ਵਸੰਤ ਪ੍ਰਭੂ (ਸੰਗੀਤਕਾਰ)
ਵਸੰਤ ਪ੍ਰਭੂ (ਜਨਮ 19 ਜਨਵਰੀ 1924- ਦੇਹਾਂਤ 13 ਅਕਤੂਬਰ 1968) ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦਾ ਇੱਕ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਸੀ ਜੋ ਗੈਰ-ਫਿਲਮੀ ਮਰਾਠੀ ਗੀਤ ਜਿਹੜੇ 'ਭਾਵ-ਗੀਤੇ' ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਦੇ ਉੱਤਮ ਸੰਗੀਤਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਮਰਾਠੀ ਫਿਲਮ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਗਾਇਕਾ ਲਤਾ ਮੰਗੇਸ਼ਕਰ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਫਿਲਮਾਂ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਗੀਤਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕਰਨ ਲਈ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਗੀਤਕਾਰ ਪੀ. ਸਾਵਲਾਰਾਮ ਨਾਲ ਵੀ ਭਾਈਵਾਲੀ ਕੀਤੀ। ਪ੍ਰਭੂ ਇੱਕ ਕੋਰੀਓਗ੍ਰਾਫਰ ਵੀ ਸਨ।[1]
ਜੀਵਨੀ
[ਸੋਧੋ]ਵਸੰਤ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ 1939 ਦੇ ਆਸ ਪਾਸ ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਟੂਡੀਓ ਦੇ ਬੈਨਰ ਹੇਠ ਇੱਕ ਬਾਲ ਕਲਾਕਾਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਵਸੰਤ ਦੇ ਨਾਮ ਹੇਠ ਕੁਝ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਫਿਲਮ 'ਕਾਮਰੇਡਸ' (1939) ਵਿੱਚ ਉਹ ਅਨਿਲ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦੇ ਸੰਗੀਤ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਅਧੀਨ 'ਵੋ ਚਮਕ ਚਮਕ ਕਰ ਤਾਰੇ' ਗੀਤ ਲਈ ਕੋਰਸ ਅਤੇ ਸਕ੍ਰੀਨ ਉੱਤੇ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ।
ਪ੍ਰਭੂ ਇੱਕ ਸਿੱਖਿਅਤ ਡਾਂਸਰ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਕੱਥਕ ਸਿੱਖਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਨਾਚ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਤਾਲ ਦਾ ਵੀ ਮੁਢਲਾ ਗਿਆਨ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਮਰਾਠੀ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਭਿਨੇਤਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਣ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਕਿਸਮਤ ਅਜ਼ਮਾਈ ਜੋ ਫਿਰ ਪੁਣੇ ਅਤੇ ਕੋਲਹਾਪੁਰ ਵਿੱਚ ਬਣੀਆਂ ਸਨ। ਆਖਰਕਾਰ ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਬਰੇਕ ਮਿਲਿਆ ਜਦੋਂ ਹਿਜ਼ ਮਾਸਟਰਜ਼ ਵਾਇਸ ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮਰਾਠੀ ਫਿਲਮ ਰਾਮ ਰਾਮ ਪਾਵਨਾ ਲਈ ਸਾਈਨ ਕੀਤਾ ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਕੁਝ ਗਾਣੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੋਰੀਓਗ੍ਰਾਫੀ ਵੀ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਫਿਲਮ 'ਵਾਡਲ' ਲਈ ਵੀ ਸੰਗੀਤ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਲਤਾ ਮੰਗੇਸ਼ਕਰ ਨੇ 'ਸੁਰੇਲ ਚਿੱਤਰ' ਦੇ ਬੈਨਰ ਹੇਠ ਬਣਾਇਆ ਸੀ। ਲਤਾ ਨੇ ਖੁਦ ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ ਕਈ ਗੀਤ ਗਾਏ।