ਰੂਪਿੰਦਰ ਸਿੰਘ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ

ਰੂਪਿੰਦਰ ਸਿੰਘ (ਜਨਮ 21 ਜੁਲਾਈ 1960) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਹੈ।[1] 2020 ਵਿੱਚ ਉਹ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਅਖਬਾਰ, ਦਿ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ,[2] ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਐਸੋਸੀਏਟ ਐਡੀਟਰ[3] ਵਜੋਂ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਹੋਇਆ।[4] ਉਸ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ, ਸੂਚਨਾ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਹੈ। ਉਹ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਛੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦਾ ਲੇਖਕ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੇ ਬਾਨੀ, ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ, ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਵਿਰਾਸਤ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾਯੋਗ ਪੁਸਤਕ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਉਹ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ[ਸੋਧੋ]

ਰੂਪਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਦਾ ਜਨਮ ਸ਼ਿਮਲਾ, ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ, ਗਿਆਨੀ ਗੁਰਦਿੱਤ ਸਿੰਘ (24 ਫਰਵਰੀ 1923 – 17 ਜਨਵਰੀ 2007), ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਸਨ, ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਮਾਤਾ, ਇੰਦਰਜੀਤ ਕੌਰ ਸੰਧੂ (1 ਸਤੰਬਰ 1923-27 ਜਨਵਰੀ 2022), ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਅਕਾਦਮਿਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕ ਸਨ। ਉਹ ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ, ਭਾਰਤ ਦੀ ਵਾਈਸ ਚਾਂਸਲਰ ਸੀ।[5][6] (1975 ਤੋਂ 1977) ਅਤੇ ਚੇਅਰਪਰਸਨ, ਸਟਾਫ ਸਿਲੈਕਸ਼ਨ ਕਮਿਸ਼ਨ, ਦਿੱਲੀ (1980 ਤੋਂ 1985)।

ਸਿੱਖਿਆ[ਸੋਧੋ]

ਰੂਪਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਸੇਂਟ ਜੌਨਜ਼ ਹਾਈ ਸਕੂਲ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ; ਸੇਂਟ ਫਰਾਂਸੀਸ ਸਕੂਲ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ; ਅਤੇ ਯਾਦਵਿੰਦਰਾ ਪਬਲਿਕ ਸਕੂਲ, ਪਟਿਆਲਾ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਸੀਨੀਅਰ ਕੈਂਬਰਿਜ 'ਓ' ਪੱਧਰ ਦਾ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਸੇਂਟ ਸਟੀਫਨ ਕਾਲਜ, ਦਿੱਲੀ ਵਿਖੇ; ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਬੀਏ ਫਿਲਾਸਫੀ (ਆਨਰਜ਼) ਅਤੇ ਐਮਏ ਫਿਲਾਸਫੀ ਦੀਆਂ ਡਿਗਰੀਆਂ ਪੜ੍ਹੀਆਂ। ਉਹ ਕਾਲਜ ਦੀ ਫਿਲਾਸਫੀਕਲ ਸੁਸਾਇਟੀ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸੁਸਾਇਟੀ ਦੇ ਸਕੱਤਰ ਵੀ ਰਹੇ।[7]

ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਕਰੀਅਰ[ਸੋਧੋ]

ਰੂਪਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਸਹਾਇਕ ਸੰਪਾਦਕ, ਇੰਡੀਅਨ ਆਬਜ਼ਰਵਰ, ਨਿਊਯਾਰਕ ਸਨ। ਉਹ 1991 ਵਿੱਚ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਦ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ। ਉਸਨੇ 1998 ਵਿੱਚ ਇੰਟਰਨੈਟ ਐਡੀਸ਼ਨ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ ਅਤੇ 2015 ਤੱਕ ਇਸਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਹ 2002 ਤੋਂ ਜੁਲਾਈ 2020 ਤੱਕ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀਆਂ ਸਮੀਖਿਆਵਾਂ ਦਾ ਇੰਚਾਰਜ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਹੋਰ ਦੋਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸੰਡੇ ਰੀਡਿੰਗ, ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਵਾਧੂ, ਲੌਗ ਇਨ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ, ਰੀਅਲ ਅਸਟੇਟ ਅਤੇ ਨੌਕਰੀਆਂ ਅਤੇ ਕਰੀਅਰ ਦੇ ਪੂਰਕ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।[7]

ਦ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਪੁਸਤਕ ਸਮੀਖਿਆਵਾਂ[ਸੋਧੋ]

ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਲਗਭਗ ਤਿੰਨ ਦਹਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀਆਂ ਸਮੀਖਿਆਵਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀਆਂ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ:

