ਸੀਰੀਆਈ ਭਾਸ਼ਾ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ
ਸੀਰੀਆਈ ਭਾਸ਼ਾ
ܠܫܢܐ ܣܘܪܝܝܐਲੇਸੇਨਾ ਸੂਰਿਆ
Syriac - Estrangelo Nisibin Calligraphy.png
ਉਚਾਰਨlɛʃʃɑːnɑː surjɑːjɑː
ਇਲਾਕਾਅੱਪਰ ਮੈਸੋਪੋਟਾਮੀਆ, ਪੂਰਬੀ ਅਰਬ[1][2]
ਐਫਰੋ ਆਸਟਿਕ
  • ਸੀਰੀਆਈ ਭਾਸ਼ਾ
ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਕੋਡ
ਆਈ.ਐਸ.ਓ 639-3
This article contains IPA phonetic symbols. Without proper rendering support, you may see question marks, boxes, or other symbols instead of Unicode characters. For an introductory guide on IPA symbols, see Help:IPA.

ਸੀਰੀਆਈ / sɪriæk / (ܣܘܪܝܝܐ Leššānā Suryāyā ܠܫܢܐ), ਨੂੰ ਵੀ ਸੀਰੀਆਈ ਅਰਾਮੈਕ ਜਾਂ ਕਲਾਸੀਕਲ ਸੀਰੀਆਈ[4][5] ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ, ਮੱਧ ਅਰਾਮੈਕ ਦੀ ਇੱਕ ਉਪਭਾਸ਼ਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਹੈ ਦੱਖਣ ਪੂਰਬੀ ਤੁਰਕੀ, ਉੱਤਰੀ ਇਰਾਕ, ਉੱਤਰੀ ਸੀਰੀਆ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਪੱਛਮੀ ਇਰਾਨ ਵਿੱਚ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਕਈ ਚਰਚਾਂ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ ਖਾਸ ਵਿੱਚ ਮਲਾਨਕਾਰਾ ਆਰਥੋਡਾਕਸ ਚਰਚ ਸੀਰੀਆ, ਪੂਰਬ, ਸੀਰੀਆਈ ਆਰਥੋਡਾਕਸ ਚਰਚ, ਕਸਦੀ ਕੈਥੋਲਿਕ ਚਰਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹਨ।

5 ਵੀਂ ਸਦੀ ਬੀ.ਸੀ. ਅੱਸੀਰੀਆ ਵਿੱਚ ਉਭਰ ਕੇ, ਇਹ ਇੱਕ ਵਾਰ ਨੇੜੇ ਦੇ ਪੂਰਬ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਏਸ਼ੀਆ ਮਾਈਨਰ ਅਤੇ ਪੂਰਬੀ ਅਰਬੀਆ ਵਿੱਚ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ।[1][2][6][7] ਐਡੀਸਾ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਇਹ ਕਲਾਸੀਕਲ ਸੀਰੀਆਈ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ 4 ਵੀਂ ਤੋਂ 8 ਵੀਂ ਸਦੀ ਤੱਕ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਾਹਿਤਿਕ ਭਾਸ਼ਾ ਬਣ ਗਈ ਸੀ, ਜੋ ਸੀਰੀਆਈ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਭੰਡਾਰ ਦੀ ਗਵਾਹ ਹੈ।[8][9] ਸੀਰੀਆਈ ਈਸਾਈਅਤ ਅਤੇ ਭਾਸ਼ਾ ਸਮੁੱਚੇ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਇੰਡੀਅਨ ਮਾਲਾਬਾਰ ਕੋਸਟ[10] and Eastern China,[11] ਅਤੇ ਪੂਰਬੀ ਚੀਨ ਤਕ ਫੈਲੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਅਰਬਾਂ ਲਈ ਸੰਚਾਰ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਪ੍ਰਸਾਰ ਦਾ ਮਾਧਿਅਮ ਸੀ। ਮੁੱਖ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਦੇ ਇੱਕ ਮਸੀਹੀ ਮਾਧਿਅਮ, ਸੀਰੀਆਈ ਦਾ ਅਰਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਵਿਕਾਸ 'ਤੇ ਇੱਕ ਬੁਨਿਆਦੀ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਸੀ।[12] ਸੀਰੀਆਈ ਅੱਜ ਤੱਕ ਸੀਰੀਆਈ ਈਸਾਈਅਤ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ।

ਸੀਰੀਆਈ ਇੱਕ ਮੱਧ ਅਰਾਮੈਕ ਭਾਸ਼ਾ ਜੋ ਅਫਰੋਸੈਟਿਕ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਉੱਤਰੀ-ਪੱਛਮੀ ਸਾਮੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਹ ਅਰਾਮੈਕ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਵਰਣਮਾਲਾ ਦੇ, ਸੀਰੀਆਈ ਅੱਖਰਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਭੂਗੋਲਿਕ ਵੰਡ[ਸੋਧੋ]

ਸੀਰੀਆਈ ਭਾਸ਼ਾ ਐਡੇਸਾ ਵਿੱਚ ਅਰਾਮੈਕ ਦੇ ਸਥਾਨਕ ਧੁਨੀ ਚਿੰਨ੍ਹ ਸਨ, ਜੋ ਪੂਰਬ ਅਤੇ ਸੀਰੀਆਈ ਆਰਥੋਡਾਕਸ ਚਰਚ ਦੇ ਵਰਤਮਾਨ ਰੂਪ ਦੇ ਤਹਿਤ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋਏ ਸਨ। ਅਰਬੀ ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਭਾਸ਼ਾ ਬਣਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਸੀਰੀਆਈ ਮੱਧ ਪੂਰਬ, ਮੱਧ ਏਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਕੇਰਲਾ ਵਿੱਚ ਈਸਾਈ ਭਾਈਚਾਰੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਭਾਸ਼ਾ ਸੀ।

11th-ਸਦੀ ਦੀ ਸੀਰੀਆਈ ਹੱਥ ਲਿਖਤ.