[2] ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਦਿਨਕਰ ਡੀ. ਪਾਟਿਲ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਫਿਲਮ ਤਾਰਕਾ ਲਈ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਸੁਲੋਚਨਾ ਲਾਟਕਰ ਦੀ ਕੋਰੀਓਗ੍ਰਾਫੀ ਕੀਤੀ।[3]
ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੋਰ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਵਿੱਚ ਮੰਗੇਸ਼ਕਰ ਅਤੇ ਗੀਤਕਾਰ ਪੀ. ਸਵਾਲਾਰਾਮ ਨਾਲ ਜੋੜੀ ਬਣਾਈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਫਿਲਮ ਕੰਨਿਆਦਾਨ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸੀ। ਉਹ ਸਾਵਲਾਰਾਮ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੇ ਗਏ ਗੀਤਾਂ "ਘਾਟ ਦੋਈਵਾਰ, ਘਾਟ ਕਾਮਰੇਵਾਰ", "ਜੋ ਅਵਦੋ ਸਰਵਾਨਾ" ਅਤੇ "ਆਲੀ ਹੱਸਤ ਪਹਿਲ਼ੀ ਰਾਤ" ਦੇ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਵੀ ਸਨ ਜੋ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਏ। ਇੱਕ ਹੋਰ ਫਿਲਮ 'ਭੈਰਵੀ ਆਫ ਦਿਨਕਰ ਪਾਟਿਲ "ਲਈ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਗੀਤ ਪੰਡਿਤ ਫਿਰੋਜ਼ ਦਸਤੂਰ ਅਤੇ ਦਸ਼ਰਥ ਪੁਜਾਰੀ ਨੇ ਗਾਏ ਸਨ। ਫਿਲਮ 'ਪੁਤਰਾ ਭਵ ਐਸਾ' ਲਈ ਤਲਤ ਮਹਿਮੂਦ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਮਰਾਠੀ ਵਿੱਚ ਦੋ ਗੀਤ ਗਾਏ। ਮਹਿਮੂਦ ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਗ਼ਜ਼ਲਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਨ।[3] ਵਸੰਤ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ 1953 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮ 'ਘਰਬਾਰ' ਲਈ ਸੰਗੀਤ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਸੀ।[4]
ਮਰਾਠੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਜੀਵਨੀ ਮਧੂ ਪੋਤਦਾਰ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੀ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਮੰਜੁਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ "ਮਨਸਿਚਾ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਤੋ" ਦੇ ਨਾਮ ਹੇਠ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਗੀਤ ਵੀ ਹੈ ਜੋ ਉਸਨੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਅਕਤੂਬਰ 2008 ਵਿੱਚ, ਸੋਹਮ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਥਾਨ ਅਤੇ ਅਨੁਬੋਧ ਨੇ ਵਿਲੇ ਪਾਰਲੇ, ਮੁੰਬਈ ਵਿਖੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ੋਅ "ਸਵਰਪ੍ਰਭੂ-ਵਸੰਤ ਪ੍ਰਭੂ" ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ।
ਡਿਸਕੋਗ੍ਰਾਫੀ
[ਸੋਧੋ]| ਗੀਤ. | ਫ਼ਿਲਮ | ਗਾਇਕ (ਸੰਗੀਤ) | ਗੀਤਕਾਰ | ਨੋਟਸ |
