ਰੈਫ੍ਰਿਜਰੇਟਰ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ
Jump to navigation Jump to search
ਫਰਿੱਜ ਵਿਚ ਭੋਜਨ 
ਇਕ ਆਈਐਸਮੈਂਕਰ ਦੇ ਨਾਲ ਇਕ ਪਾਸੇ ਨਾਲ ਸਾਈਡ ਫ੍ਰੀਜ਼ਰ

ਰੈਫ੍ਰਿਜਰੇਟਰ (ਯੂਕੇ ਭਾਸ਼ਾਈ ਵਿੱਚ ਫਰਿੱਜ, ਜਾਂ ਫਰਿੱਜਫ੍ਰੀਜ਼ਰ) (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: refrigerator ਜਾਂ fridge) ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਥਰਮਲ ਇੰਸੂਲੇਟਿਡ ਕੰਮਪਾਰਟਮੈਂਟ ਅਤੇ ਇੱਕ ਹੀਟ ਪੰਪ (ਮਕੈਨੀਕਲ, ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਨਿਕ ਜਾਂ ਰਸਾਇਣਕ) ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਫਰਿੱਜ ਦੇ ਅੰਦਰ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਬਾਹਰੀ ਵਾਤਾਵਰਣ ਵਿੱਚ ਟਰਾਂਸਫਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਕਿ ਫਰਿੱਜ ਦੇ ਅੰਦਰ ਦੇ ਤਾਪਮਾਨ ਨੂੰ ਕਮਰੇ ਦੇ ਤਾਪਮਾਨ ਤੋਂ ਠੰਢਾ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇ। ਵਿਕਸਿਤ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚ ਰੈਫਰੀਜੇਰੇਸ਼ਨ ਇੱਕ ਜ਼ਰੂਰੀ ਭੋਜਨ ਸਟੋਰੇਜ ਤਕਨੀਕ ਹੈ ਹੇਠਲੇ ਤਾਪਮਾਨ ਵਿਚ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਦੀ ਪ੍ਰਜਨਨ ਦਰ ਨੂੰ ਘਟਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਫਰਿੱਜ, ਭੋਜਨ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ ਦੀ ਦਰ ਨੂੰ ਘਟਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਫਰਿੱਜ ਤਾਪਮਾਨ ਨੂੰ ਠੰਢੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਤਾਪਮਾਨ ਤੋਂ ਕੁਝ ਡਿਗਰੀ ਵੱਧ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਨਾਸ਼ਵਾਨ ਭੋਜਨ ਸਟੋਰੇਜ ਲਈ ਸਰਵੋਤਮ ਤਾਪਮਾਨ ਸੀਮਾ 3 ਤੋਂ 5 ਹੈ °C (37 ਤੋਂ 41°F)[1] ਇਕ ਸਮਾਨ ਉਪਕਰਣ ਜੋ ਫਰੀਜ਼ਿੰਗ ਬਿੰਦੂ ਦੇ ਥੱਲੇ ਇਕ ਤਾਪਮਾਨ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰਖਦਾ ਹੈ ਨੂੰ ਫਰੀਜ਼ਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਰੈਫ੍ਰਿਜਰੇਟਰ ਨੂੰ ਆਈਸਬੌਕਸ ਦੀ ਥਾਂ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਲੱਗਭਗ ਡੇਢ ਡੇਢ ਪ੍ਰਤੀ ਇੱਕ ਆਮ ਘਰੇਲੂ ਉਪਕਰਣ ਸੀ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਕਰਕੇ, ਇੱਕ ਰੈਫ੍ਰਿਜਰੇਟਰ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਅਮਰੀਕੀ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਆਈਸਬੌਕਸ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਖਾਣੇ ਲਈ ਪਹਿਲੀ ਠੰਢਾ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਬਰਫ਼ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਦੇ ਹਨ 1750 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਮੱਧ ਵਿਚ, ਅਰਪਿਤਲ ਰੈਫਰੀਜ੍ਰੇਸ਼ਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ, ਅਤੇ 1800 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿਚ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤੀ ਗਈ। 1834 ਵਿਚ, ਪਹਿਲਾ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਭਾਫ਼-ਕੰਪਰੈਸ਼ਨ ਰੈਫਿਗਰਰੇਸ਼ਨ ਸਿਸਟਮ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਪਹਿਲੀ ਵਪਾਰਕ ਬਰਸ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀ ਮਸ਼ੀਨ ਦੀ ਕਾਢ 1854 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। 1913 ਵਿੱਚ, ਘਰੇਲੂ ਵਰਤੋਂ ਦੇ ਲਈ ਫਰਿੱਗਰਾਂ ਦੀ ਕਾਢ ਕੱਢੀ ਗਈ ਸੀ 1923 ਵਿਚ ਫ੍ਰਿਗੇਡੀਅਰ ਨੇ ਪਹਿਲੇ ਸਵੈ-ਸੰਪਤ ਯੂਨਿਟ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। 1920 ਦੇ ਵਿੱਚ ਫ੍ਰੀਨ ਦੀ ਜਾਣ ਪਛਾਣ ਨੇ 1930 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੌਰਾਨ ਰੇਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਬਜ਼ਾਰ ਨੂੰ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ। ਘਰ ਵਿਚ ਫਰੀਜ਼ਰ 1940 ਵਿਚ ਵੱਖਰੇ ਕੰਪਾਰਟਮੈਂਟ (ਬਰਫ਼ ਦੀਆਂ ਕਿਊਬਾਂ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੇ ਤੋਂ ਵੱਡੇ) ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਫ੍ਰੀਜ਼ ਕੀਤੇ ਹੋਏ ਖਾਣੇ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਇਕ ਲਗਜ਼ਰੀ ਚੀਜ਼ ਸੀ, ਇਕ ਆਮ ਚੀਜ਼ ਬਣ ਗਈ।

