ਲੇਵ ਵਿਗੋਤਸਕੀ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ
(ਲਿਓ ਵਿਗੋਤਸਕੀ ਤੋਂ ਰੀਡਿਰੈਕਟ)
ਇਸ ਉੱਤੇ ਜਾਓ: ਨੇਵੀਗੇਸ਼ਨ, ਖੋਜ
ਲੇਵ ਵਿਗੋਤਸਕੀ
ਜਨਮ 17 ਨਵੰਬਰ 1896
ਓਰਸ਼ਾ, ਰੂਸੀ ਸਾਮਰਾਜ
ਮੌਤ 11 ਜੂਨ 1934
ਮਾਸਕੋ, ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ
ਕੌਮੀਅਤ ਰੂਸੀ
ਖੇਤਰ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ
ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਲੂਰੀਆ
ਮਸ਼ਹੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ-ਇਤਹਾਸਕ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ, ਜੋਨ ਆਫ਼ ਪ੍ਰੋਕਸੀਮਲ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ
ਪ੍ਰਭਾਵ ਵਿਲਹੈਮ ਵੋਨ ਹਮਬੋਲਟ, ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਪੋਟੇਬਨੀਆ, ਅਲਫਰੈਡ ਐਡਲਰ, ਯਾਂ ਪਿਆਜ਼ੇ, ਮੈਕਸ ਵੇਰਥਾਈਮਰ, ਵੋਲਫਗੈਂਗ ਕੋਇਲਰ, ਕੂਰਤ ਕੋਫਕਾ, ਕੂਰਤ ਲੇਵਿਨ, ਕੂਰਤ ਗੋਲਡਸਟਾਈਨ
ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਵਿਗੋਤਸਕੀ ਸਰਕਲ
ਜੀਵਨ ਸਾਥੀ ਰੋਜ਼ਾ ਨੋਏਵਨਾ ਵਿਗੋਦਸਕਾਇਆ (ਜਨਮ ਸਮੇਂ: ਸਮੇਖੋਵਾ)
ਅਲਮਾ ਮਾਤਰ ਮਾਸਕੋ ਸਟੇਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਸ਼ਾਨੀਆਵਸਕੀ ਓਪਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ

ਲੇਵ ਸੇਮਿਓਨੋਵਿੱਚ ਵਿਗੋਤਸਕੀ (ਰੂਸੀ: Лев Семёнович Вы́готский or Выго́тский, ਜਨਮ ਸਮੇਂ Лев Симхович Выгодский (ਲੇਵ ਸਿਮਖੋਵਿੱਚ ਵਿਗੋਡਸਕੀ)) (17 ਨਵੰਬਰ 1896 – 11 ਜੂਨ 1934) ਰੂਸੀ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨੀ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ-ਇਤਹਾਸਕ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਦੀ ਬੁਨਿਆਦ ਰੱਖੀ, ਅਤੇ ਉਹ ਵਿਗੋਤਸਕੀ ਸਰਕਲ ਦਾ ਆਗੂ ਸੀ।

ਵਿਗੋਤਸਕੀ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕੰਮ ਵਿਕਾਸਮਈ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉਚੇਰੇ ਸੰਗਿਆਨ ਪ੍ਰਕਾਰਜਾਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਦੀ ਤਜਵੀਜ਼ ਦਿੱਤੀ ਜਿਸਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਤਰਕਸ਼ੀਲਤਾ ਦਾ ਜਨਮ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਸਮਾਜਿਕ ਵਾਤਾਵਰਨ ਵਿੱਚ ਵਿਵਹਾਰਕ ਸਰਗਰਮੀ ਦੌਰਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਜੀਵਨੀ[ਸੋਧੋ]

ਲੇਵ ਵਿਗੋਤਸਕੀ ਓਰਸ਼ਾ, ਬੇਲਾਰੂਸ (ਉਦੋਂ ਰੂਸੀ ਸਾਮਰਾਜ ਦਾ ਹਿੱਸਾ) ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਇੱਕ ਗੈਰ-ਧਾਰਮਿਕ ਮੱਧ ਵਰਗ ਰੂਸੀ ਯਹੂਦੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ ਇਕ ਸ਼ਾਹੂਕਾਰ ਸੀ। ਉਹ ਗੋਮੇਲ ਸ਼ਹਿਰ, ਬੇਲਾਰੂਸ ਵਿਚ ਵੱਡਾ ਹੋਇਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਜਨਤਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। 1913 ਵਿਚ ਵਿਗੋਤਸਕੀ ਨੇ ਮਾਸਕੋ ਅਤੇ ਸੇਂਟ ਪੀਟਰਜ਼ਬਰਗ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਫੀਸਦੀ ਯਹੂਦੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਕੋਟਾ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ " ਯਹੂਦੀ ਲਾਟਰੀ" ਰਾਹੀਂ ਮਾਸਕੋ ਸਟੇਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ।[1]ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਨਵ ਵਿੱਦਿਆ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਸੀ, ਪਰ ਉਸ ਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇਣ ਤੇ ਉਸਨੇ ਮਾਸਕੋ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਚ ਮੈਡੀਕਲ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲੈ ਲਿਆ। ਅਧਿਐਨ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਸਮੈਸਟਰ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਉਸਨੇ ਲਾਅ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਬਦਲੀ ਕਰਵਾ ਲਈ।[2]ਉੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਉਸ ਨੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਧਿਕਾਰਿਤ, ਪਰ ਨਿੱਜੀ ਫੰਡ ਅਤੇ ਗੈਰ ਡਿਗਰੀ ਸ਼ਾਨੀਆਵਸਕੀ ਮਾਸਕੋ ਸਿਟੀ ਪੀਪਲਜ਼ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ" ਵਿਖੇ ਲੈਕਚਰ ਲਏ।[3] ਉਸ ਦੀ ਮੁਢਲੀ ਰੁਚੀ ਕਲਾ ਵਿੱਚ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਰੂਪਵਾਦ ਵੱਲ ਆਕਰਸ਼ਤ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਸਾਹਿਤ ਆਲੋਚਕ ਬਣਨ ਦਾ ਮਨ ਬਣਾਇਆ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਹਵਾਲੇ[ਸੋਧੋ]

  1. Wertsch, J. V. (1985). Vygotsky and the social formation of mind. Cambridge, MA: Harvard University Press. ISBN 0-674-94351-1. (p. 5-6)
  2. ਹਵਾਲੇ ਵਿੱਚ ਗਲਤੀ:Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named Kozulin1986
  3. Shaniavskii University