ਸਲੀਮ ਦੁਰਾਨੀ
| ਤਸਵੀਰ:Salim Durani.jpg Salim Durani | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ਨਿੱਜੀ ਜਾਣਕਾਰੀ | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ਜਨਮ | 11 ਦਸੰਬਰ 1934 near Khyber Pass,[lower-alpha 1] Afghanistan[1][2][3] | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ਮੌਤ | 2 ਅਪ੍ਰੈਲ 2023 (ਉਮਰ 88) Jamnagar, Gujarat, India[4] | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ਬੱਲੇਬਾਜ਼ੀ ਅੰਦਾਜ਼ | Left-handed | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ਗੇਂਦਬਾਜ਼ੀ ਅੰਦਾਜ਼ | Slow left-arm orthodox | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ਭੂਮਿਕਾ | All-rounder | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ਪਰਿਵਾਰ | Abdul Aziz Durrani (father) | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟੀਮ |
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ਪਹਿਲਾ ਟੈਸਟ (ਟੋਪੀ 95) | 1 January 1960 ਬਨਾਮ Australia | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ਆਖ਼ਰੀ ਟੈਸਟ | 6 February 1973 ਬਨਾਮ England | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ਘਰੇਲੂ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਜਾਣਕਾਰੀ | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ਸਾਲ | ਟੀਮ | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 1953 | Saurashtra | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 1954–1956 | Gujarat | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 1956–1978 | Rajasthan | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ਕਰੀਅਰ ਅੰਕੜੇ | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
ਸਰੋਤ: Cricinfo, 12 June 2013 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
ਸਲੀਮ ਦੁਰਾਨੀ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਸੀ ਜਿਸਦਾ ਜਨਮ (11 ਦਸੰਬਰ 1934-2 ਅਪ੍ਰੈਲ 2023) ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਜਿਸਨੇ 1960 ਤੋਂ 1973 ਤੱਕ 29 ਟੈਸਟ ਮੈਚ ਖੇਡੇ। ਦੁਰਾਨੀ ਇੱਕ ਹੌਲੀ ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਦਾ ਆਰਥੋਡਾਕਸ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ ਸੀ ਅਤੇ ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਦਾ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ ਸੀ ਜੋ ਛੱਕੇ ਮਾਰਨ ਦੀ ਤਾਕਤ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੀ। ਉਹ ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਇਕਲੌਤਾ ਭਾਰਤੀ ਟੈਸਟ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਖਿਡਾਰੀ ਸੀ।[5] ਉਹ ਅਰਜੁਨ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ ਭਾਰਤੀ ਪਹਿਲੇ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਸਨ। ਸਾਲ 2011 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੂੰ ਸੀ. ਕੇ. ਨਾਇਡੂ ਲਾਈਫਟਾਈਮ ਅਚੀਵਮੈਂਟ ਅਵਾਰਡ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਬੋਰਡ ਵੱਲ੍ਹੋਂ ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਖਿਡਾਰੀ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸਨਮਾਨ ਹੈ।[6]
ਮੁਢਲਾ ਜੀਵਨ
