ਵੀਰ ਕੁੰਵਰ ਸਿੰਘ
| Kunwar Singh | |
|---|---|
An imaginary illustration of Kunwar Singh in The History of the Indian Empire, ਅੰ. 1858[1] | |
| Raja of Jagdishpur | |
| ਸ਼ਾਸਨ ਕਾਲ | 1857–1858 |
| ਪੂਰਵ-ਅਧਿਕਾਰੀ | Sahabzada Singh |
| ਵਾਰਸ | Babu Amar Singh |
| ਜਨਮ | 13 ਨਵੰਬਰ 1777 Jagdishpur, Jagdishpur estate |
| ਮੌਤ | 26 ਅਪ੍ਰੈਲ 1858 (ਉਮਰ 80) Jagdishpur, Shahabad district, Bengal Presidency, Company India |
| ਰਾਜਵੰਸ਼ | Ujjainiya |
| ਪਿਤਾ | Raja Sahabzada Singh |
| ਮਾਤਾ | Panchratan Kunwar Devi |
ਵੀਰ ਕੁੰਵਰ ਸਿੰਘ, ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਬਾਬੂ ਕੁੰਵਰ ਸਿੰਘ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਬਿਹਾਰ ਦੇ ਭੋਜਪੁਰ ਖੇਤਰ ਤੋਂ 1857 ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਵਿਦਰੋਹ ਦਾ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਆਯੋਜਕ ਅਤੇ ਗਦੀਸ਼ਪੁਰ ਅਸਟੇਟ ਦਾ ਸ਼ਾਸਕ ਸੀ। [2] ਉਹਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਈਸਟ ਇੰਡੀਆ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਕਮਾਨ ਹੇਠ ਫੌਜਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਦੇ ਇੱਕ ਚੁਣੇ ਹੋਏ ਦਸਤੇ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ। [3]
ਆਧੁਨਿਕ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬਾਬੂ ਕੁੰਵਰ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਕ ਵਜੋਂ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ
[ਸੋਧੋ]
ਕੁੰਵਰ ਸਿੰਘ ਦਾ ਜਨਮ 13 ਨਵੰਬਰ 1777 ਨੂੰ ਰਾਜਪੂਤ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਰਾਜਾ ਸਾਹਬਜ਼ਾਦਾ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਪੰਚਰਤਨ ਦੇਵੀ ਦੇ ਘਰ ਬਿਹਾਰ ਰਾਜ ਦੇ ਜਗਦੀਸ਼ਪੁਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਉਜੈਨੀ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦੀ ਇੱਕ ਕੈਡੇਟ ਸ਼ਾਖਾ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਜਗਦੀਸ਼ਪੁਰ ਰਿਆਸਤ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਕੀਤਾ ਸੀ। [4] ਇੱਕ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਨਿਆਂਇਕ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ ਕੁੰਵਰ ਸਿੰਘ ਦਾ ਵਰਣਨ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ "ਇੱਕ ਲੰਮਾ ਆਦਮੀ, ਲਗਭਗ ਸੱਤ ਫੁੱਟ ਉੱਚਾ" ਦੱਸਿਆ। ਉਸਨੇ ਉਸਨੂੰ ਚੌੜੇ ਚਿਹਰੇ ਅਤੇ ਇੱਕ ਐਕੁਲੀਨ ਨੱਕ ਵਾਲਾ ਦੱਸਿਆ। ਉਸਦੇ ਸ਼ੌਕ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਅਧਿਕਾਰੀ ਉਸਨੂੰ ਘੋੜਸਵਾਰੀ ਦਾ ਵੀ ਸ਼ੌਕ ਸੀ। [5] 1826 ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਕੁੰਵਰ ਸਿੰਘ ਜਗਦੀਸ਼ਪੁਰ ਦਾ ਸ਼ਾਸਕ ਬਣਿਆ। ਉਸਦੇ ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਕੁਝ ਹਿੱਸਾ ਮਿਲਿਆ ਅਤੇ ਕੁਝ ਇਲਾਕਾ ਵਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਮਿਲਿਆ ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਹੀ ਵੰਡ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਵਿਵਾਦ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਹ ਵਿਵਾਦ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਸੁਲਝ ਗਿਆ ਅਤੇ ਭਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਹਿਰਦ ਸਬੰਧ ਵਾਪਸ ਆ ਗਏ। [5]
ਉਸਨੇ ਦੇਵ ਰਾਜ ਜਾਇਦਾਦ ਦੇ ਰਾਜਾ ਫਤਿਹ ਨਾਰਾਇਣ ਸਿੰਘ ਦੀ ਧੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਜੋ ਰਾਜਪੂਤਾਂ ਦੇ ਸਿਸੋਦੀਆ ਕਬੀਲੇ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸੀ।

ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ
[ਸੋਧੋ]- ਬਿਹਾਰ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
- ਵੀਰ ਕੁੰਵਰ ਸਿੰਘ ਅਜਾਇਬ ਘਰ
ਹਵਾਲੇ
[ਸੋਧੋ]- ↑ Martin, Robert Montgomery; Roberts, Emma (1858). The Indian empire : its history, topography, government, finance, commerce, and staple products : with a full account of the mutiny of the native troops ... Vol. 1. London; New York : London Print. and Pub. Co.
- ↑ Hartwell, Nicole (2021). "Framing colonial war loot: The 'captured' spolia opima of Kunwar Singh". Journal of the History of Collections. doi:10.1093/jhc/fhab042.
- ↑ Kumar, Purushottam (1983). "Kunwar Singh's failure in 1857". Proceedings of the Indian History Congress. 44: 360–369. JSTOR 44139859.
- ↑
{{cite book}}: Empty citation (help) - 1 2 ਹਵਾਲੇ ਵਿੱਚ ਗ਼ਲਤੀ:Invalid
<ref>tag; no text was provided for refs named "Paul2011".
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
[ਸੋਧੋ]
Kunwar Singh ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਮੀਡੀਆ ਵਿਕੀਮੀਡੀਆ ਕਾਮਨਜ਼ ਉੱਤੇ ਹੈ