ਫ੍ਰੀਜ਼ਰ ਇਕਾਈਆਂ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗ ਅਤੇ ਵਪਾਰ ਵਿੱਚ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਕਮਰਸ਼ੀਅਲ ਫਰਿੱਜ ਅਤੇ ਫ੍ਰੀਜ਼ਰ ਯੂਨਿਟ ਆਮ ਘਰਾਂ ਦੇ ਮਾਡਲਾਂ ਤੋਂ ਕਰੀਬ 40 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। 1940 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਤੋਂ ਫਰੀਜ਼ਰ-ਉੱਪਰ-ਅਤੇ-ਫਰਿੱਜ-ਉੱਪਰ-ਤਲਰ ਸ਼ੈਲੀ ਬੁਨਿਆਦੀ ਸ਼ੈਲੀ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਆਧੁਨਿਕ ਰੇਫਿਗਰਾਰ ਨੇ ਰੁਝਾਨ ਨੂੰ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਘਰੇਲੂ ਰੈਫਰੀਜਿਟਰਾਂ, ਫਰਿੱਜ-ਫ੍ਰੀਜ਼ਰ ਅਤੇ ਫਰੀਜ਼ਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਹਪਰ ਕੰਪਰੈਸ਼ਨ ਸਾਈਕਲ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਨਵੇਂ ਫਰਿੱਜਾਂ ਵਿਚ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਵਿਚ ਇਕ ਡਿਸਪੈਂਸਰ ਤੋਂ ਆਟੋਮੈਟਿਕ ਡਿਫਰੋਸਟਿੰਗ, ਠੰਢੇ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਬਰਫ਼ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਖਾਣੇ ਦੀ ਸਟੋਰੇਜ ਲਈ ਘਰੇਲੂ ਰੈਫਰੀਜਿਰੇਟਰ ਅਤੇ ਫਰੀਜ਼ਰ ਆਕਾਰ ਦੀ ਇੱਕ ਲੜੀ ਵਿੱਚ ਬਣੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਛੋਟੀ ਵਿੱਚੋਂ ਇਕ 4 ਐਲ ਪਲੀਟੀਅਰ ਰੈਜੀਜਰੇਟਰ ਹੈ ਜੋ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਬੀਅਰ ਦੇ 6 ਕੈਨਿਆਂ ਨੂੰ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਸਮਰੱਥ ਹੈ। ਵੱਡਾ ਘਰੇਲੂ ਫਰਿੱਜ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉੱਚਾ ਹੈ ਅਤੇ 600 ਲੀਟਰ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਮੀਟਰ ਚੌੜਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਰੈਫ੍ਰਿਜਰੇਟਰਾਂ ਅਤੇ ਫਰੀਜ਼ਰ ਮੁਫਤ-ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜਾਂ ਰਸੋਈ ਵਿਚ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਫਰਿੱਜ ਨਾਲ ਆਧੁਨਿਕ ਘਰੇਲੂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਲਈ ਤਾਜ਼ਾ ਰੱਖਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਫਰੀਜ਼ਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਭੋਜਨ ਖਰੀਦਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਵਿਹਲੇ ਸਮੇਂ ਖਾਣਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਵੱਡੀਆਂ ਖਰੀਦਦਾਰੀਆਂ ਪੈਸੇ ਬਚਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।

ਫਰੀਜ਼ਰ[ਸੋਧੋ]