[ਸੋਧੋ]ਸਲੀਮ ਦੁਰਾਨੀ ਦਾ ਜਨਮ ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਇੱਕ ਪਸ਼ਤੂਨ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।[7][8] ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਅਬਦੁਲ ਅਜ਼ੀਜ਼ ਦੁਰਾਨੀ ਇੱਕ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਸਨ। ਨਵਾਨਗਰ ਲਈ ਵਿਕਟਕੀਪਿੰਗ ਅਤੇ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ੀ ਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਕੇ, (ਅੱਜ ਦਾ ਜਾਮਨਗਰ 1935 ਵਿੱਚ ਕਰਾਚੀ ਦੇ ਦੌਰੇ ਵਿੱਚ, ਅਬਦੁਲ ਅਜ਼ੀਜ਼ ਨੂੰ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਜਾਮ ਸਾਹਿਬ ਦਿਗਵਿਜੈ ਸਿੰਘ ਜੀ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਸਬ-ਇੰਸਪੈਕਟਰ ਵਜੋਂ ਨੌਕਰੀ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਦੁਰਾਨੀ ਪਰਿਵਾਰ ਜਾਮਨਗਰ ਵਿੱਚ ਸੈਟਲ ਹੋਇਆ ਸੀ।[9] ਤਾਂ 1947 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਵੰਡ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਅਜ਼ੀਜ਼ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਚਲੇ ਗਏ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਜਾਮਨਗਰ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾ। ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਹਨੀਫ ਮੁਹੰਮਦ ਉੱਥੇ ਅਜ਼ੀਜ਼ ਦਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸੀ।[10]
ਸਲੀਮ ਦੁਰਾਨੀ ਨੇ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਆਪਣੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨਾਲ ਕਾਬੁਲ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।[11]
ਕ੍ਰਿਕਟ ਕੈਰੀਅਰ
[ਸੋਧੋ]ਦੁਰਾਨੀ 1961-62 ਵਿੱਚ ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿਰੁੱਧ ਭਾਰਤ ਦੀ ਲੜੀ ਜਿੱਤਣ ਦਾ ਨਾਇਕ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੋਲਕਾਤਾ ਅਤੇ ਚੇਨਈ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਮਵਾਰ 8 ਅਤੇ 10 ਵਿਕਟਾਂ ਲਈਆਂ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਇੱਕ ਦਹਾਕੇ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਪੋਰਟ ਆਫ ਸਪੇਨ ਵਿਖੇ ਵੈਸਟ ਇੰਡੀਜ਼ ਵਿਰੁੱਧ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਜਿੱਤ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਲਾਈਵ ਲੋਇਡ ਅਤੇ ਗੈਰੀ ਸੋਬਰਜ਼ ਦੀਆਂ ਵਿਕਟਾਂ ਲਈਆਂ।[12]
ਆਪਣੀ 50 ਟੈਸਟ ਪਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਸੈਂਕੜਾ ਬਣਾਇਆ, 1962 ਵਿੱਚ ਵੈਸਟ ਇੰਡੀਜ਼ ਵਿਰੁੱਧ 104 ਦੌੜਾਂ ਬਣਾਈਆਂ। ਉਹ ਪਹਿਲੇ ਦਰਜੇ ਦੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ ਗੁਜਰਾਤ, ਰਾਜਸਥਾਨ ਅਤੇ ਸੌਰਾਸ਼ਟਰ ਲਈ ਖੇਡਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਹਿਲੇ ਦਰਜੇ ਦੇ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ 14 ਸੈਂਕੜੇ ਬਣਾਏ ਅਤੇ ਆਈਡੀ 1 'ਤੇ 8,545 ਦੌੜਾਂ ਬਣਾਈਆਂ। ਦੁਰਾਨੀ ਦਾ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰਿਸ਼ਤਾ ਸੀ, ਜੋ ਇੱਕ ਵਾਰ 1973 ਵਿੱਚ ਕਾਨਪੁਰ ਟੈਸਟ ਲਈ ਟੀਮ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕ੍ਰਿਕੇਟ ਪ੍ਰੇਮੀ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਗਏ ਸਨ ਅਤੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਤਖ਼ਤੀਆਂ ਫੜਕੇ ਅਤੇ ਨਾਅਰੇ ਲਗਾਏ ਸਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ "ਨਾ ਦੁਰਾਨੀ, ਕੋਈ ਟੈਸਟ ਨਹੀਂ!"
ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਜੰਮੇ ਇਕਲੌਤੇ ਭਾਰਤੀ ਟੈਸਟ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਵਜੋਂ, ਉਹ 14 ਜੂਨ 2018 ਨੂੰ ਇਤਿਹਾਸਕ ਭਾਰਤ ਬਨਾਮ ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ ਟੈਸਟ ਮੈਚ ਦੌਰਾਨ ਮੌਜੂਦ ਸਨ।[13]
ਫ਼ਿਲਮੀ ਕਰੀਅਰ
[ਸੋਧੋ]ਦੁਰਾਨੀ ਨੇ ਫਿਲਮਾਂ 'ਏਕ ਮਾਸੂਮ' (1969) ਅਤੇ 'ਚਰਿੱਤਰ' ਵਿੱਚ ਪਰਵੀਨ ਬਾਬੀ ਨਾਲ 1973 ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਅਰਜੁਨ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ ਪਹਿਲੇ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਸਨ। ਉਸ ਨੂੰ 2011 ਵਿੱਚ ਬੀ. ਸੀ. ਸੀ. ਆਈ. ਦੁਆਰਾ ਸੀ. ਕੇ. ਨਾਇਡੂ ਲਾਈਫਟਾਈਮ ਅਚੀਵਮੈਂਟ ਅਵਾਰਡ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।[6]
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
[ਸੋਧੋ]ਦੁਰਾਨੀ ਦੇ ਪਿਤਾ ਅਜ਼ੀਜ਼ ਦੁਰਾਨੀ ਨੇ ਕਰਾਚੀ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖੇਡਣਾ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਨਵਾਂ-ਨਗਰ ਦੇ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਟੀਮ ਲਈ ਖੇਡਣ ਲਈ ਨੌਕਰੀ ਕੀਤੀ।[14]
