ਵਿਦੂਸ਼ੀ ਨੀਲਾ ਰਾਮਗੋਪਾਲ
Neela Ramgopal | |
|---|---|
| நீலா ராம்கோபால் | |
 Ramgopal in 2022 | |
| ਜਨਮ | 25 ਮਈ 1935 |
| ਮੌਤ | 1 ਮਾਰਚ 2023 (ਉਮਰ 87) Bengaluru, Karnataka, India |
| ਪੇਸ਼ਾ |
|
| ਪੁਰਸਕਾਰ |
|
| ਸੰਗੀਤਕ ਕਰੀਅਰ | |
| ਵੰਨਗੀ(ਆਂ) | Carnatic music |
| ਸਾਜ਼ | Vocals |
| ਸਾਲ ਸਰਗਰਮ | 1965–2023 |
ਨੀਲਾ ਰਾਮਗੋਪਾਲ (25 ਮਈ 1935-1 ਮਾਰਚ 2023) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕਰਨਾਟਕੀ ਗਾਇਕਾ ਅਤੇ ਕਰਨਾਟਕੀ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਅਧਿਆਪਕਾ ਸੀ।[lower-alpha 1] ਉਸ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਤਮੀਜ਼ ਇਨਬਾਮ, ਰਾਮ ਉਪਾਸਨਾ ਅਤੇ ਨਾਰਾਇਣ ਐਨੀਰੋ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਉਹ ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ, ਮਦਰਾਸ ਸੰਗੀਤ ਅਕਾਦਮੀ ਦੁਆਰਾ ਸੰਗੀਤ ਕਲਾ ਆਚਾਰੀਆ ਪੁਰਸਕਾਰ ਅਤੇ ਰਾਮ ਸੇਵਾ ਮੰਡਲੀ ਤੋਂ ਸੰਗੀਤ ਚੂਡ਼ਾਮਣਿ ਪੁਰਸਕਾਰ ਸਮੇਤ ਕਈ ਪੁਰਸਕਾਰਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾ ਸੀ।
ਜੀਵਨੀ
[ਸੋਧੋ]ਨੀਲਾ ਰਾਮਗੋਪਾਲ ਦਾ ਜਨਮ 25 ਮਈ 1935 ਨੂੰ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਦੇ ਕੁੰਬਕੋਣਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਅਈਅਰ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਇੱਕ ਜਮੀਂਦਾਰ ਸਨ। ਪਰਿਵਾਰ ਤਿਆਗਰਾਜਪੁਰਮ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਵਾਪਸ ਚਲੇ ਗਏ ਜਿੱਥੇ ਉਸਣੇ ਆਪਣੀ ਪੜਾਈ ਤਿਰੂਵਿਦੈਮਰੁਦੁਰ ਦੇ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ।[2] ਇਹ ਸਿਰਫ 23 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਉਸਨੇ ਕਰਨਾਟਕੀ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਪਡ਼੍ਹਾਈ ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।[3] ਉਸ ਨੇ ਕੁੰਬਕੋਣਮ ਵਿੱਚ ਸਦਾਗੋਪਾਲਾਚਾਰੀ ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਦੀ ਤਾਲੀਮ ਐੱਨ. ਐੱਮ. ਨਾਰਾਇਣਨ, ਟੀ. ਕੇ. ਰੰਗਾਚਾਰੀ ਅਤੇ ਐੱਮ[4]ਕੋਲੋਂ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ I
ਨੀਲਾ ਰਾਮਗੋਪਾਲ ਨੇ 1965 (ਜਿਸ ਸਾਲ ਉਸ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸੁਤੰਤਰ ਜਨਤਕ ਸਮਾਰੋਹ ਆਇਆ ਸੀ) ਤੋਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਪੜਾਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ।[3] ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਉਸਨੇ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਰੇਡੀਓ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਰੇਡੀਓ ਕਲਾਕਾਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨਿਯਮਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇੱਕ "ਏ ਟੌਪ" ਗ੍ਰੇਡ ਕਲਾਕਾਰ ਬਣ ਗਈ।[5] ਉਸ ਨੇ ਕੰਨਡ਼ ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ 50 ਤਮਿਲ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ ਵੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ।[6] ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਉਸ ਨੇ ਸਾਰੇ 72 ਮੇਲਕਾਰਤਾਂ ਰਾਗ ਵਿੱਚ ਸੁਰ ਬੱਧ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਆਡੀਓ ਸੀ. ਡੀ. ਵੀ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤੀਆਂ।[6] ਉਸ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤੀਆਂ ਐਲਬਮਾਂ ਵਿੱਚ ਤਮਿਲ ਇਨਬਾਮ, ਰਾਮ ਉਪਾਸਨਾ ਅਤੇ ਨਾਰਾਇਣ ਐਨੀਰੋ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।[2]
