ਸੀਰੀਆਈ ਭਾਸ਼ਾ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ
Jump to navigation Jump to search
ਸੀਰੀਆਈ ਭਾਸ਼ਾ
ܠܫܢܐ ܣܘܪܝܝܐਲੇਸੇਨਾ ਸੂਰਿਆ
Syriac - Estrangelo Nisibin Calligraphy.png
ਉਚਾਰਨ lɛʃʃɑːnɑː surjɑːjɑː
ਇਲਾਕਾ ਅੱਪਰ ਮੈਸੋਪੋਟਾਮੀਆ, ਪੂਰਬੀ ਅਰਬ[1][2]
ਮੂਲ ਬੁਲਾਰੇ
ਭਾਸ਼ਾਈ ਪਰਿਵਾਰ
ਐਫਰੋ ਆਸਟਿਕ
  • ਸੀਰੀਆਈ ਭਾਸ਼ਾ
ਬੋਲੀ ਦਾ ਕੋਡ
ਆਈ.ਐਸ.ਓ 639-3
This article contains IPA phonetic symbols. Without proper rendering support, you may see question marks, boxes, or other symbols instead of Unicode characters.

ਸੀਰੀਆਈ / sɪriæk / (ܣܘܪܝܝܐ Leššānā Suryāyā ܠܫܢܐ), ਨੂੰ ਵੀ ਸੀਰੀਆਈ ਅਰਾਮੈਕ ਜਾਂ ਕਲਾਸੀਕਲ ਸੀਰੀਆਈ[3][4] ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ, ਮੱਧ ਅਰਾਮੈਕ ਦੀ ਇੱਕ ਉਪਭਾਸ਼ਾ ਹੈ , ਜੋ ਕਿ ਹੈ ਦੱਖਣ ਪੂਰਬੀ ਤੁਰਕੀ, ਉੱਤਰੀ ਇਰਾਕ, ਉੱਤਰੀ ਸੀਰੀਆ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਪੱਛਮੀ ਇਰਾਨ ਵਿੱਚ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਕਈ ਚਰਚਾਂ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ ਖਾਸ ਵਿਚ ਮਲਾਨਕਾਰਾ ਆਰਥੋਡਾਕਸ ਚਰਚ ਸੀਰੀਆ, ਪੂਰਬ, ਸੀਰੀਆਈ ਆਰਥੋਡਾਕਸ ਚਰਚ, ਕਸਦੀ ਕੈਥੋਲਿਕ ਚਰਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹਨ।

5 ਵੀਂ ਸਦੀ ਬੀ.ਸੀ. ਅੱਸੀਰੀਆ ਵਿੱਚ ਉਭਰ ਕੇ, ਇਹ ਇੱਕ ਵਾਰ ਨੇੜੇ ਦੇ ਪੂਰਬ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਏਸ਼ੀਆ ਮਾਈਨਰ ਅਤੇ ਪੂਰਬੀ ਅਰਬੀਆ ਵਿੱਚ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ।[1][2][5][6] ਐਡੀਸਾ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਇਹ ਕਲਾਸੀਕਲ ਸੀਰੀਅਾਈ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ 4 ਵੀਂ ਤੋਂ 8 ਵੀਂ ਸਦੀ ਤੱਕ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਾਹਿਤਿਕ ਭਾਸ਼ਾ ਬਣ ਗਈ ਸੀ, ਜੋ ਸੀਰੀਆਈ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਭੰਡਾਰ ਦੀ ਗਵਾਹ ਹੈ।[7][8] ਸੀਰੀਅਾਈ ਈਸਾਈਅਤ ਅਤੇ ਭਾਸ਼ਾ ਸਮੁੱਚੇ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿਚ ਇੰਡੀਅਨ ਮਾਲਾਬਾਰ ਕੋਸਟ[9] and Eastern China,[10] ਅਤੇ ਪੂਰਬੀ ਚੀਨ ਤਕ ਫੈਲੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਅਰਬਾਂ ਲਈ ਸੰਚਾਰ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਪ੍ਰਸਾਰ ਦਾ ਮਾਧਿਅਮ ਸੀ। ਮੁੱਖ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਦੇ ਇੱਕ ਮਸੀਹੀ ਮਾਧਿਅਮ, ਸੀਰੀਅਾਈ ਦਾ ਅਰਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਵਿਕਾਸ 'ਤੇ ਇੱਕ ਬੁਨਿਆਦੀ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਸੀ।[11] ਸੀਰੀਆਈ ਅੱਜ ਤੱਕ ਸੀਰੀਆਈ ਈਸਾਈਅਤ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ।

ਸੀਰੀਅਾਈ ਇੱਕ ਮੱਧ ਅਰਾਮੈਕ ਭਾਸ਼ਾ ਜੋ ਅਫਰੋਸੈਟਿਕ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਉੱਤਰੀ-ਪੱਛਮੀ ਸਾਮੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਹ ਅਰਾਮੈਕ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਵਰਣਮਾਲਾ ਦੇ, ਸੀਰੀਆਈ ਅੱਖਰਾਂ ਵਿਚ ਲਿਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਭੂਗੋਲਿਕ ਵੰਡ[ਸੋਧੋ]

