ਸਮੱਗਰੀ 'ਤੇ ਜਾਓ

ਵੀਰ ਕੁੰਵਰ ਸਿੰਘ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਆਜ਼ਾਦ ਵਿਸ਼ਵਕੋਸ਼ ਤੋਂ
Kunwar Singh
An imaginary illustration of Kunwar Singh in The History of the Indian Empire, ਅੰ.1858[1]
Raja of Jagdishpur
ਸ਼ਾਸਨ ਕਾਲ1857–1858
ਪੂਰਵ-ਅਧਿਕਾਰੀSahabzada Singh
ਵਾਰਸBabu Amar Singh
ਜਨਮ(1777-11-13)13 ਨਵੰਬਰ 1777
Jagdishpur, Jagdishpur estate
ਮੌਤ26 ਅਪ੍ਰੈਲ 1858(1858-04-26) (ਉਮਰ 80)
Jagdishpur, Shahabad district, Bengal Presidency, Company India
ਰਾਜਵੰਸ਼Ujjainiya
ਪਿਤਾRaja Sahabzada Singh
ਮਾਤਾPanchratan Kunwar Devi

ਵੀਰ ਕੁੰਵਰ ਸਿੰਘ, ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਬਾਬੂ ਕੁੰਵਰ ਸਿੰਘ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਬਿਹਾਰ ਦੇ ਭੋਜਪੁਰ ਖੇਤਰ ਤੋਂ 1857 ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਵਿਦਰੋਹ ਦਾ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਆਯੋਜਕ ਅਤੇ ਗਦੀਸ਼ਪੁਰ ਅਸਟੇਟ ਦਾ ਸ਼ਾਸਕ ਸੀ। [2] ਉਹਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਈਸਟ ਇੰਡੀਆ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਕਮਾਨ ਹੇਠ ਫੌਜਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਦੇ ਇੱਕ ਚੁਣੇ ਹੋਏ ਦਸਤੇ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ। [3]

ਆਧੁਨਿਕ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬਾਬੂ ਕੁੰਵਰ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਕ ਵਜੋਂ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ

[ਸੋਧੋ]
ਦੇਵਘਰ ਵਿੱਚ ਕੁੰਵਰ ਸਿੰਘ ਦਾ ਬੁੱਤ

ਕੁੰਵਰ ਸਿੰਘ ਦਾ ਜਨਮ 13 ਨਵੰਬਰ 1777 ਨੂੰ ਰਾਜਪੂਤ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਰਾਜਾ ਸਾਹਬਜ਼ਾਦਾ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਪੰਚਰਤਨ ਦੇਵੀ ਦੇ ਘਰ ਬਿਹਾਰ ਰਾਜ ਦੇ ਜਗਦੀਸ਼ਪੁਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਉਜੈਨੀ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦੀ ਇੱਕ ਕੈਡੇਟ ਸ਼ਾਖਾ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਜਗਦੀਸ਼ਪੁਰ ਰਿਆਸਤ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਕੀਤਾ ਸੀ। [4] ਇੱਕ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਨਿਆਂਇਕ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ ਕੁੰਵਰ ਸਿੰਘ ਦਾ ਵਰਣਨ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ "ਇੱਕ ਲੰਮਾ ਆਦਮੀ, ਲਗਭਗ ਸੱਤ ਫੁੱਟ ਉੱਚਾ" ਦੱਸਿਆ। ਉਸਨੇ ਉਸਨੂੰ ਚੌੜੇ ਚਿਹਰੇ ਅਤੇ ਇੱਕ ਐਕੁਲੀਨ ਨੱਕ ਵਾਲਾ ਦੱਸਿਆ। ਉਸਦੇ ਸ਼ੌਕ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਅਧਿਕਾਰੀ ਉਸਨੂੰ ਘੋੜਸਵਾਰੀ ਦਾ ਵੀ ਸ਼ੌਕ ਸੀ। [5] 1826 ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਕੁੰਵਰ ਸਿੰਘ ਜਗਦੀਸ਼ਪੁਰ ਦਾ ਸ਼ਾਸਕ ਬਣਿਆ। ਉਸਦੇ ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਕੁਝ ਹਿੱਸਾ ਮਿਲਿਆ ਅਤੇ ਕੁਝ ਇਲਾਕਾ ਵਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਮਿਲਿਆ ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਹੀ ਵੰਡ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਵਿਵਾਦ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਹ ਵਿਵਾਦ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਸੁਲਝ ਗਿਆ ਅਤੇ ਭਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਹਿਰਦ ਸਬੰਧ ਵਾਪਸ ਆ ਗਏ। [5]

ਉਸਨੇ ਦੇਵ ਰਾਜ ਜਾਇਦਾਦ ਦੇ ਰਾਜਾ ਫਤਿਹ ਨਾਰਾਇਣ ਸਿੰਘ ਦੀ ਧੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਜੋ ਰਾਜਪੂਤਾਂ ਦੇ ਸਿਸੋਦੀਆ ਕਬੀਲੇ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸੀ।

ਸਿੰਘ ਦੀ 1966 ਦੀ ਯਾਦਗਾਰੀ ਡਾਕ ਟਿਕਟ

ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ

[ਸੋਧੋ]
  • ਬਿਹਾਰ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
  • ਵੀਰ ਕੁੰਵਰ ਸਿੰਘ ਅਜਾਇਬ ਘਰ

ਹਵਾਲੇ

[ਸੋਧੋ]
  1. Martin, Robert Montgomery; Roberts, Emma (1858). The Indian empire : its history, topography, government, finance, commerce, and staple products : with a full account of the mutiny of the native troops ... Vol. 1. London; New York : London Print. and Pub. Co.
  2. Hartwell, Nicole (2021). "Framing colonial war loot: The 'captured' spolia opima of Kunwar Singh". Journal of the History of Collections. doi:10.1093/jhc/fhab042.
  3. Kumar, Purushottam (1983). "Kunwar Singh's failure in 1857". Proceedings of the Indian History Congress. 44: 360–369. JSTOR 44139859.
  4. {{cite book}}: Empty citation (help)
  5. 1 2 ਹਵਾਲੇ ਵਿੱਚ ਗ਼ਲਤੀ:Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named "Paul2011".

ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ

[ਸੋਧੋ]
  • Kunwar Singh ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਮੀਡੀਆ ਵਿਕੀਮੀਡੀਆ ਕਾਮਨਜ਼ ਉੱਤੇ ਹੈ