ਵਿਸ਼ਮਦੇਵ ਚੱਟੋਪਾਧਿਆਏ
Vishmadev Chattopadhyay | |
|---|---|
 | |
| ਜਾਣਕਾਰੀ | |
| ਜਨਮ | 8 ਨਵੰਬਰ 1909 Sarai village, Hooghly District, West Bengal, India |
| ਮੌਤ | 8 ਅਗਸਤ 1977 (ਉਮਰ 67) Calcutta, West Bengal, India |
| ਵੰਨਗੀ(ਆਂ) | Indian classical musician and Vocal artist |
| ਕਿੱਤਾ | Singer, Composer, Music Director |
ਵਿਸ਼ਮਦੇਵ ਚੱਟੋਪਾਧਿਆਏ (ਜਨਮ 8 ਨਵੰਬਰ 1909-ਮੌਤ 8 ਅਗਸਤ 1977) ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਉੱਘੇ ਵੋਕਲ ਕਲਾਕਾਰ, ਵੋਕਲ ਕਲਾਸੀਕਲ ਸ਼ੈਲੀ ਦੇ ਦਿੱਲੀ ਘਰਾਣੇ ਵਿੱਚ ਇਕ ਸਤਿਕਾਰਤ ਗੁਰੂ (ਜਾਂ ਉਸਤਾਦ) ਅਤੇ ਬੰਗਾਲੀ ਫਿਲਮ ਉਦਯੋਗ ਦੇ ਇਸ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਸੰਗੀਤ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਹੋਏ ਹਨ।[1][2]
ਮੁਢਲਾ ਜੀਵਨ
[ਸੋਧੋ]ਵਿਸ਼ਮਦੇਵ ਚੱਟੋਪਾਧਿਆਏ ਦਾ ਜਨਮ 8 ਨਵੰਬਰ 1909 ਨੂੰ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਹੁਗਲੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਾਂਡੁਆ ਸਟੇਸ਼ਨ ਦੇ ਨੇਡ਼ੇ ਸਰਾਏ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਆਸ਼ੂਤੋਸ਼ ਚੱਟੋਪਾਧਿਆਏ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਭਾਟੀ ਦੇਵੀ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਝੁਕਾਅ ਰੱਖਣ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਸਾਧਕ ਗੰਗਾਨੰਦ ਸਵਾਮੀ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜ ਸਨ, ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮਕ੍ਰਿਸ਼ਨ (ਜੰਮੇ ਗਦਾਧਰ ਚੱਟੋਪਾਧਿਆਏ) ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਸਨ।[3]
ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤ
[ਸੋਧੋ]-
ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਮਦੇਵ ਚੱਟੋਪਾਧਿਆਏ -
ਵਿਸ਼ਮਦੇਵ ਚੱਟੋਪਾਧਿਆਏ ਦੇ ਨਾਲ ਰਾਇ ਚੰਦ ਬੋਰਲ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਾਥੀ
ਵਿਸ਼ਮਦੇਵ ਚੱਟੋਪਾਧਿਆਏ ਨੂੰ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਮੁਹਾਰਤ ਦਿਖਾਉਣ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਬਾਲ ਪ੍ਰਤਿਭਾਸ਼ਾਲੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਲਕੱਤਾ ਦੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਕਾਲਜੀਏਟ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਪਡ਼੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ ਉਹ ਕਲਕੱਤਾ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਅਕੈਡਮੀ ਵਿੱਚ ਦਾਖਿਲ ਹੋ ਗਏ ਜਿੱਥੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਦਾਖਲਾ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਪਾਸ ਕੀਤੀ। ਪਾਸ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਵਿਦਿਆਸਾਗਰ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਏ ।[4]
