ਰੂਪਾ ਕੁਮਾਰੀ ਸੈਨੀ
ਰੂਪਾ ਕੁਮਾਰੀ ਸੈਣੀ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Rupa Kumari Saini; ਜਨਮ 2 ਸਤੰਬਰ 1954)[1] ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਫੀਲਡ ਹਾਕੀ ਖਿਡਾਰਨ ਹੈ। ਉਸਨੇ 1980 ਦੇ ਸਮਰ ਓਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ ਮਹਿਲਾ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ।[1] ਉਹ ਸੈਣੀ ਸਿਸਟਰਜ਼ ਹਾਕੀ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਹੈ।[2]
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ
[ਸੋਧੋ]ਸੈਣੀ ਦਾ ਜਨਮ ਪਟਿਆਲਾ, ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਡਾਕਟਰੇਟ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਫਿਜ਼ੀਕਲ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ, ਪਟਿਆਲਾ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਸਰਕਾਰੀ ਮਹਿੰਦਰਾ ਕਾਲਜ, ਪਟਿਆਲਾ ਦੀ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਬਣੀ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਸਰੀਰਕ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਮੁਖੀ ਵਜੋਂ ਵੀ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ।[3]
ਕਰੀਅਰ
[ਸੋਧੋ]ਸੈਣੀ ਨੇ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਭਾਰਤੀ ਹਾਕੀ ਟੀਮ ਦੀ ਕਪਤਾਨੀ ਕੀਤੀ। ਉਹ 1980 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਭੈਣਾਂ ਨਾਲ ਮਾਸਕੋ ਵਿਖੇ ਪਹਿਲੀ ਭਾਰਤੀ ਓਲੰਪਿਕ ਮਹਿਲਾ ਟੀਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ।[4] ਉਹ ਪਟਿਆਲਾ ਦੀਆਂ ਚਾਰ ਹਾਕੀ ਭੈਣਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਉਸਦੀ ਵੱਡੀ ਭੈਣ ਪ੍ਰੇਮਾ ਨੇ ਵੀ ਭਾਰਤੀ ਹਾਕੀ ਟੀਮ ਦੀ ਕਪਤਾਨੀ ਕੀਤੀ। ਦੂਜੀਆਂ ਭੈਣਾਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਅਤੇ ਸਵਰਨਾ ਹਨ।[3] ਉਹ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਚੋਣਕਾਰ ਰਹੀ ਅਤੇ 2002 ਦੀਆਂ ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਸੋਨ ਤਮਗਾ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀ ਭਾਰਤੀ ਟੀਮ ਦੀ ਮੈਨੇਜਰ ਰਹੀ।[3] ਉਸਨੇ 1981 ਵਿੱਚ ਕਿਓਟਾ ਵਿਖੇ ਏਸ਼ੀਆ ਕੱਪ ਸਮੇਤ ਕਈ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ ਜਿੱਥੇ ਭਾਰਤ ਨੇ ਸੋਨ ਤਗਮਾ, ਯੂਐਸਐਸਆਰ ਟੈਸਟ ਸੀਰੀਜ਼, 1978 ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ, 1975 ਵਿੱਚ ਬੇਗਮ ਰਸੂਲ ਟਰਾਫੀ ਅਤੇ ਫਰਾਂਸ ਵਿੱਚ ਐਫਆਈਐਚ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ 1974 ਜਿੱਤਿਆ।[3]
ਪੁਰਸਕਾਰ
[ਸੋਧੋ]- ਸੈਣੀ ਨੂੰ 1975 ਵਿੱਚ ਅਰਜੁਨ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
[ਸੋਧੋ]- ↑ 1.0 1.1 "Rupa Kumari Saini Bio, Stats, and Results | Olympics at Sports-Reference.com". web.archive.org. 2020-04-18. Archived from the original on 2020-04-18. Retrieved 2025-02-21.
{{cite web}}: CS1 maint: bot: original URL status unknown (link) - ↑ "At one time, the Saini sisters dominated women's hockey in India and this can be gauged from the fact that three of them— Rupa, Krishna and Prema- turned out for the country in a Test series against Japan in 1970" Olympians relive the peaks and the troughs, Ravi Dhaliwal, Sunday, 25 November 2001 , The Tribune Archived 27 February 2023[Date mismatch] at the Wayback Machine.,
- ↑ 3.0 3.1 3.2 3.3 "RUPA SAINI". Stick2Hockey (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ (ਅਮਰੀਕੀ)). Retrieved 2025-02-21.
- ↑ Chakraborty, Samrat (23 April 2021). "India women's hockey team at Olympics: A look back". Olympics. Retrieved 21 February 2025.