ਲਵੀਵ ਦਾ ਉੱਚਾ ਕਿਲ੍ਹਾ
| ਲਵੀਵ ਹਾਈ ਕੈਸਲ | |
|---|---|
| Високий замок | |
| ਲਵੀਵ | |
| 17ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਏ. ਹੋਗੇਨਬਰਗ ਦੁਆਰਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਲਵੀਵ ਦੀ ਨਕਸ਼-ਨੁਮਾ ਤਸਵੀਰ (ਐਨਗ੍ਰੇਵਿੰਗ) ਦਾ ਇੱਕ ਅੰਸ਼ | |
| ਸਥਾਨ ਵਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ | |
| Condition | ਖੰਡਰ |

ਲਵੀਵ ਹਾਈ ਕੈਸਲ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Lviv High Castle; ਯੂਕਰੇਨੀ: Високий замок) ਯੂਕਰੇਨ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਲਵੀਵ ਦੀ 'ਕੈਸਲ ਹਿੱਲ' (ਕਿਲੇ ਵਾਲੀ ਪਹਾੜੀ) ਦੀ ਚੋਟੀ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਕਿਲਾ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਸਥਾਨ ਹੈ, ਜੋ ਸਮੁੰਦਰੀ ਤਲ ਤੋਂ 413 ਮੀਟਰ (1,355 ਫੁੱਟ) ਦੀ ਉਚਾਈ 'ਤੇ ਹੈ। ਇਹ ਕਿਲਾ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਖੰਡਰਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹੈ।
ਹਾਈ ਕਿਲ੍ਹਾ ਲਵੀਵ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੈ (ਤਸਵੀਰ ਵੇਖੋ), ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੀਵਾਰ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਕੈਸਲ ਹਿੱਲ ਨੇ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਹਾਈ ਕੈਸਲ ਤੋਂ ਲਿਆ, ਜੋ ਕਦੇ ਪੋਲਟਵਾ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਕੰਢੇ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਸੀ), ਜੋ ਕਿ 13ਵੀਂ ਸਦੀ ਤੋਂ 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅਖੀਰ ਤੱਕ ਪਹਾੜੀ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਇਹ ਕਿਲ੍ਹਾ ਆਪਣੇ ਵਜੂਦ ਦੌਰਾਨ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਰੱਖਿਆਤਮਕ ਕਿਲ੍ਹਾ ਸੀ।
ਇਤਿਹਾਸ
[ਸੋਧੋ]ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਣਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਲਵੀਵ ਵਿੱਚ ਜ਼ਰੂਰ ਰੱਖਿਆਤਮਕ ਢਾਂਚੇ ਸਨ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਅਤੇ ਸਹੀ ਸਥਾਨ ਅਣਜਾਣ ਹੈ।[1] ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਰੂਸ ਦੇ ਇਤਹਾਸ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਪਹਿਲੀ ਲੱਕੜ ਦੀਆਂ ਬਣਤਰਾਂ ਹੈਲਿਚ ਦੇ ਲੀਓ ਪਹਿਲੇ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ। 1261 ਵਿੱਚ ਮੰਗੋਲ ਫੌਜੀ ਨੇਤਾ ਬੋਰੋਲਡਾਈ ਦੀ ਬੇਨਤੀ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। 1283 ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇੱਥੇ ਰੂਸ ਦੇ ਰਾਜ ਦਾ ਖਜ਼ਾਨਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਤਾਜ, ਤਖਤ ਅਤੇ ਕੀਮਤੀ ਸਲੀਬ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸੱਚੇ ਸਲੀਬ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸੇ ਸਨ।[2]
ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਜਾਨ ਡਲੁਗੋਸ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, 1340 ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਪੋਲੈਂਡ ਦੇ ਕਾਸੀਮੀਰ III ਦੁਆਰਾ ਲਵੀਵ 'ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਤਾਂ ਰਾਜੇ ਨੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀਆਂ ਕਿਲ੍ਹਿਆਂ ਨੂੰ ਢਾਹ ਦੇਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। 1351 ਵਿੱਚ ਲਿਥੁਆਨੀਅਨ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਲਿਉਬਾਰਟਾਸ ਨੇ ਲਵੀਵ ਨੂੰ ਫੜ ਲਿਆ ਅਤੇ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ। ਦੋ ਸਾਲ ਬਾਅਦ 1353 ਵਿੱਚ, ਲਿਉਬਾਰਟਾਸ ਨੇ ਇਸ ਵਾਰ ਸ਼ਹਿਰ ਉੱਤੇ ਦੁਬਾਰਾ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਬਾਹ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਕੈਸੀਮੀਰ III ਨੇ ਪੋਲਟਵਾ ਨਦੀ ' ਤੇ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਸ਼ਹਿਰ ਬਣਾਇਆ ਅਤੇ 1356 ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਮੈਗਡੇਬਰਗ ਅਧਿਕਾਰ ਦਿੱਤੇ।