ਨੀਲਾ ਰਾਮਗੋਪਾਲ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੌਰਾਨ 700 ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਕਿਓਂਕੀ ਉਸ ਨੇ ਸਿਖਲਾਈ ਦੇ ਪਾਠ ਆਨਲਾਈਨ ਪੇਸ਼ ਕਰਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੇ ਸਨ।[7] ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ, ਮਦਰਾਸ ਸੰਗੀਤ ਅਕਾਦਮੀ ਤੋਂ ਸੰਗੀਤ ਕਲਾ ਆਚਾਰੀਆ ਪੁਰਸਕਾਰ ਅਤੇ ਰਾਮ ਸੇਵਾ ਮੰਡਲੀ ਤੋਂ ਸੰਗੀਤ ਚੂਡ਼ਾਮਣਿ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ।[7][8]
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
[ਸੋਧੋ]ਰਾਮਗੋਪਾਲ 19 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਰਨਾਟਕ ਪਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਬੰਗਲੌਰ ਚਲੀ ਗਈ I ਜੇ. ਪੀ. ਨਗਰ 'ਚ ਵੱਸਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਓਹ ਬਸਵਨਗੁਡੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ।[7][9][3] ਉਸ ਦੇ ਦੋ ਬੱਚੇ ਸਨ।[2] ਉਹ ਤਮਿਲ, ਕੰਨਡ਼ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਬਹੁਭਾਸ਼ਾਈ ਵਿਦਵਾਨ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਉਸ ਨੂੰ ਨੀਲਾ ਮਮੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।[7]
ਨੀਲਾ ਰਾਮਗੋਪਾਲ ਦੀ ਮੌਤ 1 ਮਾਰਚ 2023 ਨੂੰ ਬੰਗਲੌਰ ਵਿੱਚ ਹੋ। ਉਹ ਕੈਂਸਰ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਈ ਉਸ ਵੇਲੇ ਉਹ 87 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਸੀ।
ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
[ਸੋਧੋ]ਵਿਦੂਸ਼ੀ ਨੀਲਾ ਰਾਮਗੋਪਾਲ 19 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਰਨਾਟਕ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਬੰਗਲੌਰ ਚਲੀ ਗਈ, ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਜੇ. ਪੀ. ਨਗਰ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬਸਵਨਗੁਡੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ।[7][10][3] ਉਸ ਦੇ ਦੋ ਬੱਚੇ ਸਨ।[2] ਉਹ ਤਮਿਲ, ਕੰਨਡ਼ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਬਹੁਭਾਸ਼ਾਈ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਉਸ ਨੂੰ ਨੀਲਾ ਮਮੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।[7][11]
ਵਿਦੂਸ਼ੀ ਨੀਲਾ ਰਾਮਗੋਪਾਲ ਦੀ ਮੌਤ 1 ਮਾਰਚ 2023 ਨੂੰ ਬੰਗਲੌਰ ਵਿੱਚ ਕੈਂਸਰ ਨਾਲ ਹੋਈ ਸੀ।[12]
ਕਿਤਾਬਾਂ
[ਸੋਧੋ]ਪੁਰਸਕਾਰ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨ
[ਸੋਧੋ]- ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ 2016 [13]
- ਗੁਰੂਕ੍ਰਿਪਾ ਅਵਾਰਡ 2017 [6]
- ਮਦਰਾਸ ਸੰਗੀਤ ਅਕੈਡਮੀ ਤੋਂ ਸੰਗੀਤਾ ਕਲਾ ਆਚਾਰੀਆ ਅਵਾਰਡ 2011 [14]