- ਪਹਿਲਾ ਸਬਕ
ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਪਾਠ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਗੇਂਦਰਨਾਥ ਦੱਤਾ ਦੁਆਰਾ ਸਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਚੌਦਾਂ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਦਿੱਲੀ ਘਰਾਣੇ ਦੇ ਖਲੀਫਾ ਬਾਦਲ ਖਾਨ ਤੋਂ ਤਾਲੀਮ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਅਰਗਾ ਘਰਾਣੇ ਤੋਂ ਉਸਤਾਦ ਫੈਯਾਜ਼ ਖਾਨ ਤੋਂ ਕੁਝ ਬੰਦਿਸ਼ਾਂ ਵੀ ਇਕੱਠਿਆਂ ਕੀਤੀਆਂ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਐਲਬਮ ਐਚ. ਐਮ. ਵੀ. ਤੋਂ ਦੋ ਗੀਤਾਂ ਨਾਲ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮਈ 1926 ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਟੋਪਾ ਆਫ਼ ਨਿਧੁਬਾਬੂ (ਨਿਧੁਬਾਬੂਰ ਤਪਪਾ) ਨੂੰ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।[4] ਉਸ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਰਿਕਾਰਡ ਦੇ ਦੋ ਗੀਤ ਰਾਗ ਖਾਮਾਜ ਵਿੱਚ "ਸਖੀ ਕੀ ਕਰੇ ਲੋਕਰੇ ਕਥਾ" ਅਤੇ "ਅਤ ਕੀ ਚਤੁਰਾਈ ਸਹੇਂ ਪ੍ਰਾਣੇ" (ਰਿਕਾਰਡ ਨੰ. ਪੀ7402) ਸਨ। ਜੁਲਾਈ 1968 ਵਿੱਚ ਮੈਗਾਫੋਨ ਕੰਪਨੀ ਤੋਂ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਉਸ ਦੀ ਆਖਰੀ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਹੀ ਗਾਣਾ "ਸਖੀ ਕੀ ਕਰੇ ਲੋਕੇਰ ਕਥਾ" (ਰਿਕਾਰਡ ਨੰਬਰ JNG 6237) ਸੀ।[2] ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਖਿਆਲ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਅਤੇ ਸਤਿਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। 1933 ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਮੈਗਾਫੋਨ ਰਿਕਾਰਡ ਕੰਪਨੀ ਵਿੱਚ ਸੰਗੀਤ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਅਤੇ ਟ੍ਰੇਨਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।[5]
- ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਰੁਝੇਵੇਂ
ਸੰਨ 1933 ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰੁਲ ਇਸਲਾਮ ਦੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇਣ ਉੱਤੇ ਵਿਸ਼ਮਦੇਵ ਚੱਟੋਪਾਧਿਆਏ ਸੰਗੀਤ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਅਤੇ ਇੰਸਟ੍ਰਕਟਰ ਵਜੋਂ ਮੈਗਾਫੋਨ ਕੰਪਨੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਏ। ਉਹ ਨਿਯਮਿਤ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਖਿਆਲ ਉੱਤੇ ਰਿਕਾਰਡ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰਦੇ ਸਨ। 