ਮੌਤ
[ਸੋਧੋ]ਸਲੀਮ ਦੁਰਾਨੀ ਦੀ 2 ਅਪ੍ਰੈਲ 2023 ਨੂੰ 88 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਕੈਂਸਰ ਨਾਲ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਉਹ ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਜਾਮਨਗਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਜਹਾਂਗੀਰ ਦੁਰਾਨੀ ਦੇ ਨਾਲ ਰਹਿ ਰਿਹਾ ਸੀ ਅਤੇ ਸਾਲ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਪੱਟ ਦੀ ਹੱਡੀ ਦੇ ਫਰੈਕਚਰ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਉਸ ਦੀ ਸਰਜਰੀ ਹੋਈ ਸੀ।[15][16]
ਕਈ ਮੌਕਿਆਂ 'ਤੇ ਇਹ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਸਲੀਮ ਦੁਰਾਨੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਤੇ ਛੱਕਾ ਮਾਰਨਗੇ। ਲੋਕ ਓਹਨਾਂ ਨੂੰ ਰੋਮਾਂਟਿਕ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ।[17]
ਨੋਟਸ
[ਸੋਧੋ]- ↑ While cricket reference books and websites list Durani's birth place at Kabul, Durani stated in interviews that his birthplace is near Khyber Pass.
ਹਵਾਲੇ
[ਸੋਧੋ]- ↑ Ezekiel, Gulu (27 ਜੂਨ 2017). "Afghan cricket: The Indian connection". Rediff.com. Retrieved 26 ਜੁਲਾਈ 2017.
- ↑ Rajamani, RC (8 ਜੂਨ 2011). "Bowled over by Durrani". The Hindu Business Line.
- ↑ Magazine, Pradeep (2 ਅਪਰੈਲ 2023). "Salim Durani Was a Heartthrob of Millions of Cricket Fans in an Era With No TV". The Wire.
- ↑ Former India cricketer Salim Durani passes away aged 88
- ↑ "Nationalities of Test Cricketers". Archived from the original on 25 ਜਨਵਰੀ 2007. Retrieved 25 ਜਨਵਰੀ 2007.
- 1 2 "C.K. Nayudu Lifetime Achievement Award for Durani". The Hindu. 27 ਮਈ 2011. Archived from the original on 28 ਮਈ 2011. Retrieved 27 ਮਈ 2011.
- ↑ "Salim Durani: Big-hearted Afghan who played for love of game". The Hindu (in Indian English). 2 ਅਪਰੈਲ 2023. ISSN 0971-751X. Retrieved 27 ਅਪਰੈਲ 2023.
- ↑ Rajghatta, Chidanand (20 ਅਗਸਤ 2021). "Salim Durrani, cricket, and the monumental clusterf**k in Kabul". The Times of India. ISSN 0971-8257. Retrieved 27 ਅਪਰੈਲ 2023.
- ↑ Bezbaruah, Ajit (1 ਜੂਨ 2011). "Durani, an enigma mired in controversy". The Times of India. Retrieved 25 ਜੁਲਾਈ 2017.
- ↑ "Obituary: Hanif Mohammed". Wisden. 8 ਜੂਨ 2017. Archived from the original on 10 ਅਗਸਤ 2017. Retrieved 25 ਜੁਲਾਈ 2017.
- ↑ Dinakar, S. (14 ਜੂਨ 2018). "They play from their heart: Salim Durrani on Afghanistan cricket team". The Hindu (in Indian English). ISSN 0971-751X. Retrieved 27 ਅਪਰੈਲ 2023.
- ↑ "India news: Sachin Tendulkar, Salim Durani honoured at BCCI awards".
- ↑ Team, DNA Web (14 ਜੂਨ 2018). "Kabul-born Indian cricketer present during toss of historic India vs Afghanistan Test". Daily News and Analysis (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ). Retrieved 15 ਜੂਨ 2021.
- ↑ BHANDARI, PRAKASH. "'I would have been the king of limited overs cricket'". Rediff (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ).
- ↑ "Former Indian cricketer Salim Durani passes away at 88". 2 ਅਪਰੈਲ 2023.[permanent dead link]
- ↑ "Indian cricket great Salim Durani dies at 88". The Times of India. 2 ਅਪਰੈਲ 2023.
- ↑ "Salim Durani Passes Away: Salim Durrani, the romantic cricketer who hit a six on the demand of the audience, passed away". Yugantar Pravah. 2 ਅਪਰੈਲ 2023.