ਲਿਵਾਦੀਆ ਪੈਲੇਸ
| ਲਿਵਾਦੀਆ ਮਹਿਲ | |
|---|---|
Ливадийский дворец | |
 ਲਿਵਾਦੀਆ ਮਹਿਲ ਦਾ ਸਾਹਮਣੇ ਵਾਲਾ ਹਿੱਸਾ | |
 Interactive map of ਲਿਵਾਦੀਆ ਮਹਿਲ | |
| ਆਮ ਜਾਣਕਾਰੀ | |
| ਿਟਕਾਣਾ | ਲਿਵਾਦੀਆ, ਕਰੀਮੀਆ, ਯੂਕਰੇਨ |
| ਹੋਰ ਜਾਣਕਾਰੀ | |
| ਕਮਰਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ | 116 |
| ਵੈੱਬਸਾਈਟ | |
| Official site of the Livadia Palace | |
ਲਿਵਾਦੀਆ ਪੈਲੇਸ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Livadia Palace; ਰੂਸੀ: Ливадийский дворец; ਯੂਕਰੇਨੀ: Лівадійський палац) ਕ੍ਰੀਮੀਆ ਦੇ ਲਿਵਾਦੀਆ ਵਿਖੇ ਸਥਿਤ ਰੂਸ ਦੇ ਆਖਰੀ ਜ਼ਾਰ (ਸ਼ਾਸਕ), ਨਿਕੋਲਸ ਦੂਜੇ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਗਰਮੀਆਂ ਦਾ ਰਿਹਾਇਸ਼ੀ ਸਥਾਨ ਸੀ। 1945 ਵਿੱਚ ਇੱਥੇ ਯਾਲਟਾ ਕਾਨਫਰੰਸ ਹੋਈ ਸੀ; ਉਸ ਸਮੇਂ ਇਸ ਮਹਿਲ ਵਿੱਚ ਫਰੈਂਕਲਿਨ ਡੇਲਾਨੋ ਰੂਜ਼ਵੈਲਟ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਵਫ਼ਦ ਦੇ ਹੋਰ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਸੀ, ਜਦਕਿ ਸੋਵੀਅਤ ਵਫ਼ਦ ਯੂਸੁਪੋਵ ਪੈਲੇਸ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਵਫ਼ਦ ਲਗਭਗ ਅੱਠ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਵੋਰੋਂਤਸੋਵ ਪੈਲੇਸ ਵਿੱਚ ਠਹਿਰੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਇਸ ਮਹਿਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹੈ ਅਤੇ ਕਦੇ-ਕਦਾਈਂ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਿਖਰ ਸੰਮੇਲਨਾਂ ਲਈ ਵੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ
[ਸੋਧੋ]
ਪਹਿਲਾਂ ਲੈਂਬਰੋਸ ਕੈਟਸੋਨਿਸ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਪੋਟੋਕੀ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਕਬਜ਼ਾ ਸੀ, ਲਿਵਾਡੀਆ ਅਸਟੇਟ 1860 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਰੂਸੀ ਸ਼ਾਹੀ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਗਰਮੀਆਂ ਦਾ ਨਿਵਾਸ ਬਣ ਗਿਆ, ਜਦੋਂ ਆਰਕੀਟੈਕਟ ਇਪੋਲੀਟੋ ਮੋਨੀਗੇਟੀ ਨੇ ਉੱਥੇ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਮਹਿਲ, ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਮਹਿਲ ਅਤੇ ਇੱਕ ਚਰਚ ਬਣਾਇਆ। ਇਸ ਨਿਵਾਸ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਰੂਸ ਦਾ ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਦੂਜਾ ਅਕਸਰ ਆਉਂਦਾ-ਜਾਂਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਸਦਾ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਤੀਜਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਛੋਟੇ ਮਹਿਲ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਉਸਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨਿਕੋਲਸ ਦੂਜੇ ਨੇ ਵੱਡੇ ਮਹਿਲ ਨੂੰ ਢਾਹ ਕੇ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਇਮਾਰਤ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਛੋਟੇ ਮਾਲਿਜ (ਛੋਟੇ) ਮਹਿਲ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਦੇ ਸਥਾਨ ਵਜੋਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ ਇਸਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
