ਸਮੱਗਰੀ 'ਤੇ ਜਾਓ

ਲਾਲ ਪੱਗ ਵਾਲਾ ਅਸਾਂ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਆਜ਼ਾਦ ਵਿਸ਼ਵਕੋਸ਼ ਤੋਂ

 

ਲਾਲ ਪੱਗ ਵਾਲਾ ਅਸਾਂ (ਚੀਨੀ ਵਿੱਚ 紅頭阿三) ਸ਼ਾਂਘਾਈ ਦੇ ਪੁਰਾਤਨ ਕਿਰਾਏਦਾਰ/ਰੈਂਟੇਡ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲੋਕ-ਬੋਲਚਾਲ ਦਾ ਇਕ ਸਧਾਰਨ ਨਾਂ ਸੀ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਭਾਰਤੀ ਪੂਲਿਸਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਮੁਢਲੇ ਅਰਥ ਵਿੱਚ ਇਹ ਖਾਲੀ ਇਕ ਲੋਕ-ਨਾਮ ਸੀ, ਲੇਕਿਨ ਵੇਲੇ ਦੇ ਨਾਲ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਭਾਰਤ ਜਾਂ ਭਾਰਤੀਆਂ ਨੂੰ ਸੰਕੇਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕੁਝ ਲੋਕਲ/ਜ਼ੁਬਾਨੀ ਤੱਥਾਂ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਗਿਆ।

ਉਤਪੱਤੀ ਅਤੇ ਨਾਮਕਾਰਣ

[ਸੋਧੋ]
ਸ਼ਾਂਘਾਈ ਦੀ ਕਿਰਾਏਦਾਰ ਬਸਤੀ ਦੇ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੇ ਪੁਲਿਸ ਅਧਿਕਾਰੀ। ਲਗਭਗ ੧੯੧੦ ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ।

ਇਸ ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਆਉਣ ਦੀ ਦੋ ਮੁੱਖ ਵਿਆਖਿਆਵਾਂ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਹਨ। ਪਹਿਲੀ, ਸਭ ਤੋਂ ਤਰਕਸੰਗਤ ਮੰਨੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਦਲੀਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ “ਅਸਾਂ” ਸ਼ਾਂਘਾਈ ਬੋਲਚਾਲ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਸਿੱਖ ਸਮੁਦਾਇ ਦੇ ਬਹੁਤ ਆਮ ਸਰਨਾਮ (ਸਿੰਘ) ਦਾ ਇੱਕ ਰੂੜੀਲੁਫ਼ਤ ਅਨੁਵਾਦ ਜਾਂ ਉਚਾਰਣ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕੁਝ ਹੋਰ ਚੀਨੀ ਬੋਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਨਾਂ-ਰੂਪ ਬ্দਲ੍ਹ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਦੂਜੀ ਵਿਆਖਿਆ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਵਾਲੀ ਪੁਲਿਸ ਵਿੱਚ ਸਧਾਰਨ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਆਦਰ-ਪਦ “Sir” ਦੇ ਉਚਾਰਨ ਦਾ ਚੀਨੀ ਛੰਦ-ਰੂਪ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ (ਚੀਨੀ ਲਬਜ਼ ਵਿੱਚ “a sir” ਸੁਣਨ ਵਿੱਚ “ਅਸਾਂ” ਵਾਂਗ ਲੱਗਿਆ)।

“ਲਾਲ ਪੱਗ” (紅頭) ਇਸ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਦੌਰਾਨ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਭਾਰਤੀ ਗਸ਼ਤੀ-ਪੁਲੀਸ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੇ ਲੋੜੀਨ, ਪਛਾਣ ਲਈ ਤੇ ਤਰਤੀਬ ਲਈ ਸਿਰ 'ਤੇ ਲਾਲ ਰੰਗ ਦੀ ਪੱਗ ਜਾਂ ਤੁਰਬਨ ਪਹਿਨਦੇ ਸਨ। ਇਹ ਪੱਗ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦਿੱਖ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਵੱਖਰਾ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਸੀ।

ਸ਼ਾਂਘਾਈ ਦੇ ਕਿਰਾਏਦਾਰ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਯੂਰੋਪੀਅਨ ਤਰਤੀਬ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਣ ਲਈ ਅਕਸਰ ਭਾਰਤੀ ਪੁਲਿਸਕਰਮਚਾਰੀ ਨੌਕਰੀ 'ਤੇ ਲਏ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਲੋਕ-ਬੋਲਚਾਲ ਦੇ ਅੰਤਰ-ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਇਹ ਨਾਮ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਅਗਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਹੋਰ ਰੂਪ ਜਿਵੇਂ “印度阿三” ਜਾਂ ਸਿਰਫ “阿三/三哥” ਆਦਿ ਬਣ ਗਏ, ਜੋ ਅਕਸਰ ਭਾਰਤ ਜਾਂ ਭਾਰਤੀਆਂ ਨੂੰ ਖਿੱਚ ਕੇ ਦਰਸਾਉਂਦੇ।

ਵਰਤੋਂ, ਅਰਥਾਂ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਸਥਿਤੀ

[ਸੋਧੋ]

ਅੱਜ ਵੀ ਕਈ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਰੱਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਲੋਕਲ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਵਿੱਚ, ਪਰ ਇਹ ਦਰੁਸਤ ਨਹੀਂ ਕਿ ਹਮੇਸ਼ਾ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਹੋਵੇ। ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਿੰਦਾ-ਭਰੀ ਜਾਂ ਹੇਠਾਂ-ਉਤਰਣ ਵਾਲੀ ਮਰਿਆਦਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਨ ਵਜੋਂ, ਹੋਂਗਕਾਂਗ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਪੁਲਿਸ ਲਈ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਇਕ ਹੋਰ ਲੋਕ-ਸ਼ਬਦ 阿差 ਵੀ ਪਹਿਲਾਂ ਮੌਜੂਦ ਸੀ, ਪਰ ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਅਪਮਾਣਜਨਕ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਅਜਿਹੀਆਂ ਲੱਛਣ-ਵਾਰ ਟਰਮੀਨਾਂ ਤੋਂ ਸਾਵਧਾਨ ਰਹਿਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ

[ਸੋਧੋ]

ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ

[ਸੋਧੋ]