ਸਾਹਿਤਿਕ ਸੀਰੀਆਈ[ਸੋਧੋ]

ਤੀਜੀ ਸਦੀ ਵਿਚ, ਐਡੇਸਾ ਵਿੱਚ ਚਰਚਾਂ ਨੇ ਸੀਰੀਆਈ ਨੂੰ ਭਗਤੀ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਜੋਂ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਸਬੂਤ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਰੀਅਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਸੀਰੀਆਂਈ ਨੂੰ ਗੋਦ ਲੈਣਾ ਮਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਕਰਨਾ ਸੀ। ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਾਹਿਤਕ ਯਤਨ ਨਾਲ ਬਾਈਬਲ ਦੇ ਸੀਰੀਆਈ, ਪਿਸ਼ਾਟਾ (ܦܫܝܛܬܐ Pishītā) ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਅਨੁਵਾਦ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸੇ ਸਮੇਂ, ਅਫਮਰ ਸੀਰੀਅਨ ਸੀਰੀਅਕ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਕਵਿਤਾ ਅਤੇ ਧਰਮ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਭੰਡਾਰ ਸੀ।

ਧੁਨੀ ਵਿਉਂਤ[ਸੋਧੋ]

ਧੁਨੀ ਵਿਉਂਤ ਦੇ ਪੱਖੋਂ, ਉੱਤਰ ਪੱਛਮੀ ਸਾਮੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੀਰੀਆਈ ਦੇ 22 ਵਿਅੰਜਨ ਹਨ। ਵਿਅੰਜਨ ਸੰਬੰਧੀ ਧੁਨੀਆਂ ਇਹ ਹਨ:

ਲਿਪੀਅੰਤਟ ʾ b g d h w z y k l m n s ʿ p q r š t
ਅੱਖਰ ܐ ܒ ܓ ܕ ܗ ܘ ܙ ܚ ܛ ܝ ܟ ܠ ܡ ܢ ܣ ܥ ܦ ܨ ܩ ܪ ܫ ܬ
ਉਚਾਰਣ [ʔ] [b], [v] [g], [ɣ] [d], [ð] [h] [w] [z] [ħ] [] [j] [k], [x] [l] [m] [n] [s] [ʕ] [p], [f] [] [q] [r] [ʃ] [t], [θ]

ਧੁਨੀਆਤਮਿਕ ਤੌਰ ਤੇ, ਸੀਰੀਆਈ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਉਚਾਰਨ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਬਦਲਾਅ ਹਨ। ਆਧੁਨਿਕ ਪੂਰਬੀ ਅਰਾਮੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਕਈ ਵੱਖਰੇ ਵੱਖਰੇ ਵੱਖਰੇ ਵਾਕ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਹ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਉਚਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ? ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ, ਜਨਤਕ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਵਿੱਚ. ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸੀਰੀਆਈ ਦੇ ਉਚਾਰਨ ਦੇ ਦੋ ਮੁੱਖ ਸਟਰੀਮ ਹਨ: ਪੱਛਮੀ ਅਤੇ ਪੂਰਬੀ।

  1. 1.0 1.1 Lua error in ਮੌਡਿਊਲ:Citation/CS1 at line 4247: attempt to index field 'date_names' (a nil value).
  2. 2.0 2.1 Lua error in ਮੌਡਿਊਲ:Citation/CS1 at line 4247: attempt to index field 'date_names' (a nil value).
  3. Angold 2006, pp. 391
  4. Lua error in ਮੌਡਿਊਲ:Citation/CS1 at line 4247: attempt to index field 'date_names' (a nil value).
  5. Lua error in ਮੌਡਿਊਲ:Citation/CS1 at line 4247: attempt to index field 'date_names' (a nil value).
  6. Lua error in ਮੌਡਿਊਲ:Citation/CS1 at line 4247: attempt to index field 'date_names' (a nil value).
  7. Lua error in ਮੌਡਿਊਲ:Citation/CS1 at line 4247: attempt to index field 'date_names' (a nil value).
  8. Lua error in ਮੌਡਿਊਲ:Citation/CS1 at line 4247: attempt to index field 'date_names' (a nil value).
  9. Lua error in ਮੌਡਿਊਲ:Citation/CS1 at line 4247: attempt to index field 'date_names' (a nil value).
  10. ਹਵਾਲੇ ਵਿੱਚ ਗਲਤੀ:Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named Indian Express
  11. Lua error in ਮੌਡਿਊਲ:Citation/CS1 at line 4247: attempt to index field 'date_names' (a nil value).
  12. Lua error in ਮੌਡਿਊਲ:Citation/CS1 at line 4247: attempt to index field 'date_names' (a nil value).