ਰਾਜਾ ਕਾਸੀਮੀਰ III ਦੇ ਸ਼ਾਸਨਕਾਲ ਦੌਰਾਨ 1362 ਦੇ ਆਸਪਾਸ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਪੱਥਰ ਅਤੇ ਇੱਟਾਂ ਦਾ ਕਿਲ੍ਹਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਲਵੀਵ ਦੇ ਉੱਪਰ ਇੱਕ ਪਹਾੜੀ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਇਸਨੂੰ "ਉੱਚਾ ਕਿਲ੍ਹਾ" ਦਾ ਨਾਮ ਮਿਲਿਆ, ਜੋ ਕਿ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਬਣੇ "ਲੋਅਰ ਕਿਲ੍ਹੇ" ਦੇ ਉਲਟ ਸੀ ਜੋ ਸ਼ਾਹੀ ਸਟਾਰੋਸਟਾਂ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਲਈ ਢੁਕਵਾਂ ਸੀ, ਜੋ ਰੂਸ ਦੀ ਪੂਰੀ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਰਾਜ ਕਰਦੇ ਸਨ। 1379 ਅਤੇ 1387 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਇੱਕ ਹੰਗਰੀਆਈ ਗੈਰੀਸਨ ਕਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਤਾਇਨਾਤ ਸੀ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਪੋਲਿਸ਼ ਸ਼ਾਸਨ ਅਧੀਨ ਨਹੀਂ ਆ ਗਿਆ।[3]
15ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ, ਕਿਲ੍ਹੇ ਨੂੰ ਰੁਥੇਨੀਅਨ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਕਿਲ੍ਹੇ ਵਜੋਂ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਸੀ। ਪੋਲਿਸ਼ ਸ਼ਾਸਨ ਅਧੀਨ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਦੁਆਰਾ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਟਾਰੋਸਟਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਕਿਲ੍ਹਿਆਂ ਦੀ ਸਿੱਧੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਬਰਗ੍ਰੈਵ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ਜੋ ਸਟਾਰੋਸਟਾਂ ਦੇ ਡਿਪਟੀ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਤਹਿਖਾਨਿਆਂ ਅਤੇ ਟਾਵਰਾਂ ਨੂੰ ਕੈਦੀਆਂ ਨੂੰ ਰੱਖਣ ਲਈ ਵੀ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੂਨਵਾਲਡ ਦੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਫੜੇ ਗਏ ਟਿਊਟੋਨਿਕ ਨਾਈਟ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। 15ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਮੱਧ ਵਿੱਚ ਤਾਤਾਰਾਂ ਦੇ ਹਮਲਿਆਂ ਦੀ ਬਾਰੰਬਾਰਤਾ ਵਿੱਚ ਵਾਧੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਰਣਨੀਤਕ ਮਹੱਤਤਾ ਵਧ ਗਈ, ਅਤੇ ਕੈਸੀਮੀਰ ਚੌਥੇ ਜਾਗੀਲੋਨ ਦੇ ਸ਼ਾਸਨ ਅਧੀਨ ਇਸਦੀ ਕਿਲ੍ਹੇਬੰਦੀ ਦੀ ਮੁਰੰਮਤ ਦਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। 1498 ਅਤੇ 1509 ਵਿੱਚ ਇਹ ਮੋਲਦਾਵੀਆਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਓਟੋਮਨ ਸਹਿਯੋਗੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੇ ਗਏ ਘੇਰਿਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ। ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਮੁੱਖ ਬੁਰਜ ਨੂੰ 1527 ਵਿੱਚ ਲਵੀਵ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਅੱਗ ਨਾਲ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਿਆ ਸੀ। 1537 ਵਿੱਚ, ਕਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਪੋਲਿਸ਼ ਰਾਜਾ ਸਿਗਿਸਮੰਡ ਪਹਿਲੇ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ ਬੋਨਾ ਸਫੋਰਜ਼ਾ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਇੱਕ ਬਗਾਵਤ ਹੋਈ ਜਿਸਨੂੰ ਚਿਕਨ ਵਾਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।[4]