1936 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਾਰ ਮੈਗਾਫੋਨ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਮਾਲਕ ਸ੍ਰੀ ਜੇ. ਐਨ. ਘੋਸ਼ ਨੇ ਕਵੀ ਅਜੈ ਭੱਟਾਚਾਰੀਆ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੰਗਾਲੀ ਗੀਤ ਗਾਉਣ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ। ਰਿਕਾਰਡ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਵਿਸ਼ਮਦੇਵ ਚੱਟੋਪਾਧਿਆਏ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਅਜੈ ਭੱਟਾਚਾਰੀਆ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੀ ਕਵਿਤਾ ਲਈ ਸੰਗੀਤ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਗੀਤ ਸਨਃ 'ਫੁੱਲਰ ਦਿਨ ਹੇ ਅਬਸਾਨ' ਅਤੇ 'ਸ਼ਸ਼ੇਰ ਗੰਤੀ ਚਿਲ ਤੁਮਾਰ ਲਾਗੀ'।[1]
ਸੰਨ 1937 ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਮਦੇਵ ਚੱਟੋਪਾਧਿਆਏ ਸੰਗੀਤ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਵਜੋਂ ਫਿਲਮ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਛੇ ਬੰਗਾਲੀ ਫਿਲਮਾਂ ਅਤੇ ਛੇ ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮਾਂ ਲਈ ਸੰਗੀਤ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ। ਸਚਿਨ ਦੇਵ ਬਰਮਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਚਾਰ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਹਾਇਕ ਸਨ।[6] ਇਸ ਲੜੀ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਫਿਲਮ, "ਰਿਕਤਾ" (1939) ਸੁਸ਼ੀਲ ਮਜੂਮਦਾਰ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤਫਿਲਮ ਇੱਕ ਮੀਲ ਪੱਥਰ ਸਾਬਿਤ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਫਿਲਮ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਨੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਪੂਰਬ ਅਤੇ ਪੱਛਮ ਦੀ ਧੁਨ ਨੂੰ ਮਿਲਾ ਕੇ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਹਲਚਲ ਮਚਾਈ।[7]
ਰਬਿੰਦਰ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਮਹਾਨ ਗਾਇਕ ਚਿਨਮੋਏ ਚੱਟੋਪਾਧਿਆਏ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਲਗਾਤਾਰ ਬਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਸਿਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।
ਡਿਸਕੋਗ੍ਰਾਫੀ
[ਸੋਧੋ]- ਇੱਕ ਵੋਕਲ ਕਲਾਕਾਰ ਵਜੋਂ ਯੋਗਦਾਨ
| ਗੀਤ. | ਸਾਲ. | ਭਾਸ਼ਾ | ਟਾਈਪ/ਐਲਬਮ | ਬੋਲ | ਸੰਗੀਤ | ਕੋਡ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| ਆਦ ਅਯੋਰੀ-ਆਸ਼ਾ | - | ਹਿੰਦੀ | - | - | - | |
| ਆਈ ਰੇ ਰੁਤ ਬਸੰਤ-ਬਸੰਤ | - | ਹਿੰਦੀ | - | - | - | |
| ਅਬ ਹੋ ਲਲਨ-ਬਿਹਾਗ | - | ਹਿੰਦੀ | - | - | - | |
| ਬਾਮਾਨਾ ਦੇ ਬਤਾ-ਸ਼ੰਕਰਾ | - | ਹਿੰਦੀ | - | - | - | |
| ਬਰਸ਼ੇ ਮੇਹਰਬਾ-ਗੌਡ਼ ਮਲਹਾਰ | - | ਹਿੰਦੀ | - | - | - | |
| ਦੁਖਵਾ ਮੈਂ ਕਾਸੇ-ਤਿਲਕ ਕਾਮੋਦ | - | ਹਿੰਦੀ | - | - | - | |
