ਸਮੱਗਰੀ 'ਤੇ ਜਾਓ

ਸਾਗਰਿਕਾ (ਮਿਜ਼ਾਈਲ)

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਆਜ਼ਾਦ ਵਿਸ਼ਵਕੋਸ਼ ਤੋਂ
ਦੇਸ਼ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪਾਣੀ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਲਾਂਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਮਿਜ਼ਾਈਲ B05 (ਸਾਗਰਿਕਾ) ਦਾ ਵਿਸ਼ਾਖਾਪਟਨਮ ਦੇ ਤੱਟ ਤੋਂ ਬੰਗਾਲ ਦੀ ਖਾੜੀ ਤੋਂ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਪ੍ਰੀਖਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

ਸਾਗਰਿਕਾ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Sagarika), ਜਿਸਨੂੰ K-15 ਜਾਂ B-05 ਜਾਂ PJ-08 ਕੋਡ ਨਾਮਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਪਣਡੁੱਬੀ-ਲਾਂਚ ਕੀਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਬੈਲਿਸਟਿਕ ਮਿਜ਼ਾਈਲ (SLBM) ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਰੇਂਜ 750 kilometres (466 mi)[1][2] ਜੋ ਕਿ ਜਵਾਬੀ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਹਮਲਿਆਂ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਕੇ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਤਿਕੋਣ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਬਣਦਾ ਹੈ।[3]

ਵੇਰਵਾ

[ਸੋਧੋ]

K-15 ਇੱਕ ਦੋ-ਪੜਾਅ ਵਾਲੀ ਪਣਡੁੱਬੀ-ਲਾਂਚ ਕੀਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਬੈਲਿਸਟਿਕ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੇ ਲਾਂਚ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਣ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸਤ੍ਹਾ ਤੱਕ ਉੱਠਣ ਲਈ ਇੱਕ ਗੈਸ ਬੂਸਟਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਦੇ ਇੱਕ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਉਚਾਈ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਠੋਸ ਰਾਕੇਟ ਮੋਟਰ ਚਲਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਦੀ ਰੇਂਜ ਲਗਭਗ 750 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (466 ਮੀਲ) ਹੈ।[4]

ਵਿਕਾਸ

[ਸੋਧੋ]

K-15 ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਦਾ ਵਿਕਾਸ 1990 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਜਲ ਸੈਨਾ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਮਾਣੂ-ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਅਰਿਹੰਤ-ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੀਆਂ ਪਣਡੁੱਬੀਆਂ ਨਾਲ ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਇੱਕ ਪਣਡੁੱਬੀ-ਲਾਂਚ ਕੀਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਬੈਲਿਸਟਿਕ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਟੀਚੇ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ।[5][6] ਇਸਨੂੰ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਖੋਜ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਸੰਗਠਨ (DRDO) ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਕੰਪਲੈਕਸ ਵਿੱਚ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।[7]

ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ 420 ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਅੰਡਰਵਾਟਰ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਲਾਂਚਰ ਦਾ ਵਿਕਾਸ 2001 ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਜਲ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਪਰੀਖਣਾਂ ਲਈ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਲਾਂਚਰ ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਹਜ਼ੀਰਾ ਵਿਖੇ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।[8] ਸਾਗਰਿਕਾ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪ੍ਰਮਾਣੂ-ਸੰਚਾਲਿਤ ਅਰਿਹੰਤ-ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਪਣਡੁੱਬੀ ਨਾਲ ਏਕੀਕਰਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਜਿਸਨੇ 26 ਜੁਲਾਈ 2009 ਨੂੰ ਬੰਦਰਗਾਹ ਪਰੀਖਣ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੇ ਸਨ।[9]

ਇਹ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਅਗਸਤ 2018 ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।[10]