  1. ਹਿਸਟਰੀ ਇਨ ਦ ਮੇਕਿੰਗ: ਦ ਵਿਜ਼ੂਅਲ ਆਰਕਾਈਵਜ਼ ਆਫ਼ ਕੁਲਵੰਤ ਰਾਏ, ਆਦਿਤਿਆ ਆਰੀਆ ਅਤੇ ਇੰਦੀਵਰ ਕਾਮਤੇਕਰ ਦੁਆਰਾ, ਹਾਰਪਰ ਕੋਲਿਨਜ਼।[8]
  2. ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ: ਸੈਮੀਨਾਰ ਦੇ 50 ਸਾਲ: ਚੁਣੀਆਂ ਗਈਆਂ ਲਿਖਤਾਂ, ਐਡ. ਰੁਦਰਾਂਸ਼ੂ ਮੁਖਰਜੀ, ਰੋਲੀ ਬੁੱਕਸ।[9]

ਕਿਤਾਬਾਂ[ਸੋਧੋ]

ਰੂਪਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ 4 ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਰਚਨਾਵਾਂ ਅਤੇ 1 ਹਿੰਦੀ ਵਿੱਚ ਕਈ ਪੁਸਤਕਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ। ਉਸ ਦੀ ਹਿੰਦੀ ਵਿਚ ਕਿਤਾਬ ਸਿੱਖ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ 'ਤੇ ਹੈ।[10] ਉਸਦੇ ਕੰਮ ਦੀ ਪੂਰੀ ਸੂਚੀ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ:

  1. ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਦੇ ਮਾਰਸ਼ਲ ਅਰਜਨ ਸਿੰਘ, ਡੀ.ਐਫ.ਸੀ. ਰੂਪਾ ਐਂਡ ਕੰਪਨੀ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 2002। ਡਾ ਆਈ ਜੇ ਸਿੰਘ, ਨਿਊਯਾਰਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਨਿਊਯਾਰਕ ਦੁਆਰਾ ਸਮੀਖਿਆ । ਇਹ ਕਿਤਾਬ MIAF ਅਰਜਨ ਸਿੰਘ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਜੀਵਨੀ ਸੀ ਜੋ ਕਿ ਮਹਾਨ ਪਾਇਲਟ ਹੈ ਜੋ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਏਅਰ ਫੋਰਸ ਫੀਲਡ ਮਾਰਸ਼ਲ ਹਨ।
  2. ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ: ਉਸਦਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ । ਰੂਪਾ ਐਂਡ ਕੰਪਨੀ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 2004। ISBN 81-291-0442-3 ਪ੍ਰੋ. ਵੀ.ਐਨ. ਦੱਤਾ ਦੁਆਰਾ ਸਮੀਖਿਆ
  3. ਗਿਆਨੀ ਗੁਰਦਿੱਤ ਸਿੰਘ : 1923-2007 ਸਾਹਿਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ 2008। (ਪੰਜਾਬੀ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਫੈਸਟਸ਼੍ਰਿਫਟ, ਇੰਦਰਜੀਤ ਕੌਰ ਨਾਲ ਸਹਿ-ਸੰਪਾਦਿਤ)।
  4. ਔਰਤ: ਕਈ ਰੰਗਤ ਕਈ ਸ਼ੇਡਜ਼ । ਲਾਹੌਰ ਪਬਲਿਸ਼ਰਜ਼ 2009. (ਸਹਿ-ਲੇਖਕ)।
  5. ਸਿੱਖ ਹੈਰੀਟੇਜ: ਈਥੋਸ ਐਂਡ ਰੀਲੀਕਸ । ਰੂਪਾ ਐਂਡ ਕੰਪਨੀ 2012 ਭਈ ਸਿਕੰਦਰ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਰੂਪਿੰਦਰ ਸਿੰਘ।(ਸਹਿ-ਲੇਖਕ)। ISBN 9788129119834
  6. ਦਿੱਲੀ '84 ਸਾਹਿਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ 2014 (ਨਾਵਲ)
  7. ਇੰਦਰਜੀਤ ਕੌਰ ਸੰਧੂ: ਇੱਕ ਪ੍ਰੇਰਨਾਦਾਇਕ ਕਹਾਣੀ । ਸਾਹਿਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ 2021 (ਰੂਪਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਦੁਆਰਾ ਸੰਪਾਦਿਤ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਫੈਸਟਸ਼੍ਰਿਫਟ)

ਹਵਾਲੇ[ਸੋਧੋ]

ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ[ਸੋਧੋ]

  • ਰੂਪਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਵੈੱਬਸਾਈਟ [1]
  • ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ [2]
  • ਸਿੱਖ ਚਿਕ ਵੈੱਬਸਾਈਟ [3]
  • ਗਿਆਨੀ ਗੁਰਦਿੱਤ ਸਿੰਘ ਵੈੱਬਸਾਈਟ [4]