| ਏਤੋ ਕੀ ਚਤੁਰਾਈ | - | ਬੰਗਲਾ | - | - | - | |
| ਹਾ ਮਾਨਾ ਭਾਬਾਨੀਆ-ਧਾਨੀ | - | ਹਿੰਦੀ | - | - | - | |
| ਜਾਗੋ ਆਲੋਕ ਲੋਗੋਨ[10] | 1937 | ਬੰਗਲਾ | ਅਜੈ ਭੱਟਾਚਾਰੀਆ | ਵਿਸ਼ਮਦੇਵ ਚੱਟੋਪਾਧਿਆਏ | - | |
| ਜੋੜੀ ਮੋਨੇ ਪੋਰ ਸੇਡੀਨਰ ਕੋਠਾ-ਕਾਫੀ ਭੈਰਵੀ[10] | 1937 | ਬੰਗਲਾ | ਅਜੈ ਭੱਟਾਚਾਰੀਆ | ਵਿਸ਼ਮਦੇਵ ਚੱਟੋਪਾਧਿਆਏ | - | UT6tna4N3Js |
| ਲਗਤ ਹੈ ਕਾਲੇਜਵਾ-ਭੈਰਵੀ | - | ਹਿੰਦੀ | - | - | - | |
| ਮਤੀ ਮਾਲਨੀਆ-ਕਾਮੋਦ | - | ਹਿੰਦੀ | - | - | - | |
| ਮੁਖ ਮੋਰ ਮੋਰ-ਮਾਲਕੌਂਸ | - | ਹਿੰਦੀ | - | - | - | |
| ਨਬਰੁਨ ਰਾਗੂ ਤੁਮੀ ਸਾਥੀ ਗੋ-ਭੈਰਵੀ | - | ਬੰਗਲਾ | - | - | - | kzCx8rCE1SM |
| ਫਗਵਾ ਬ੍ਰਿਜ ਦੇਖਨ-ਬਸੰਤ | - | ਹਿੰਦੀ | - | - | - | |
| ਫੁਲ ਬਨ ਕੀ-ਦੇਸੀ | - | ਹਿੰਦੀ | - | - | - | |
| ਫੂਲੇਰੋ ਦਿਨ ਹੋਲੋਜੇ ਅਬਸ਼ਨ-ਜੈ ਜਯੰਤੀ | - | ਬੰਗਲਾ | - | - | - | m73du16QWtk |
| ਪੀਆ ਪਰਦੇਸ਼-ਝਾਂਸੀ | - | ਹਿੰਦੀ | - | - | - | |
| ਪੀਰ ਨਾ ਜਾਨੀ-ਮਲਕੌਸ਼ | - | ਹਿੰਦੀ | - | - | - | |
| ਪੀਊ ਪੀਊ ਰਟਤਾ ਲਲਿਤ | - | ਹਿੰਦੀ | - | - | - | |
| ਰਸੀਲੀ ਤੋਰੀ ਅਖੀਆਂ-ਭੈਰਵੀ | - | ਹਿੰਦੀ | - | - | - | |
| ਰੁਤ ਬਸੰਤ ਅਪਨੀ-ਰਾਗਸ਼੍ਰੀ ਬਹਾਰ | - | ਹਿੰਦੀ | - | - | - | |
| ਸੈਯਾਂ ਤੂ ਏਕ ਬੇਰੀ-ਪਿਲੂ | - | ਹਿੰਦੀ | - | - | - | |
| ਸ਼ੇਸ਼ਰ ਗੰਨ ਤੀ ਛਿਲੋ-ਕਾਫੀ ਭੈਰਵੀ | - | ਬੰਗਲਾ | - | - | - | ox5wZ0FmY7o |
| ਸੋਖੀ ਲੋਕੇਰੀ ਕਥੈ | - | ਬੰਗਲਾ | - | - | - | |
| ਸੋਈ ਕੀ ਕੋਰ | - | ਹਿੰਦੀ | - | - | - | |
| ਟਾਬੋ ਲਾਗੀ ਬਾਇਥਾ | - | ਬੰਗਲਾ | - | - | - | |
| ਤਾਂਡੇ ਸਲਾਮ-ਤਿਲੰਗ | - | ਹਿੰਦੀ | - | - | - |
- ਸੰਗੀਤ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਵਜੋਂ ਯੋਗਦਾਨ
| ਡਰਾਮਾ/ਫਿਲਮ | ਸਾਲ. | ਡਾਇਰੈਕਟਰ | ਬੋਲ | ਲੇਖਕ | ਕਾਸਟ | ਨਿਰਮਾਤਾ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| ਅਮਰ ਗੀਤੀ | 1940 | ਹੀਰੇਨ ਬੋਸ | - | - | ਨਰੀਪਤੀ ਚਟੋਪਾਧਿਆਏ, ਤੁਲਸੀ ਲਹਿਰੀ ਸੱਤਿਆ ਮੁਖੋਪਾਧਿਆਏ ਅਤੇ ਛਿੰਦਾ ਦੇਵੀ | ਫਿਲਮ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਆਫ ਇੰਡੀਆ ਲਿਮਟਿਡ |
| ਖੋਨਾ (ਡਰਾਮਾ [11] | 1935 | ਪ੍ਰਭੂਧ ਚੰਦਰ ਗੁਹਾ ਅਤੇ ਅਹਿੰਦਰਾ ਚੌਧਰੀ | ਅਖਿਲ ਨਿਓਗੀ | ਮਨਮਾਥਾ ਰਾਏ | ਵਿਕਰਮਾਦਿੱਤਿਆ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਬਕਲੀ ਚਟੋਪਾਧਿਆਏ ਅਹਿੰਦਰਾ ਚੌਧਰੀ-ਬਾਰਾਹਾ ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਸਰਜੂਬਾਲਾ-ਖਾਨਾ | ਮਨੀ ਘੋਸ਼ ਐਂਡ ਆਰਟ ਥੀਏਟਰ ਲਿਮਟਿਡ (ਸਟਾਰ ਥੀਏਟਰ) |
| ਖੋਨਾ (ਫ਼ਿਲਮ [11] | 1938 | ਜਯੋਤੀਸ਼ ਚੰਦਰ ਬੰਦੋਪਾਧਿਆਏ | ਅਖਿਲ ਨਿਓਗੀ | ਮਨਮਾਥਾ ਰਾਏ | ਨਰੀਪਤੀ ਚਟੋਪਾਧਿਆਏ, ਤੁਲਸੀ ਲਹਿਰੀ ਸੱਤਿਆ ਮੁਖੋਪਾਧਿਆਏ ਅਤੇ ਛਿੰਦਾ ਦੇਵੀ | ਬੀ. ਐਲ. ਖੇਮਕਾ (ਮੈਟਰੋਪੋਲੀਟਨ ਤਸਵੀਰਾਂ) |
| ਮੁਕਤੀਸਨ | 1937 | ਸੁਸ਼ੀਲ ਮਜੂਮਦਾਰ | - | - | ਨਰੀਪਤੀ ਚਟੋਪਾਧਿਆਏ, ਜੀਵਨ ਗੰਗੋਪਾਧਿਆਏ ਅਤੇ ਸਬਿਤਰੀ ਦੇਵੀ | ਫਿਲਮ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਆਫ ਇੰਡੀਆ ਲਿਮਟਿਡ |