1909 ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ, ਯਾਲਟਾ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਫੈਸ਼ਨੇਬਲ ਆਰਕੀਟੈਕਟ, ਨਿਕੋਲੇ ਕ੍ਰਾਸਨੋਵ, ਜੋ ਕੋਰੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਡੁਕਲ ਨਿਵਾਸਾਂ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਸੀ, ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਸ਼ਾਹੀ ਮਹਿਲ ਲਈ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਰੁੱਝਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਜ਼ਾਰ ਦੀ ਡਾਇਰੀ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ਾਹੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਇਸ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਬਾਰੇ ਬਹੁਤ ਚਰਚਾ ਹੋਈ ਸੀ; ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਮਹਿਲ ਦੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਵੱਖਰੇ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ। 17 ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਨਵੇਂ ਮਹਿਲ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ 11 ਸਤੰਬਰ 1911 ਨੂੰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਨਵੰਬਰ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੈਂਡ ਡਚੇਸ ਓਲਗਾ ਨਿਕੋਲਾਈਵਨਾ ਨੇ ਲਿਵਾਡੀਆ ਵਿਖੇ ਆਪਣਾ 16ਵਾਂ ਜਨਮਦਿਨ ਮਨਾਇਆ।
1917 ਵਿੱਚ ਫਰਵਰੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਨਿਕੋਲਸ ਦੀ ਮਾਂ, ਡੋਗਰ ਮਹਾਰਾਣੀ ਮਾਰੀਆ ਫੀਓਡੋਰੋਵਨਾ, ਸ਼ਾਹੀ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਕੁਝ ਹੋਰ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨਾਲ ਲਿਵਾਡੀਆ ਭੱਜ ਗਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਜਹਾਜ਼ ਐਚ.ਐਮ.ਐਸ ਮਾਰਲਬਰੋ ਦੁਆਰਾ ਬਚਾਇਆ ਗਿਆ, ਜਿਸਨੂੰ ਡੋਗਰ ਮਹਾਰਾਣੀ ਦੇ ਭਤੀਜੇ, ਰਾਜਾ ਜਾਰਜ ਪੰਜਵੇਂ ਦੁਆਰਾ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
1917 ਦੀ ਰੂਸੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇਸ ਮਹਿਲ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰੀ ਮਲਕੀਅਤ ਅਧੀਨ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਵਲਾਦੀਮੀਰ ਲੈਨਿਨ ਦੁਆਰਾ ਦਸਤਖਤ ਕੀਤੇ ਗਏ RSFSR ਦੀ 'ਕੌਂਸਲ ਆਫ਼ ਪੀਪਲਜ਼ ਕਮਿਸਾਰਜ਼' ਦੇ 21 ਦਸੰਬਰ 1920 ਦੇ ਹੁਕਮ—ਜੋ "ਕਾਮਿਆਂ ਦੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਕ੍ਰੀਮੀਆ ਦੀ ਵਰਤੋਂ" ਬਾਰੇ ਸੀ—ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸਨੂੰ ਕਾਮਿਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਸੈਨੇਟੋਰੀਅਮ (ਸਿਹਤ-ਲਾਭ ਕੇਂਦਰ) ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।[1] 1925 ਤੋਂ 1931 ਤੱਕ ਇਹ ਪੀਪਲਜ਼ ਕਮਿਸਰੀਏਟ ਆਫ਼ ਹੈਲਥ ਦੇ ਕਿਸਾਨ ਸੈਨੇਟੋਰੀਅਮ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਟੀਬੀ-ਰੋਧੀ ਅਤੇ ਆਮ ਇਲਾਜ ਇਲਾਜ ਵਿੱਚ ਮਾਹਰ ਸੀ।[2][3] 1931 ਅਤੇ 1941 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇਹ ਇੱਕ ਜਲਵਾਯੂ-ਇਲਾਜ ਸੁਮੇਲ ਅਤੇ ਸਿਹਤ-ਰਿਜ਼ੋਰਟ ਕੰਪਲੈਕਸ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਜੰਗ ਸਮੇਂ ਦੇ ਕਬਜ਼ੇ ਅਤੇ ਨੁਕਸਾਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮਹਿਲ ਨੂੰ ਬਹਾਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਸੈਨੇਟੋਰੀਅਮ ਭੂਮਿਕਾ ਦੁਬਾਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਇਮਾਰਤ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸੇ 1974 ਵਿੱਚ ਜਨਤਾ ਲਈ ਦੁਬਾਰਾ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸਨ, ਅਤੇ ਇਹ ਹੁਣ ਇੱਕ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਆਧੁਨਿਕ ਦਾਅਵਿਆਂ ਦੇ ਉਲਟ, ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਕੋਈ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਸਬੂਤ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਮਹਿਲ ਨੂੰ ਕਦੇ ਮਾਨਸਿਕ ਹਸਪਤਾਲ ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।[4]
ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ, ਜਰਮਨ ਕ੍ਰੀਮੀਅਨ ਮੁਹਿੰਮ (1941–1942) ਦੇ ਸਫਲ ਸੰਪੂਰਨਤਾ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਇੱਕ ਸਮਾਰੋਹ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਜਨਰਲ ਏਰਿਕ ਵੌਨ ਮੈਨਸਟਾਈਨ ਦੀ ਕਮਾਨ ਹੇਠ ਜਰਮਨ 11ਵੀਂ ਫੌਜ ਦੁਆਰਾ ਸੇਵਾਸਤੋਪੋਲ 'ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਮੈਨਸਟਾਈਨ ਨੂੰ ਜਨਰਲਫੇਲਡਮਾਰਸ਼ਲ (ਫੀਲਡ ਮਾਰਸ਼ਲ) ਦੇ ਅਹੁਦੇ 'ਤੇ ਤਰੱਕੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ, 6 ਜੁਲਾਈ, 1942 ਨੂੰ ਲਿਵਾਡੀਆ ਪੈਲੇਸ ਦੇ ਬਾਗ਼ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਅਫਸਰ, ਗੈਰ-ਕਮਿਸ਼ਨਡ ਅਫਸਰ ਅਤੇ ਸਿਪਾਹੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਰਮਨ " ਰਿਟਰਕ੍ਰੇਜ਼ " (ਨਾਈਟਸ ਕਰਾਸ) ਅਤੇ " ਡਿਊਸ਼ ਕਰੇਜ਼ ਇਨ ਗੋਲਡ " (ਜਰਮਨ ਕਰਾਸ ਇਨ ਗੋਲਡ) ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।[5]
ਮਹਿਲ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਬਣ ਗਿਆ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਇਤਿਹਾਸਕ ਫਰਨੀਚਰ ਗੁੰਮ ਹੋ ਗਏ ਹਨ, ਪਰ ਜੋ ਵੀ ਬਰਾਮਦ ਹੋਇਆ ਹੈ ਉਸਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਿਹੀ ਫੀਸ ਦੇ ਕੇ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਅਗਸਤ 2007 ਵਿੱਚ , ਯੂਕਰੇਨ ਦੇ ਸੱਤ ਅਜੂਬਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੁਆਰਾ ਇਸ ਮਹਿਲ ਨੂੰ ਆਧੁਨਿਕ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਇੱਕ ਮੀਲ ਪੱਥਰ ਵਜੋਂ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਯੂਕਰੇਨੀ ਪੌਪ ਗਾਇਕਾ ਸੋਫੀਆ ਰੋਟਾਰੂ, ਜਿਸਨੇ ਰੂਸ, ਯੂਕਰੇਨ ਅਤੇ ਮੋਲਡੋਵਾ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀਆਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਵਿੱਚ ਮਹਿਲ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ 60ਵਾਂ ਜਨਮਦਿਨ ਮਨਾਇਆ - ਯਾਲਟਾ ਕਾਨਫਰੰਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੂਜੀ ਅਜਿਹੀ ਮੀਟਿੰਗ - ਨੇ 2008 ਵਿੱਚ ਲਿਵਾਡੀਆ ਪੈਲੇਸ ਦੀ ਬਹਾਲੀ ਲਈ ਫੰਡ ਦਿੱਤਾ।[6]
ਮਹਿਲ ਵਿਖੇ ਕਈ ਅਕਾਦਮਿਕ ਕਾਨਫਰੰਸਾਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਪੈਲੇਸ ਦੇ ਸਟਾਫ਼ ਸਰਗਰਮੀ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਖੋਜ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।[7] ਸੈਲਾਨੀ 1945 ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦਿਲਚਸਪੀ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।[8]
18 ਨਵੰਬਰ 2017 ਨੂੰ, ਜ਼ਾਰ ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ III ਦੇ ਦਫ਼ਨਾਉਣ ਦੀ 123ਵੀਂ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ 'ਤੇ, ਰੂਸੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਵਲਾਦੀਮੀਰ ਪੁਤਿਨ ਨੇ ਲਿਵਾਡੀਆ ਪੈਲੇਸ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ III ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਮਾਰਕ ਸਮਰਪਿਤ ਕੀਤਾ।
ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ
[ਸੋਧੋ]ਲਿਵਾਡੀਆ ਪੈਲੇਸ ਨਵ-ਪੁਨਰਜਾਗਰਣ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਚਿੱਟੇ ਕ੍ਰੀਮੀਅਨ ਚੂਨੇ ਦੇ ਪੱਥਰ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਇਮਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕੈਰਾਰਾ ਸੰਗਮਰਮਰ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹਿਰਾਬਦਾਰ ਪੋਰਟੀਕੋ, ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਅਰਬੀ ਵੇਹੜਾ, ਇੱਕ ਇਤਾਲਵੀ ਵੇਹੜਾ, ਇੱਕ ਫਲੋਰੈਂਟਾਈਨ ਟਾਵਰ, ਸਜਾਵਟੀ ਬ੍ਰਾਮਾਂਟੇਸਕ ਖਿੜਕੀਆਂ, ਇੱਕ "ਬਾਲਕੋਨੀ-ਬੈਲਵੇਡੇਅਰ", ਅਤੇ ਜੈਸਪਰ ਫੁੱਲਦਾਨਾਂ ਵਾਲੇ ਕਈ ਬੇਅ ਹਨ। ਇੱਕ ਗੈਲਰੀ ਮਹਿਲ ਨੂੰ 1866 ਵਿੱਚ ਮੋਨੀਗੇਟੀ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਏ ਗਏ ਐਕਸਾਲਟੇਸ਼ਨ ਆਫ਼ ਦ ਕਰਾਸ ਦੇ ਨਵ-ਬਾਈਜ਼ੈਂਟਾਈਨ ਚਰਚ ਨਾਲ ਜੋੜਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਮਹਿਲ ਵਿੱਚ 116 ਕਮਰੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅੰਦਰੂਨੀ ਹਿੱਸਾ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸ਼ੈਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਜਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਪੋਂਪੀਅਨ ਵੈਸਟੀਬਿਊਲ, ਇੱਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਬਿਲੀਅਰਡ-ਰੂਮ, ਇੱਕ ਨਿਓ-ਬਾਰੋਕ ਡਾਇਨਿੰਗ ਰੂਮ, ਅਤੇ ਮੈਪਲ ਲੱਕੜ ਦਾ ਇੱਕ ਜੈਕਬ-ਸ਼ੈਲੀ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਨਿਕੋਲਸ II ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ।
ਗੈਲਰੀ
[ਸੋਧੋ]
ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਤੀਜਾ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ, 1895
ਫਰਵਰੀ 1945 ਵਿੱਚ ਯਾਲਟਾ ਕਾਨਫਰੰਸ
_(B&W).jpg)
ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ
[ਸੋਧੋ]- ਜ਼ਾਰ ਦਾ ਰਸਤਾ, ਮਹਿਲ ਕੰਪਲੈਕਸ ਦੇ ਉੱਪਰੋਂ ਲੰਘਦਾ ਹੈ।
- ਡੁਲਬਰ, ਨੇੜੇ ਦਾ ਮਹਿਲ ਜਿਸਨੂੰ ਉਸੇ ਆਰਕੀਟੈਕਟ ਦੁਆਰਾ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
- ਯੂਸੁਪੋਵ ਪੈਲੇਸ, ਇੱਕ ਹੋਰ ਨੇੜਲਾ ਮਹਿਲ
- ਵੋਰੋਂਤਸੋਵ ਪੈਲੇਸ, ਗੁਆਂਢੀ ਅਲੂਪਕਾ ਵਿੱਚ
ਹਵਾਲੇ
[ਸੋਧੋ]- ↑ "Декрет Совета народных комиссаров РСФСР от 21.12.1920 «Об использовании Крыма для лечения трудящихся»". Государственный архив Республики Крым (in ਰੂਸੀ). Российский государственный архив социально-политической истории. Archived from the original on 20 ਮਈ 2024. Retrieved 13 August 2025.
- ↑ "Historical Note". Livadia Palace–Park Museum. Ministry of Culture of the Republic of Crimea. Retrieved 13 August 2025.[permanent dead link]
- ↑ "Ливадия. Санаторий". Presidential Library (in ਰੂਸੀ). Russian State Library. Retrieved 13 August 2025.
- ↑ . Madison.
{{cite book}}: Missing or empty|title=(help) - ↑ Book: Author: Erich von Manstein. Titel: Verlorene Siege. 2000. 16 Auflage. Bonn. pp. 283–85
- ↑ "Sofia Rotaru decided to take Livadia Palace in charge". Твой День. Archived from the original on 2008-05-11. Retrieved 2007-12-28.
- ↑ "Ливадийский дворец-музей. Издательская деятельность". www.livadia-palace.crimea.com. Archived from the original on 22 May 2013. Retrieved 12 January 2022.
- ↑ "КРЫМСКАЯ КОНФЕРЕНЦИЯ 1945 г. (альманах) - Conference "YALTA-45/13"".