ਫ੍ਰੀਜ਼ਰ, ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗ ਅਤੇ ਵਪਾਰ ਵਿੱਚ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ -18 ਡਿਗਰੀ ਸੈਂਟੀਗਰੇਡ (0 ਡਿਗਰੀ ਫਾਰਨਹਾਈਟ) 'ਤੇ ਜਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਰੱਖਿਆ ਭੋਜਨ ਅਚਲ ਰਹਿਣ ਲਈ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ।[2] ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਘਰੇਲੂ ਫਰਿੀਜ਼ਰ -23 ਤੋਂ -18 ਡਿਗਰੀ ਸੈਂਟੀਗਰੇਡ (-9 ਤੋਂ 0 ਡਿਗਰੀ ਫਾਰਨਹਾਈਟ) ਤੱਕ ਤਾਪਮਾਨ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਕੁਝ ਫਰੀਜ਼ਰ-ਸਿਰਫ ਇਕਾਈਆਂ -34°C (-29°F) ਅਤੇ ਹੇਠਲੇ ਪੱਧਰ ਤੱਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਰੈਫਿਰਜੀਰੇਟਰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ -23°C (-9 ° F) ਤੋਂ ਘੱਟ ਤਾਪਮਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਕਿਉਕਿ ਇੱਕੋ ਹੀ ਸ਼ੀਟੈਂਟ ਲੂਪ ਦੋਨੋ ਕੰਪਾਰਟਮੈਂਟਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ: ਫ੍ਰੀਜ਼ਰ ਡੱਬੇ ਦੇ ਤਾਪਮਾਨ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਨਾਲ ਫਰਿੱਜ ਕੰਪਾਰਟਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਉੱਪਰ-ਰੁਕਣ ਵਾਲਾ ਤਾਪਮਾਨ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਘਰੇਲੂ ਫ੍ਰੀਜ਼ਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਫਰਿੱਜ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਖਰੇ ਡੱਬੇ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਇੱਕ ਵੱਖਰੇ ਉਪਕਰਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਘਰੇਲੂ ਫਰੀਜ਼ਰ ਆਮਤੌਰ ਤੇ ਫਰਿੱਜ ਅਤੇ ਚੇਸਟਾਂ (ਇਕਸੁਰ ਇਕਾਈ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਿੱਠ 'ਤੇ ਰੱਖੇ ਗਏ ਹਨ) ਦੇ ਸਮਾਨ ਇਕਾਈਆਂ ਹਨ ਕਈ ਆਧੁਨਿਕ ਉਚਾਈ ਵਾਲੇ ਫ੍ਰੀਜ਼ਰ ਆਪਣੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਬਣੇ ਇਕ ਬਰਫ਼ ਡਿਸਪੈਨਡਰ ਨਾਲ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਅਪਸਕੇਲ ਮਾੱਡਲ ਵਿੱਚ ਥਰਮੋਸਟੇਟ ਡਿਸਪਲੇਸ ਅਤੇ ਕੰਟਰੋਲ ਅਤੇ ਕਈ ਵਾਰੀ ਫਲੈਟਸਿਨ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

ਤਾਪਮਾਨ ਜ਼ੋਨ ਅਤੇ ਰੇਟਿੰਗ[ਸੋਧੋ]

ਕੁਝ ਰੇਜੀਫੈਰਜਰੇਟ ਨੂੰ ਚਾਰ ਵੱਖ ਵੱਖ ਕਿਸਮ ਦੇ ਖਾਣੇ ਨੂੰ ਸਟੋਰ ਕਰਨ ਲਈ ਚਾਰ ਜ਼ੋਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਹੈ:

  • -18 ° C (0 ° F) (ਫ੍ਰੀਜ਼ਰ) 
  • 0 ਡਿਗਰੀ ਸੈਂਟੀਗਰੇਡ (32 ਡਿਗਰੀ ਫਾਰਨਹਾਈਟ) (ਮੀਟ ਜ਼ੋਨ) 
  • 5 ਡਿਗਰੀ ਸੈਂਟੀਗਰੇਡ (41 ਡਿਗਰੀ ਫਾਰਨਹਾਈਟ) (ਕੂਲਿੰਗ ਜ਼ੋਨ) 
  • 10 ਡਿਗਰੀ ਸੈਂਟੀਗਰੇਡ (50 ਡਿਗਰੀ ਫਾਰਨਹਾਈਟ) (ਕ੍ਰਿਸਪਰ)

ਵਪਾਰਕ ਫਰਿੱਜਾ ਦਾ ਤਾਪਮਾਨ[ਸੋਧੋ]

(ਸਭ ਤੋਂ ਗਰਮ ਤੋਂ ਠੰਡੇ ਵੱਲ)[3]

  • ਰੈਫਿਜ਼ੀਰੇਟਰਾਂ 35°F ਤੋਂ 38°F , ਅਤੇ 41°F ਤੋ ਵੱਧ ਨਹੀਂ
  • ਰੀਚ-ਇਨ -10°F ਤੋਂ + 5°F ਫ੍ਰੀਜਰ, 
  • ਵਾੱਕ-ਇਨ -10°F ਤੋਂ 0°F ਫ੍ਰੀਜ਼ਰ, 
  • ਆਈਸ ਕਰੀਮ - 20°F ਤੋਂ - 10°F

ਹਵਾਲੇ [ਸੋਧੋ]

  1. Keep your fridge-freezer clean and ice-free. BBC. 30 April 2008
  2. "Freezing and food safety". USDA. Archived from the original on 18 September 2013. Retrieved 6 August 2013. 
  3. Northeast Cooling | Category: Commercial Refrigeration Maintenance Tips Archived 22 April 2017 at the Wayback Machine.