|---|---|---|---|---|
| "ਆਈ ਕੁਨਾ ਮਹਨੂ ਮੀ" | ਪੁਤਰਾ ਵਾਵ ਐਸਾ | ਆਸ਼ਾ ਭੋਸਲੇ | ਪੀ. ਸਾਵਲਾਰਾਮ | |
| "ਆਲੀ ਦੀਵਾਲੀ ਆਲੀ ਦੀਵਾਲੀ" | ਬੇਕੋਚਾ ਭਾਊ | ਆਸ਼ਾ ਭੋਸਲੇ | ਪੀ. ਸਾਵਲਾਰਾਮ | |
| "ਆਲੀ ਹਸਤ ਪਹਿਲ਼ੀ ਰਾਤ" | ਸ਼ਿਕਲੇਲੀ ਬਾਇਕੋ | ਲਤਾ ਮੰਗੇਸ਼ਕਰ | ਪੀ. ਸਾਵਲਾਰਾਮ | ਰਾਗ ਹੰਸਧਵਾਨੀ |
| "ਅਨਾਮ ਵੀਰਾ ਜਿੱਥੇ ਜਾਹਲਾ" | ਲਤਾ ਮੰਗੇਸ਼ਕਰ | ਕੁਸੁਮਾਗ੍ਰਾਜ | ||
| "ਅਪੁਰੇ ਮਾਝੇ ਸਵਪਨਾ ਰਹੀਲੇ" | ਆਸ਼ਾ ਭੋਸਲੇ | ਪੀ. ਸਾਵਲਾਰਾਮ | ||
| "ਆਸਾ ਮੀ ਕੇ ਗੁਨ੍ਹਾ ਕੇਲਾ" | ਆਸ਼ਾ ਭੋਸਲੇ | ਰਮੇਸ਼ ਅਨਾਵਕਰ | ਰਾਗ ਪਹਾੜੀ | |
| "ਚਾਫਾ ਬੋਲੇਨਾ" | ਲਤਾ ਮੰਗੇਸ਼ਕਰ | ਕਵੀ 'ਬੀ' | ਰਾਗ ਯਮਨ | |
| "ਗਾ ਰੇ ਕੋਕਿਲਾ ਗਾ" | ਬੇਕੋਚਾ ਭਾਊ | ਆਸ਼ਾ ਭੋਸਲੇ | ਪੀ. ਸਾਵਲਾਰਾਮ | ਰਾਗ ਹਮੀਰ, ਕੇਦਾਰ |
| "ਗਲੀਅਤ ਮਾਜਿਆ ਤੁਚ" | ਆਸ਼ਾ ਭੋਸਲੇ | ਪੀ. ਸਾਵਲਾਰਾਮ | ||
| "ਗੰਗਾ ਜਮੁਨਾ ਡੋਲਯਾਤ ਉਭਯਾ" | ਲਤਾ ਮੰਗੇਸ਼ਕਰ | ਪੀ. ਸਾਵਲਾਰਾਮ | ||
| "ਘਰਤ ਹਸਰੇ ਤਾਰੇ ਆਸਾਟਾ" | ਲਤਾ ਮੰਗੇਸ਼ਕਰ | ਦੱਤਾ ਵੀ. ਕੇਸਕਰ | ||
| "ਘਾਰੋਘਾਰੀ ਵਧਾਦੀਨ" | ਲਤਾ ਮੰਗੇਸ਼ਕਰ | ਪੀ. ਸਾਵਲਾਰਾਮ | ||
| "ਘਾਟ ਦੋਇਵਰ ਘਾਟ" | ਲਤਾ ਮੰਗੇਸ਼ਕਰ | ਪੀ. ਸਾਵਲਾਰਾਮ | ||
| "ਰੱਬ ਤੁਜਿਆ ਤਿਆ ਸਵਪਨਮਾਧਲੀ" | ਗ੍ਰੁਹਦੇਵਤਾ | ਲਤਾ ਮੰਗੇਸ਼ਕਰ | ਪੀ. ਸਾਵਲਾਰਾਮ | |
| "ਕਾ ਚਿੰਤਾ ਕਰੀਸੀ" | ਸ਼ਿਕਲੇਲੀ ਬਾਇਕੋ | ਹਿਰਦੈਨਾਥ ਮੰਗੇਸ਼ਕਰ | ਪੀ. ਸਾਵਲਾਰਾਮ | |
| "ਕੇਏ ਕਰੂ ਮੀ ਬੋਲਾ" | ਆਸ਼ਾ ਭੋਸਲੇ | ਪੀ. ਸਾਵਲਾਰਾਮ | ||
| "ਕਾਲਾ ਜਿਆ ਲਗਲਿਆ ਜੀਵਾ" | ਲਤਾ ਮੰਗੇਸ਼ਕਰ | ਬੀ. ਏ. ਰਾ. ਟੈਂਬੇ | ||
| "ਕਾਲੇਕਲੇਨੇ ਚੰਦਰ ਵਧਾਤੋ" | ਮੋਹੰਤਰਾ ਅਜਿੰਕਿਆ | ਪੀ. ਸਾਵਲਾਰਾਮ | ||
| "ਕਲਪਵਰੂਕਸ਼ਾ ਕੰਨੀਸ਼ਥੀ" | ਲਤਾ ਮੰਗੇਸ਼ਕਰ | ਪੀ. ਸਾਵਲਾਰਾਮ | ਰਾਗ ਪਹਾਡ਼ੀ | |
| "ਕੋਕਿਲ ਕੁਹੁਕੁਹੂ ਬੋਲੇ" | ਕੰਨਿਆਦਾਨ | ਲਤਾ ਮੰਗੇਸ਼ਕਰ | ਪੀ. ਸਾਵਲਾਰਾਮ | |
| "ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਮਿਲਾਲੀ ਕੋਇਨੇਲਾ" | ਲਤਾ ਮੰਗੇਸ਼ਕਰ | ਪੀ. ਸਾਵਲਾਰਾਮ | ||
| "ਕੁਬੇਰਚ ਧਨ ਮਾਝੀਆ ਸ਼ੇਤਤ" | ਸ਼ਿਕਲੇਲੀ ਬਾਇਕੋ | ਊਸ਼ਾ ਮੰਗੇਸ਼ਕਰ, ਹਿਰਦੈਨਾਥ ਮੰਗੇਸ਼ਵਰ | ਪੀ. ਸਾਵਲਾਰਾਮ | |
| "ਓਲਖਾ ਪਹਿਲਿਲੀ ਗਲੀ ਹਸਤੇ" | ਆਸ਼ਾ ਭੋਸਲੇ | ਪੀ. ਸਾਵਲਾਰਾਮ | ||
| "ਰਿਮਜ਼ਿਮ ਪੌਸ ਪਾਡੇ ਸਰਖਾ" | ਲਤਾ ਮੰਗੇਸ਼ਕਰ | ਪੀ. ਸਾਵਲਾਰਾਮ | ||
| "ਊਠਾ ਊਥਾ ਸਕਲ ਜਾਨ" | ਰਵਾਇਤੀ ਗੀਤ | ਆਸ਼ਾ ਭੋਸਲੇ | - | |
| "ਉੱਥੀ ਗੋਵਿੰਦਾ ਉੱਥੀ ਗੋਪਾਲ" | ਆਸ਼ਾ ਭੋਸਲੇ | ਪੀ. ਸਾਵਲਾਰਾਮ | ਰਾਗ ਭੂਪ, ਦੇਸ਼ਕਰ |
ਹਵਾਲੇ
[ਸੋਧੋ]- ↑ "Stalwarts of Marathi Cinema". Maharashtra Navnirman Sena. Archived from the original on 1 ਅਪ੍ਰੈਲ 2013. Retrieved 3 February 2014.
- ↑ "वादळ | Vadal | आठवणीतली गाणी | Aathavanitli Gani | Marathi songs lyrics online".
- ↑ 3.0 3.1 "दिग्गज कलाकार - भाग (२)" (in ਮਰਾਠੀ). Maharashtra Navnirman Sena. Archived from the original on 13 ਜੁਲਾਈ 2011. Retrieved 4 June 2015.
- ↑ "Gharbaar (1953) - IMDb". IMDb.