ਲਾਵੰਗੀ (ਰਾਗਮ)
ਦਿੱਖ
ਲਾਵੰਗੀ ਇੱਕ ਕਰਨਾਟਕੀ ਸੰਗੀਤ (ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ) ਦਾ ਇੱਕਰਾਗਮ ਹੈ I
ਇਹ ਇੱਕ ਜਨਯ ਰਾਗਮ ਹੈ (8ਵੇਂ ਮੇਲਾਕਾਰਤਾ ਰਾਗ ਹਨੂਮਾਤੋੜੀ ਦਾ ਉਤਪੰਨ ਸਕੇਲ) । ਐਮ. ਬਾਲਾਮੁਰਲੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਇਸ ਨੂੰ ਕਰਨਾਟਕੀ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਰਚਨਾਵਾਂ ਲਈ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਪੈਮਾਨੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।ਇਸ ਰਾਗ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕ੍ਰਿਤੀ 'ਓਮਕਾਰਾਕਿਨੀ' ਹੈ।
ਸਕੇਲ
[ਸੋਧੋ]ਲਾਵੰਗੀ ਪੈਮਾਨੇ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਸੁਰ ਲਗਦੇ ਹਨਃ
- ਅਰੋਹਣਃ ਸ ਰੇ1 ਮ1 ਧ1 ਸੰ [a]
- ਅਵਰੋਹਣ: ਸੰ ਧ1 ਮ1 ਰੇ1 ਸ [b]
ਪੈਮਾਨਾ
[ਸੋਧੋ]ਲਾਵੰਗੀ ਪੈਮਾਨੇ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਸੁਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨਃ
- ਅਰੋਹਣਃ ਸ ਰੇ1 ਮ1 ਧ1 ਸੰ [ਏ]
- ਅਵਰੋਹਨ: ਸੰ ਧ1 ਮ1 ਰੇ1 ਸ [ਬੀ]
ਮੂਲ
[ਸੋਧੋ]ਰਾਗਮ ਲਾਵੰਗੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਸ਼ਬਦਾਂ 'ਲਵ' (ਸੁੰਦਰ) ਅਤੇ 'ਅੰਗ' (ਅੰਗ) ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ "ਸੁੰਦਰ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲਾ"। ਐਮ. ਬਾਲਾਮੁਰਲੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਰਾਗ ਨੂੰ 4 ਸੁਰਾਂ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹੇਠਲੇ ਸਧਾਰਨਾ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਇਹ ਆਮ ਹੈ।
ਰਚਨਾਵਾਂ
[ਸੋਧੋ]| ਰਚਨਾ | ਭਾਸ਼ਾ | ਤਲਮ | ਸੰਗੀਤਕਾਰ | ਗਾਇਕ | ਬੋਲ | ਆਡੀਓ ਲੇਬਲ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| ਓਮਕਾਰਾਕਿਨੀ | ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ | ਆਦਿ | ਐਮ ਬਾਲਾਮੁਰਲੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ | ਐਮ ਬਾਲਾਮੁਰਲੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ | ਐਮ ਬਾਲਾਮੁਰਲੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ | ਲਿਵਿੰਗ ਮੀਡੀਆ ਇੰਡੀਆ ਲਿਮਟਿਡ |
| ਸਕਾਲਾ ਗ੍ਰਾਹਬਾਲਾਨੀਨ | ਕੰਨਡ਼ | ਖੰਡਾ ਚਾਪੂ | ਪੁਰੰਦਰ ਦਾਸਾ | ਪ੍ਰਿਯਦਰਸ਼ਿਨੀ | ਪੁਰੰਦਰ ਦਾਸਾ | ਪੀ. ਐੱਮ. ਆਡੀਓਜ਼ |
ਫ਼ਿਲਮੀ ਗੀਤ
[ਸੋਧੋ]| ਗੀਤ. | ਫ਼ਿਲਮ | ਸੰਗੀਤਕਾਰ | ਗਾਇਕ |
|---|---|---|---|
| ਕੰਗਲੁਕੁਲ ਉੱਨਈ | ਥੰਥੂ ਵਿਟਨ ਐਨਾਈ | ਇਲੈਅਰਾਜਾ | ਐੱਸ. ਜਾਨਕੀ |