| ਰਾਜਕੀ | 1937 | ਸੁਕੁਮਾਰ ਦਾਸਗੁਪਤਾ | - | - | ਧੀਰਜ ਭੱਟਾਚਾਰੀਆ, ਕਾਨੂ ਬੰਦੋਪਾਧਿਆਏ, ਨਬਦ੍ਵੀਪ ਹਲਦਰ, ਦੇਬਬਾਲਾ, ਸੱਤਿਆ ਮੁਖੋਪਾਧਿਆਏ. ਮੇਨੋਕਾ ਦੇਵੀ, ਰਾਜਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇਵੀ। | ਕਮਲਾ ਟਾਕੀਜ਼ |
| ਰਿਕਟਾ[7] | 1939 | ਸੁਸ਼ੀਲ ਮਜੂਮਦਾਰ | - | - | ਅਹਿੰਦਰਾ ਚੌਧਰੀ ਅਤੇ ਛਾਇਆ ਦੇਵੀ | ਫਿਲਮ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਆਫ ਇੰਡੀਆ ਲਿਮਟਿਡ |
| ਤਾਤਨੀਰ ਬਿਚਾਰ | 1940 | ਸੁਸ਼ੀਲ ਮਜੂਮਦਾਰ | - | - | ਨਰੀਪਤੀ ਚਟੋਪਾਧਿਆਏ, ਅਰਧੇਂਦੂ ਮੁਖੋਪਾਧਿਆਏ ਅਤੇ ਅਹਿੰਦਰਾ ਚੌਧਰੀ, ਕਾਲੀ ਬੈਨਰਜੀ (ਡੈਬਿਊ) ਅਤੇ ਸੁਹਾਸਿਨੀ ਦੇਵੀ | ਫਿਲਮ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਆਫ ਇੰਡੀਆ ਲਿਮਟਿਡ |
ਯਾਦਾਂ
[ਸੋਧੋ]ਵਿਸ਼ਮਦੇਵ ਚੱਟੋਪਾਧਿਆਏ ਨੂੰ ਖਿਆਲ ਅਤੇ ਠੁਮਰੀ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਾਦਕ ਅਤੇ ਇੱਕ ਵਿਦਵਾਨ ਵਜੋਂ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਤਿਕਾਰਤ ਹਨ। ਕੁੱਝ ਉੱਘੀਆਂ ਸ਼ਖਸੀਅਤਾਂ ਦੇ ਨਿਰੀਖਣ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਸੰਕਲਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨਃ [12][4]
ਵਿਰਾਸਤ
[ਸੋਧੋ]- ਆਚਾਰੀਆ ਵਿਸ਼ਮਦੇਵ ਚੱਟੋਪਾਧਿਆਏ ਨੂੰ ਨਾ ਸਿਰਫ ਖਿਆਲ, ਠੁਮਰੀ ਅਤੇ ਭਜਨਾਂ ਵਰਗੇ ਗੀਤਾਂ ਦੀ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਲਈ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਬਲਕਿ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਖੋਜ ਅਤੇ ਸਿਖਲਾਈ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਰਪ੍ਰਸਤੀ ਲਈ ਵੀ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਬੰਗਾਲੀ ਰਾਗਪ੍ਰਧਨ ਗਾਨ ਦਾ ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸ਼ਗਿਰਦਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁਮਾਰ ਸ਼ਿਆਮਾਨੰਦ ਸਿੰਘ, ਸਚਿਨ ਮੁਖਰਜੀ, ਸਚਿਨ ਦੇਵ ਬਰਮਨ, ਬਿਵਾਸ਼ ਦੇਵ ਬਰਮਨ. ਸੁਰੇਸ਼ ਚੱਕਰਵਰਤੀ, ਉਮਾ ਬਾਸੂ, ਕਨੰਬਾਲਾ ਦੇਵੀ, ਪਹਾੜੀ ਸਾਨਿਆਲ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਕਾਲੀ ਘੋਸ਼ਾਲ, ਭਵਾਨੀ ਦਾਸ, ਪ੍ਰਤਿਮਾ ਬੰਦੋਪਾਧਿਆਏ, ਹਿਮਾਂਗਸ਼ੂ ਰਾਏ, ਸੈਲਾ ਦੇਵੀ, ਜੁਥਿਕਾ ਰਾਏ, ਬੇਗਮ ਅਖ਼ਤਰ, ਸਬਿਤਾ ਡੇ, ਅਖ਼ਤਰੀ ਬਾਈ, ਛਾਇਆ ਦੇਵੀ, ਚਿਨਮੋਏ ਚਟੋਪਾਧਿਆਏ ਅਤੇ ਜਯੰਤਾ ਚਟੋਪਾਧ੍ਯਾਯ (ਪੁੱਤਰ) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।[5][13]
- ਉਹ ਇਕਲੌਤੇ ਬੰਗਾਲੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਗਾਇਕ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਵੇਲੇ ਦੇ ਅਵਿਭਾਜਿਤ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਦਾ ਸੱਦਾ ਮਿਲਿਆ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਹਾਰਮੋਨੀਅਮ ਵਜਾਉਣ ਦੀ ਨਵੀਂ ਸ਼ੈਲੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਹਾਰਮੋਨੀਅਮ ਵਜਾਉਣ ਦਾ ਇੱਕ ਰਿਕਾਰਡ ਲੰਡਨ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਵਿੱਚ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ।