- ਕੰਚਨਾ ਸ਼੍ਰੀ ਲਕਸ਼ਮੀਨਾਰਾਇਣ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਅਕੈਡਮੀ ਟਰੱਸਟ ਦੁਆਰਾ ਕੰਚਨਾ ਸ੍ਰੀ ਸਿਰਲੇਖ 2018
- ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਗਣ ਸਭਾ, ਚੇਨਈ ਤੋਂ ਸਰਬੋਤਮ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦਾ ਪੁਰਸਕਾਰ [4]
- ਮਦਰਾਸ ਸੰਗੀਤ ਅਕੈਡਮੀ ਤੋਂ ਸਰਬੋਤਮ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦਾ ਪੁਰਸਕਾਰ [4]
- ਨਗਰਕੋਇਲ ਟਰੱਸਟ ਤੋਂ ਗਣ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਪੁਰਸਕਾਰ [4]
- ਰਾਮਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਗਣ ਸਭਾ ਤੋਂ ਸੰਗੀਤਾ ਕਲਾ ਸਮਰਾਗਨੀ ਪੁਰਸਕਾਰ [4]
- ਰਾਮ ਸੇਵਾ ਮੰਡਲੀ ਤੋਂ ਸੰਗੀਤਾ ਚੂਡ਼ਾਮਣਿ ਪੁਰਸਕਾਰ [4]
- ਕਰਨਾਟਕ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰ ਸੰਗੀਤਾ ਨ੍ਰਿਤਿਆ ਅਕੈਡਮੀ ਤੋਂ ਕਰਨਾਟਕ ਕਲਸਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰ [4]
ਨੋਟਸ
[ਸੋਧੋ]- ↑ Ramgopal was also referred to as Vidushi Neela Ramgopal with honorific title Vidushi for Carnatic music scholars.[1]
ਹਵਾਲੇ
[ਸੋਧੋ]- ↑ "Vidushi Neela Ramgopal passes away". Star of Mysore (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ (ਅਮਰੀਕੀ)). 2 March 2023. Retrieved 5 March 2023.
- 1 2 3 4 5 "A late bloomer « Harmony Magazine".
- 1 2 3 4 "Neela Ramgopal: Music Should Touch The Heart – Silver Talkies". silvertalkies.com.
- 1 2 3 4 5 6 7 "Neela Ramgopal". The Sruti Foundation. May 2018.
- ↑ "TEEPOI". www.teepoi.com (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ). Retrieved 5 March 2023.
- 1 2 3 "Guru Kripa Awards". www.shankarmahadevanacademy.com (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ).
- 1 2 3 4 5 6 "A paean to Neela Mami". Deccan Herald (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ). 1 March 2023. Retrieved 5 March 2023.
- ↑ "Vidushi Neela Ramgopal passes away". Star of Mysore (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ (ਅਮਰੀਕੀ)). 2 March 2023. Retrieved 5 March 2023.
- ↑ "Neela Ramgopal". www.teepoi.com (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ).
- ↑ "Neela Ramgopal". www.teepoi.com (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ).
- ↑ Ganesh, Deepa (4 June 2015). "In her own style…". The Hindu (in Indian English).
- ↑ "Noted Carnatic vocalist and guru Neela Ramgopal passes away". The Hindu (in Indian English). 1 March 2023. ISSN 0971-751X. Retrieved 5 March 2023.
- ↑ "President of India to confer tomorrow Sangeet Natak Akademi Fellowships and Awards for 2016". pib.gov.in.
- ↑ "Sangita Kala Acharya". Madras Music Academy. Archived from the original on 2025-03-18. Retrieved 2025-03-01.