ਰਾਹੁਲ ਜੈਨ
ਰਾਹੁਲ ਜੈਨ | |
|---|---|
| ਜਨਮ | 1963 (ਉਮਰ 62–63) ਦਿੱਲੀ, ਭਾਰਤ |
| ਪੇਸ਼ਾ | ਟੈਕਸਟਾਈਲ ਡਿਜ਼ਾਈਨਰ, ਕਲਾ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ, ਲੇਖਕ |
| ਪੁਰਸਕਾਰ | ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ (2015) ਜਮੀਲ ਇਨਾਮ III ਲਈ ਸ਼ਾਰਟਲਿਸਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ |
ਰਾਹੁਲ ਜੈਨ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Rahul Jain) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਟੈਕਸਟਾਈਲ ਡਿਜ਼ਾਈਨਰ, ਕਲਾ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਹੈ।[1] 1963 ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ,[2] ਉਸਨੇ 1993 ਵਿੱਚ ਵਾਰਾਣਸੀ ਵਿੱਚ ਆਸ਼ਾ, ਇੱਕ ਟੈਕਸਟਾਈਲ ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਜੋ ਰਵਾਇਤੀ ਇੰਡੋ-ਈਰਾਨੀ ਬੁਣਾਈ ਤਕਨੀਕਾਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ ਕਥਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰਵਾਇਤੀ ਭਾਰਤੀ ਡਰਾਲੂਮ 'ਤੇ ਰੇਸ਼ਮ ਬੁਣਾਈ ਦੇ ਮਰ ਰਹੇ ਕਲਾ ਰੂਪ ਨੂੰ ਮੁੜ ਸੁਰਜੀਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾ ਰਹੀ ਹੈ।[3] ਉਹ ਸ਼ੁੱਧ ਭਾਰਤੀ, ਈਰਾਨੀ ਅਤੇ ਤੁਰਕੀ ਰੇਸ਼ਮ ਉੱਤੇ ਚਾਂਦੀ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਧਾਗੇ ਲਗਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਨਮੂਨੇ ਮੁਗਲ, ਸਫਾਵਿਦ ਅਤੇ ਓਟੋਮਨ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਜੈਨ ਨੇ ਟੈਕਸਟਾਈਲ ਆਰਟ 'ਤੇ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ, ਰੈਪਚਰ - ਦ ਆਰਟ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਅਨ ਟੈਕਸਟਾਈਲਜ਼ ਲਿਖੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ 500 ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਟੈਕਸਟਾਈਲ ਕਲਾ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਦੋ ਹੋਰ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ, ਮੁਗਲ ਪਟਕਾਸ ਆਸ਼ਾਵਾਲੀ ਸਾਰੀਆ ਅਤੇ ਇੰਡੋ-ਗਰਾਊਂਡ ਫਰੈਗਮੈਂਟਸ ਇਨ ਦ ਕਲੈਕਸ਼ਨਜ਼ ਆਫ਼ ਦ ਕੈਲੀਕੋ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਆਫ਼ ਟੈਕਸਟਾਈਲਜ਼ ਐਂਡ ਦ ਸਾਰਾਭਾਈ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ, ਜੋ ਕਿ ਟੈਕਸਟਾਈਲ ਬੁਣਾਈ ਵਿੱਚ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਇਤਿਹਾਸਕ ਤਕਨੀਕਾਂ 'ਤੇ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ ਹੈ ਅਤੇ ਹੈਂਡਕ੍ਰਾਫਟਡ ਇੰਡੀਅਨ ਟੈਕਸਟਾਈਲਜ਼: ਟ੍ਰੈਡੀਸ਼ਨ ਐਂਡ ਬਿਓਂਡ, ਡਿਜ਼ਾਈਨ, ਤਕਨੀਕਾਂ ਅਤੇ ਸੁਹਜ ਸ਼ਾਸਤਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ ਹੈ।
ਜੈਨ ਨੂੰ ਜਮੀਲ ਪੁਰਸਕਾਰ III ਲਈ ਸ਼ਾਰਟਲਿਸਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ,[4] ਸਮਕਾਲੀ ਇਸਲਾਮੀ ਕਲਾ ਲਈ ਇੱਕ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰ।[5] ਉਸਨੂੰ 2015 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਚੌਥੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਭਾਰਤੀ ਨਾਗਰਿਕ ਪੁਰਸਕਾਰ, ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।[6]
ਹਵਾਲੇ
[ਸੋਧੋ]- ↑ "V&A Channel". V&A Channel. 2015. Archived from the original on 13 ਮਾਰਚ 2015. Retrieved 24 February 2015.
- ↑ "Chicago Art Institute". Chicago Art Institute. 2015. Retrieved 24 February 2015.
- ↑ "Vimeo". Vimeo. 2015. Retrieved 24 February 2015.
- ↑ "Jameel Prize". VAM. 2015. Retrieved 24 February 2015.
- ↑ "Jameel Prize III". Jameel Prize III. 2015. Retrieved 24 February 2015.
- ↑ "Padma Awards". Padma Awards. 2015. Archived from the original on 28 January 2015. Retrieved 16 February 2015.