ਕਿਲ੍ਹੇ ਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ਦੁਬਾਰਾ ਬਣਾਇਆ ਅਤੇ ਮੁਰੰਮਤ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਖਮੇਲਨੀਤਸਕੀ ਵਿਦਰੋਹ ਦੇ ਸਮੇਂ ਇਸਨੂੰ ਅਕਤੂਬਰ 1648 ਵਿੱਚ ਕਰਨਲ ਮੈਕਸਿਮ ਕ੍ਰਾਈਵੋਨਿਸ ਦੀਆਂ ਕੋਸੈਕ ਫੌਜਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਬਜ਼ੇ ਵਿੱਚ ਲੈ ਲਿਆ ਸੀ। 1704 ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਲਵੀਵ ਉੱਤੇ ਸਵੀਡਨਜ਼ ਦਾ ਕਬਜ਼ਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਕਿਲ੍ਹੇ ਨੂੰ ਭਾਰੀ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਿਆ ਸੀ। 1777 ਵਿੱਚ, ਆਸਟ੍ਰੀਆ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਕਿਲ੍ਹਿਆਂ ਨੂੰ ਤੋੜਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।
19ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਤਬਾਹ ਹੋਏ ਕਿਲ੍ਹੇ ਨੂੰ ਢਾਹ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਥਾਂ 'ਤੇ ਨਵੀਆਂ ਸਹੂਲਤਾਂ ਬਣਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਕਿਲ੍ਹਾ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਪਹਾੜੀ ਦੀ ਢਲਾਣ 'ਤੇ ਰੁੱਖ ਲਗਾਏ ਗਏ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਪਾਰਕ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ। ਉਸ ਜਗ੍ਹਾ 'ਤੇ ਜਿੱਥੇ ਕਿਲ੍ਹਾ ਕਦੇ ਖੜ੍ਹਾ ਸੀ, 1869 ਵਿੱਚ ਯੂਨੀਅਨ ਆਫ਼ ਲੁਬਲਿਨ ਟੀਲਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਯੂਨੀਅਨ ਆਫ਼ ਲੁਬਲਿਨ ਦੇ 300 ਸਾਲਾਂ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਸੀ। ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਨਿਰੀਖਣ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਕੁਰਗਨ ਦੇ ਉੱਪਰ ਸਥਿਤ ਹੈ। 1957 ਵਿੱਚ, ਪਹਾੜੀ ਦੀ ਇੱਕ ਚੋਟੀ 'ਤੇ 141 ਮੀਟਰ ਉੱਚਾ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਟਾਵਰ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ (ਤਸਵੀਰ ਵੇਖੋ)।
2004-2005 ਵਿੱਚ, ਪਹਾੜੀ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਪੱਥਰ ਦੇ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪੁਨਰ ਨਿਰਮਾਣ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ। ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਨੂੰ ਕੁਝ ਸਮਰਥਨ ਅਤੇ ਵਿਰੋਧ ਮਿਲਿਆ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸ ਸਮੇਂ, ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਦੀਆਂ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਯਥਾਰਥਵਾਦੀ ਨਹੀਂ ਹਨ।
ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ
[ਸੋਧੋ]ਹਾਈਕੈਸਲ: ਇੱਕ ਯਾਦ (ਪੋਲਿਸ਼: Wysoki Zamek) ਲਵੀਵ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ ਪੋਲਿਸ਼ ਵਿਗਿਆਨ ਗਲਪ ਲੇਖਕ ਸਟੈਨਿਸਲਾਵ ਲੇਮ ਦੁਆਰਾ 1966 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਇੱਕ ਆਤਮਕਥਾਤਮਕ ਨਾਵਲ, ਕਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।[5]
ਇਸ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਯੂਕਰੇਨੀ ਲੋਕ ਗੀਤ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਾਂ ਆਪਣੇ ਪੱਖਪਾਤੀ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਵਿਰਲਾਪ ਕਰਦੀ ਹੋਈ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਜੋ ਨੇੜੇ ਹੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।[6]
ਹਵਾਲੇ
[ਸੋਧੋ]- ↑ "Високий Замок". castles.com.ua. Retrieved 2023-08-21.
- ↑ Rocznik Traski // Monumenta Poloniae Historica. – Lwów, 1872. – T. 2. – P. 860–861
- ↑ "Цікаві сторінки історії Високого Замку, частина 3". 2025-09-01. Retrieved 2025-10-15.
- ↑ "Високий Замок – надійний охоронець Львова у XV-XVI століттях". 2025-10-13. Retrieved 2025-10-15.
- ↑ Irene Sywenky, "Spaces of Unhomeliness: Rereading Post-Imperial Urban Heterotopias in East Central Europe", In: Crossing Central Europe: Continuities and Transformations, 1900 and 2000 ਗੂਗਲ ਬੁਕਸ 'ਤੇ, ਫਰਮਾ:JSTOR
- ↑ "Там під львівським замком". Retrieved 2026-02-04.