ਕ਼ੁਇੱਕਜੈਟ ਕਾਰਗੋ, ਅਤੇ ਟ੍ਰੁਜੈੱਟ, ਇੰਡੀਗੋ ਅਤੇ ਏਅਰ ਇੰਡੀਆ ਲਈ ਫੋਕਸ ਸਿਟੀ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਮਾਲਕੀਅਤ[ਸੋਧੋ]

ਆਰ.ਜੀ.ਆਈ.ਏ., ਜੀ.ਐਮ.ਆਰ. ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਏਅਰਪੋਰਟ ਲਿਮਟਿਡ (ਜੀ.ਐੱਚ.ਆਈ.ਏ.ਐਲ.) ਦੁਆਰਾ ਚਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਸੰਚਾਲਨ ਇਕ ਜਨਤਕ-ਨਿੱਜੀ ਉੱਦਮ ਹੈ। ਇਹ ਸਰਵਜਨਕ ਇਕਾਈਆਂ ਏਅਰਪੋਰਟ ਅਥਾਰਟੀ ਆਫ ਇੰਡੀਆ (13%) ਅਤੇ ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਸਰਕਾਰ (13%) ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਜੀ.ਐੱਮ.ਆਰ. ਗਰੁੱਪ (63%) ਅਤੇ ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਏਅਰਪੋਰਟ ਹੋਲਡਿੰਗਜ਼ ਬਰਹਦ (11%) ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਸੰਘ ਹੈ।[2] ਕੇਂਦਰ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਦਰਮਿਆਨ ਰਿਆਇਤੀ ਸਮਝੌਤੇ ਦੇ ਤਹਿਤ, Ghial ਨੂੰ 30 ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਨੂੰ ਚਲਾਉਣ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਅਗਲੇ 30 ਸਾਲਾਂ ਤਕ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣ ਦਾ ਵਿਕਲਪ ਹੈ।[3]

ਸਹੂਲਤਾਂ[ਸੋਧੋ]

ਰਨਵੇ[ਸੋਧੋ]

ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਦੇ ਦੋ ਰਨਵੇਅ ਹਨ:

  • ਰਨਵੇ 09 ਐਲ / 27 ਆਰ: 3,707 by 45 ਮੀਟਰs (12,162 ਫ਼ੁੱਟ × 148 ਫ਼ੁੱਟ)
  • ਰਨਵੇ 09 ਆਰ / 27 ਐਲ: 4,260 by 60 ਮੀਟਰs (13,980 ਫ਼ੁੱਟ × 200 ਫ਼ੁੱਟ), ILS ਨਾਲ ਲੈਸ।

ਰਨਵੇ 09 ਆਰ / 27 ਐਲ, ਅਸਲ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਰਨਵੇ, ਏਰਬਸ ਏ 380 ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋਣ ਲਈ ਕਾਫ਼ੀ ਲੰਬਾ ਹੈ ਜੋ ਵਿਸ਼ਵ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਯਾਤਰੀ ਜਹਾਜ਼ ਹੈ। ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਟੈਕਸੀਵੇਅ, ਰਨਵੇ 09 ਐਲ / 27 ਆਰ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਫਰਵਰੀ 2012 ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।[4] ਇਸ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਮੁੱਖ ਰਨਵੇ ਤੋਂ ਘੱਟ ਹੈ ਅਤੇ ਏਅਰਬੱਸ ਏ 340 ਅਤੇ ਬੋਇੰਗ 747 ਵਰਗੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਦੇ ਯੋਗ ਹੈਇ ਹ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਉਦੋਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਰਨਵੇ 9 ਆਰ / 27 ਐਲ ਦੇਖਭਾਲ ਅਧੀਨ ਹੈ, ਅਤੇ ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਤੱਕ ਹਵਾਈ ਆਵਾਜਾਈ ਵਧਦੀ ਹੈ ਇਹ ਅਕਸਰ ਵਰਤੀ ਜਾਏਗੀ।[5] ਇਹਨਾਂ ਰਨਵੇਅ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਪਾਰਕਿੰਗ ਐਪਰਨ ਹਨ: ਕਾਰਗੋ, ਯਾਤਰੀ ਟਰਮੀਨਲ ਅਤੇ ਐਮਆਰਓ ਐਪਰਨ। ਯਾਤਰੀ ਟਰਮੀਨਲ ਏਪਰਨ ਵਿੱਚ ਟਰਮੀਨਲ ਦੇ ਉੱਤਰ ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਦੋਵੇਂ ਪਾਸੇ ਪਾਰਕਿੰਗ ਸਟੈਂਡ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਏਅਰਪੋਰਟ ਹੋਟਲ[ਸੋਧੋ]

ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ 'ਤੇ ਨਵੋਟੈਲ ਹੋਟਲ

ਆਰ.ਜੀ.ਆਈ.ਏ. ਤੋਂ 3.5 ਕਿੱਲੋ ਮੀਟਰ (11,000 ਫੁੱਟ) ਸਥਿਤ ਨੋਵੋਟੈਲ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਅਕਤੂਬਰ 2008 ਵਿੱਚ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਹੋਟਲ ਵਿੱਚ 305 ਕਮਰੇ, ਦੋ ਰੈਸਟੋਰੈਂਟ ਅਤੇ ਏਅਰਕ੍ਰਾਉ ਲਈ ਇੱਕ ਲਾਉਂਜ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।[6] ਇਸ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਸਹਾਇਕ ਕੰਪਨੀ ਜੀ.ਐੱਮ.ਆਰ. ਹੋਟਲਜ਼ ਅਤੇ ਰਿਜੋਰਟਜ਼ ਲਿਮਟਿਡ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸਦੀ ਮਲਕੀਅਤ ਸੀ। ਘੱਟ ਕਾਰੋਬਾਰ ਅਤੇ ਵਧੇਰੇ ਘਾਟੇ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਜੀ.ਐਮ.ਆਰ. ਨੇ ਅਗਸਤ 2015 ਵਿੱਚ ਹੋਟਲ ਖਰੀਦਦਾਰਾਂ ਦੀ ਭਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ।[7][8]

ਹਵਾਲੇ[ਸੋਧੋ]

  1. https://www.aai.aero/sites/default/files/traffic-news/Mar2K19Annex3.pdf
  2. Chowdhury, Anirban (21 March 2016). "Hyderabad Airport may seek hike in tariffs". The Economic Times. Retrieved 14 April 2016. 
  3. "Regulatory Authorities and Airports". National Portal of India: Archive. Archived from the original on 20 October 2015. Retrieved 14 April 2016. 
  4. "Rajiv Gandhi (Hyderabad) International Airport, Andhra Pradesh, India". Airport Technology. Archived from the original on 14 April 2016. Retrieved 12 April 2016. 
  5. "Second runway opened at RGIA". The Hindu. 10 February 2012. Archived from the original on 2 June 2016. Retrieved 2 June 2016. 
  6. "Novotel Hyderabad Airport opens". The Hindu. 2 October 2008. Archived from the original on 22 April 2016. Retrieved 13 April 2016. 
  7. Mahesh, Koride (21 April 2015). "GMR's proposal to sell Novotel hits roadblock". The Times of India. Archived from the original on 3 January 2017. Retrieved 13 April 2016. 
  8. Kumar, V. Rishi (25 August 2015). "GMR Group plans to sell Hyderabad airport hotel". The Hindu Business Line. Retrieved 13 April 2016.