- ਯੂਨੈਸਕੋ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਸੰਗੀਤ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਦੇਣ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਾਰ ਗੀਤਾਂ ਦੇ ਦੋ ਰਿਕਾਰਡ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ।
- ਕੋਲਕਾਤਾ ਦੇ ਨਿਊ ਅਲੀਪੁਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗਲੀ ਦਾ ਨਾਮ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਉੱਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ-ਪੀ. ਡੀ. ਵਿਸ਼ਮਦੇਵ ਚੱਟੋਪਾਧਿਆਏ ਸਰਨੀ।
- "ਵਿਸ਼ਮਾਦੇਵ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਟਰੱਸਟ" ਨਾਮ ਦੀ ਇੱਕ ਐਨਜੀਓ ਦਾ ਗਠਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਨੰਬਰ 12661/09,30, ਸਰਕਾਰ ਲੇਨ, ਕੋਲਕਾਤਾ 700007 ਵਿੱਚ, ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਮਾਸਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸ਼੍ਰੀ ਜਯੰਤ ਚਟੋਪਾਧਿਆਏ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਹੇਠ, ਰਵਾਇਤੀ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਯੋਜਨਾਬੱਧ ਵਿਧੀ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਸਿਖਲਾਈ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਪੀਡ਼੍ਹੀ ਲਈ ਵਿਸ਼ਵਦੇਵ ਘਰਾਣੇ ਦੀ ਗਾਇਕੀ ਨੂੰ ਪੈਦਾ ਕਰਨ, ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।[14]
- ਵਿਸ਼ਵਦੇਵ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਟਰੱਸਟ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਉੱਤੇ ਦੋ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਫਿਲਮਾਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਸ੍ਰੀ ਜਯੰਤ ਚਟੋਪਾਧਿਆਏ ਨੇ ਕੀਤਾ-ਸੰਗੀਤ ਰਤਨਾਕਰ ਵਿਸ਼ਵਦੇਵ 2008 ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਦੇਵ-ਏਕ ਕਿੰਬਦੰਤੀ 2009 ਵਿੱਚ।ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਕਾਜ਼ੀ ਨਜਰੂਲ ਇਸਲਾਮ ਵੀ ਵਿਸ਼ਵਦੇਵ ਦਾ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਕ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਬੇਨਤੀ 'ਤੇ ਉਹ 1933 ਵਿੱਚ ਸੰਗੀਤ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਅਤੇ ਟ੍ਰੇਨਰ ਵਜੋਂ ਮੈਗਾਫੋਨ ਕੰਪਨੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ।
ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਮਾਨਤਾ
[ਸੋਧੋ]- 1972: ਰਬਿੰਦਰ ਭਾਰਤੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੁਆਰਾ ਆਨਰੇਰੀ D.Lit[6]
- 1975: ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਆਚਾਰੀਆ ਵਿਸ਼ਮਦੇਵ ਚੱਟੋਪਾਧਿਆਏ ਦੇ ਜੀਵਨ ਉੱਤੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਫਿਲਮ।[6]
- 1976: ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਲਾ ਕੇਂਦਰ ਚੰਡੀਗਡ਼੍ਹ ਦੁਆਰਾ ਸੰਗੀਤ ਨਾਇਕ ਪੁਰਸਕਾਰ।[6]
- 1979: ਕੋਲਕਾਤਾ ਦੂਰਦਰਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਆਚਾਰੀਆ ਵਿਸ਼ਮਦੇਵ ਚੱਟੋਪਾਧਿਆਏ ਦੇ ਜੀਵਨ ਉੱਤੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਫਿਲਮ।[6]
- 1991: ਕੋਲਕਾਤਾ ਦੂਰਦਰਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਆਚਾਰੀਆ ਵਿਸ਼ਮਦੇਵ ਚੱਟੋਪਾਧਿਆਏ ਦੇ ਜੀਵਨ ਉੱਤੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਫਿਲਮ।[6]
- 2006: ਸਵਾਮੀ ਸੰਤਦਾਸ ਸਮਾਰਕ ਸਨਮਾਨ ਸਵਾਮੀ ਸੱਤਦਾਸ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਕਲਚਰ ਦੁਆਰਾ।[6]
- 2006: ਕੋਲਕਾਤਾ ਦੂਰਦਰਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਆਚਾਰੀਆ ਵਿਸ਼ਮਦੇਵ ਚੱਟੋਪਾਧਿਆਏ ਦੇ ਜੀਵਨ ਉੱਤੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਫਿਲਮ।[6]
ਹਵਾਲੇ
[ਸੋਧੋ]- ↑ 1.0 1.1 "আমার গান শোনো, তোমার গান গাও". Retrieved 12 March 2019.
- ↑ 2.0 2.1 "স্মৃতির আলোয় ভীষ্মদেব". 1 October 2017. Retrieved 31 October 2018.[permanent dead link]
- ↑ "Interview of Sri Jayanta Chattopadhyay". 16 December 2016. Retrieved 31 October 2018.
- ↑ 4.0 4.1 4.2 "Vishmadev Chattopadhyay biography". 16 April 2003. Archived from the original on 16 April 2013. Retrieved 31 October 2018.
- ↑ 5.0 5.1 "গানের যুগ-সারথি". Retrieved 31 October 2018.
- ↑ 6.0 6.1 6.2 6.3 6.4 6.5 6.6 6.7 "Vishmadev Chattopadhyay". Archived from the original on 1 ਨਵੰਬਰ 2018. Retrieved 31 October 2018.
- ↑ 7.0 7.1 "Rikta (1939)". Archived from the original on 3 ਨਵੰਬਰ 2018. Retrieved 31 October 2018.
- ↑ "Apple Music1". iTunes. Retrieved 31 October 2018.
- ↑ "Apple Music2". iTunes. Retrieved 31 October 2018.
- ↑ 10.0 10.1 "Milansagar". Retrieved 31 October 2018.
- ↑ 11.0 11.1 "KHONA" (PDF). Retrieved 31 October 2018.
- ↑ "VISHMADEV CHATTOPADHYAY & Vidyasagar College". Facebook. Retrieved 31 October 2018.
- ↑ "Nirjhar". Archived from the original on 16 April 2013. Retrieved 31 October 2018.
- ↑ "Trust". Retrieved 31 October 2018.