ਸਵੱਧਿਆ
ਸਵੱਧਿਆ ਕਰਨਾਟਕੀ ਸੰਗੀਤ (ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਦਾ ਸੰਗੀਤਕ ਪੈਮਾਨਾ) ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰਾਗ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਔਡਵ-ਸ਼ਾਡਵ ਰਾਗ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਜਨਯ ਰਾਗਮ ਹੈ (ਪ੍ਰਾਪਤ ਸਕੇਲ) ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸੱਤ ਸਵਰ (ਸੰਗੀਤਕ ਨੋਟਸ) ਨਹੀਂ ਲਗਦੇ ਹਨ।
ਇਹ ਰਾਗ ਸੁਣਨ ਵਾਲੇ ਤੇ ਬਹੁਤ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਕਰੂਣਾ ਰਸ (ਪਾਥੋਸ) ਅਤੇ ਅੰਤਰ੍ਮੁਕਹਿ ਹੋਣ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਬਣਤਰ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਨ
[ਸੋਧੋ]
- ਆਰੋਹਣਃ ਸ ਰੇ1 ਮ1 ਪ ਨੀ2 ਸੰ [a]
- ਅਵਰੋਹਣਃ ਸੰ ਨੀ2 ਧ1 ਪ ਮ1 ਰੇ1 ਸ [b]
(ਇਸ ਪੈਮਾਨੇ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸੁਰ ਸ਼ੁੱਧ ਰਿਸ਼ਭਮ, ਸ਼ੁੱਧ ਮੱਧਯਮ, ਪੰਚਮ, ਸ਼ੁੱਧਾ ਧੈਵਤਮ, ਕੈਸੀਕੀ ਨਿਸ਼ਾਦਮ ਹਨ।
ਸਵੱਧਿਆਨੂੰ ਦੂਜੇ ਮੇਲਾਕਾਰਤਾ ਰਾਗ, ਰਤਨੰਗੀ ਦਾ ਜਨਯ ਰਾਗ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਰਾਗ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਰਾਜਨ ਸੋਮਸੁੰਦਰਮ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।[1]
ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰਚਨਾਵਾਂ
[ਸੋਧੋ]ਇੱਥੇ ਸਵੱਧਿਆ ਵਿੱਚ ਬਣੀਆਂ ਕੁਝ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕ੍ਰਿਤੀਆਂ ਹਨ।
- ਮਾਇਆ-ਰਾਜਨ ਸੋਮਸੁੰਦਰਮ ਦੁਆਰਾ ਸਵੈ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਬਿੰਬ
- ਅਸ਼ਟਵਾਕਰਾ ਗੀਤਾ-ਰਾਜਨ ਸੋਮਸੁੰਦਰਮ ਦੁਆਰਾ ਸਵੈ-ਬੋਧ ਸੰਗੀਤ
ਸਬੰਧਤ ਰਾਗਮ
[ਸੋਧੋ]ਇਹ ਭਾਗ ਇਸ ਰਾਗ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਕ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਪਹਿਲੂ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸਕੇਲ ਸਮਾਨਤਾਵਾਂ
[ਸੋਧੋ]- ਰੇਵਤੀ ਰਾਗਮ ਵਿੱਚ ਸਮਾਨ ਅਰੋਹਣ ਹੈ ਪਰ ਇੱਕ ਵੱਖਰਾ ਅਵਰੋਹਣ ਹੈ, ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸ਼ੁੱਧ ਧੈਵਤਮ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਸਵਧਿਆ ਰਾਗ ਨੂੰ ਇੱਕ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਰੰਗ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।