ਟੈਸਟਿੰਗ

[ਸੋਧੋ]
  • 2008 ਤੱਕ, ਇਸ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਦਾ ਸੱਤ ਵਾਰ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਟੈਸਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਪੂਰੀ ਰੇਂਜ ਤੱਕ ਚਾਰ ਵਾਰ ਟੈਸਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। 26 ਦੇ ਟੈਸਟ ਫਰਵਰੀ 2008, ਇੱਕ ਡੁੱਬੇ ਹੋਏ ਪੋਂਟੂਨ ਤੋਂ 50 metres (160 ft) ਵਿਸ਼ਾਖਾਪਟਨਮ ਦੇ ਤੱਟ ਤੋਂ ਸਤ੍ਹਾ ਦੇ ਹੇਠਾਂ।[5][7][11][12]
  • ਕੇ-15 ਸਾਗਰਿਕਾ ਦੇ ਜ਼ਮੀਨ-ਅਧਾਰਤ ਸੰਸਕਰਣ ਦਾ 12 ਨਵੰਬਰ 2008 ਨੂੰ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਪ੍ਰੀਖਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।[13]
  • ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਦਾ ਪੂਰਾ ਰੇਂਜ ਟੈਸਟ 11 ਮਾਰਚ 2012 ਨੂੰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। [14][15]
  • ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ ਦਾ ਬਾਰ੍ਹਵਾਂ ਅਤੇ ਆਖਰੀ ਵਿਕਾਸ ਪ੍ਰੀਖਣ 27 ਜਨਵਰੀ 2013 ਨੂੰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਡੀਆਰਡੀਓ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਜਨਰਲ ਵੀ. ਕੇ. ਸਾਰਸਵਤ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਦਾ ਦੁਬਾਰਾ 700 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਪੂਰੀ ਰੇਂਜ ਲਈ ਟੈਸਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇਸਨੇ ਇੱਕ ਅੰਕ ਪ੍ਰਭਾਵ-ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ। ਪ੍ਰੀਖਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਨੂੰ ਆਈਐਨਐਸ ਅਰਿਹੰਤ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।[16][17][18][19]
  • 25 ਨਵੰਬਰ 2015 ਨੂੰ, ਇੱਕ ਡਮੀ ਜਾਂ ਨਿਹੱਥੇ K-15 ਸਾਗਰਿਕਾ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਦਾ INS ਅਰਿਹੰਤ ਤੋਂ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਪ੍ਰੀਖਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।[20]
  • ਇਸ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਦਾ 11 ਅਤੇ 12 ਅਗਸਤ 12, 2018 ਨੂੰ ਕੁੱਲ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਟੈਸਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਨਾਲ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਦੇ ਉਪਭੋਗਤਾ ਪ੍ਰੀਖਣਾਂ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਪੜਾਅ ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ।[10]
  • ਅਜਿਹੇ SBM ਚਲਾਉਣ ਵਾਲੇ ਇਸਦੇ ਚਾਲਕ ਦਲ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਸਿਖਲਾਈ ਦੇਣ ਲਈ INS ਅਰਿਹੰਤ ਤੋਂ 14 ਅਕਤੂਬਰ 2022 ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਫਲ ਉਪਭੋਗਤਾ ਸਿਖਲਾਈ ਟ੍ਰਾਇਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।[21]

ਹਵਾਲੇ

[ਸੋਧੋ]
  1. ↑ "India tests new underwater nuclear missile". The Times of India. 26 March 2014. Retrieved 5 August 2016.
  2. ↑ "The Secret 'K' missile family". Indiatoday. 2010-11-20.
  3. ↑ "India gets sub-marine missile power". Ibnlive.com. 2007-07-07. Archived from the original on 17 June 2008. Retrieved 2013-05-02.
  4. ↑ Unnithan, Sandeep (20 November 2010). "The secret 'K' missile family". India Today (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ).
  5. ↑ 5.0 5.1 "Final test of K-15 ballistic missile on Tuesday : Latest Headlines, News - India Today". Indiatoday.intoday.in. 2008-02-25. Retrieved 2013-05-02. ਹਵਾਲੇ ਵਿੱਚ ਗ਼ਲਤੀ:Invalid <ref> tag; name "it-k15-test" defined multiple times with different content
  6. ↑ Unnithan, Sandeep (20 November 2010). "The secret 'K' missile family". India Today (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ).
  7. ↑ 7.0 7.1 "Sagarika missile test-fired successfully". The Hindu. 2008-02-27. Archived from the original on 2008-02-29. Retrieved 2013-05-02. ਹਵਾਲੇ ਵਿੱਚ ਗ਼ਲਤੀ:Invalid <ref> tag; name "hindu.com" defined multiple times with different content
  8. ↑ Unnithan, Sandeep (20 November 2010). "The secret 'K' missile family". India Today (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ).
  9. ↑ "India gets sub-marine missile power". Ibnlive.com. 2007-07-07. Archived from the original on 17 June 2008. Retrieved 2013-05-02.
  10. ↑ 10.0 10.1 "Nuke-capable submarine-launched missile operationalised, India in select triad club". The New Indian Express. 19 August 2018. Retrieved 2019-10-25. ਹਵਾਲੇ ਵਿੱਚ ਗ਼ਲਤੀ:Invalid <ref> tag; name "operational" defined multiple times with different content
  11. ↑ Unnithan, Sandeep (20 November 2010). "The secret 'K' missile family". India Today (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ).
  12. ↑ "India gets sub-marine missile power". Ibnlive.com. 2007-07-07. Archived from the original on 17 June 2008. Retrieved 2013-05-02.
  13. ↑ Unnithan, Sandeep (20 November 2010). "The secret 'K' missile family". India Today (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ).
  14. ↑ Unnithan, Sandeep (20 November 2010). "The secret 'K' missile family". India Today (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ).
  15. ↑ Unnithan, Sandeep (20 November 2010). "The secret 'K' missile family". India Today (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ).
  16. ↑ "K-15 SLBM is a beast with gen-next tech". Indian Express. 30 January 2013. Archived from the original on 4 February 2013. Retrieved 5 February 2013.
  17. ↑ "India test fires missile from under sea, completes nuclear triad". NDTV. 27 January 2013. Retrieved 27 January 2013.
  18. ↑ "India successfully test-fires underwater missile". The Hindu. 27 January 2013. Retrieved 27 January 2013.
  19. ↑ "Report: India successfully tests nuclear-capable, medium-range missile". The Washington Post. 27 January 2013. Archived from the original on 28 January 2013. Retrieved 27 January 2013.
  20. ↑ "India gets sub-marine missile power". Ibnlive.com. 2007-07-07. Archived from the original on 17 June 2008. Retrieved 2013-05-02.
  21. ↑ "INS Arihant carries out successful launch of Submarine Launched Ballistic Missile". Press Information Bureau. 2022-10-14. Retrieved 2024-09-20.
"https://pa.wikipedia.org/w/index.php?title=ਸਾਗਰਿਕਾ_(ਮਿਜ਼ਾਈਲ)&oldid=826308" ਤੋਂ ਲਿਆ