ਸੀਰੀਅਾਈ ਭਾਸ਼ਾ ਐਡੇਸਾ ਵਿਚ ਅਰਾਮੈਕ ਦੇ ਸਥਾਨਕ ਧੁਨੀ ਚਿੰਨ੍ਹ ਸਨ, ਜੋ ਪੂਰਬ ਅਤੇ ਸੀਰੀਅਾਈ ਆਰਥੋਡਾਕਸ ਚਰਚ ਦੇ ਵਰਤਮਾਨ ਰੂਪ ਦੇ ਤਹਿਤ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋਏ ਸਨ। ਅਰਬੀ ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਭਾਸ਼ਾ ਬਣਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਸੀਰੀਅਾਈ ਮੱਧ ਪੂਰਬ, ਮੱਧ ਏਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਕੇਰਲਾ ਵਿੱਚ ਈਸਾਈ ਭਾਈਚਾਰੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਭਾਸ਼ਾ ਸੀ।

11th-ਸਦੀ ਦੀ ਸੀਰੀਆਈ ਹੱਥ ਲਿਖਤ.

ਸਾਹਿਤਿਕ ਸੀਰੀਆਈ[ਸੋਧੋ]

ਤੀਜੀ ਸਦੀ ਵਿਚ, ਐਡੇਸਾ ਵਿਚ ਚਰਚਾਂ ਨੇ ਸੀਰੀਆਈ ਨੂੰ ਭਗਤੀ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਜੋਂ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਸਬੂਤ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਰੀਅਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਸੀਰੀਅਾਂਈ ਨੂੰ ਗੋਦ ਲੈਣਾ ਮਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਕਰਨਾ ਸੀ। ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਾਹਿਤਕ ਯਤਨ ਨਾਲ ਬਾਈਬਲ ਦੇ ਸੀਰੀਆਈ, ਪਿਸ਼ਾਟਾ (ܦܫܝܛܬܐ Pishītā) ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਅਨੁਵਾਦ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸੇ ਸਮੇਂ, ਅਫਮਰ ਸੀਰੀਅਨ ਸੀਰੀਅਕ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਕਵਿਤਾ ਅਤੇ ਧਰਮ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਭੰਡਾਰ ਸੀ।

ਧੁਨੀ ਵਿਉਂਤ[ਸੋਧੋ]

ਧੁਨੀ ਵਿੳੁਂਤ ਦੇ ਪੱਖੋਂ, ਉੱਤਰ ਪੱਛਮੀ ਸਾਮੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੀਰੀਅਾਈ ਦੇ 22 ਵਿਅੰਜਨ ਹਨ। ਵਿਅੰਜਨ ਸੰਬੰਧੀ ਧੁਨੀਆਂ ਇਹ ਹਨ:

ਲਿਪੀਅੰਤਟ ʾ b g d h w z y k l m n s ʿ p q r š t
ਅੱਖਰ ܐ ܒ ܓ ܕ ܗ ܘ ܙ ܚ ܛ ܝ ܟ ܠ ܡ ܢ ܣ ܥ ܦ ܨ ܩ ܪ ܫ ܬ
ਉਚਾਰਣ [ʔ] [b], [v] [g], [ɣ] [d], [ð] [h] [w] [z] [ħ] [] [j] [k], [x] [l] [m] [n] [s] [ʕ] [p], [f] [] [q] [r] [ʃ] [t], [θ]

ਧੁਨੀਆਤਮਿਕ ਤੌਰ ਤੇ, ਸੀਰੀਅਾਈ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਉਚਾਰਨ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਬਦਲਾਅ ਹਨ। ਆਧੁਨਿਕ ਪੂਰਬੀ ਅਰਾਮੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਕਈ ਵੱਖਰੇ ਵੱਖਰੇ ਵੱਖਰੇ ਵਾਕ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਹ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਉਚਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ? ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ, ਜਨਤਕ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਵਿੱਚ. ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸੀਰੀਅਾਈ ਦੇ ਉਚਾਰਨ ਦੇ ਦੋ ਮੁੱਖ ਸਟਰੀਮ ਹਨ: ਪੱਛਮੀ ਅਤੇ ਪੂਰਬੀ।

  1. 1.0 1.1 Holes, Clive (2001). "Dialect, Culture, and Society in Eastern Arabia: Glossary". pp. XXIV–XXVI. 
  2. 2.0 2.1 Cameron, Averil (1993). "The Mediterranean World in Late Antiquity". p. 185. 
  3. "Documentation for ISO 639 identifier: syc". ISO 639-2 Registration Authority - Library of Congress. Retrieved 2017-07-03. Name: Classical Syriac 
  4. "Documentation for ISO 639 identifier: syc". ISO 639-3 Registration Authority - SIL International. Retrieved 2017-07-03. Name: Classical Syriac 
  5. Smart, J R (2013). "Tradition and Modernity in Arabic Language and Literature". p. 253. 
  6. Cameron, Averil; Garnsey, Peter (1998). "The Cambridge Ancient History". p. 708. 
  7. Beyer, Klaus (1986). The Aramaic Language: its distribution and subdivisions. John F. Healey (trans.). Göttingen: Vandenhoeck und Ruprecht. p. 44. ISBN 3-525-53573-2. 
  8. Tannous, Jack (2010). Syria Between Byzantium and Islam (phd). Princeton University. p. 1. 
  9. ਹਵਾਲੇ ਵਿੱਚ ਗਲਤੀ:Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named Indian Express
  10. Ji, Jingyi (2007). Encounters Between Chinese Culture and Christianity: A Hermeneutical Perspective. LIT Verlag Münster. p. 41. ISBN 978-3-8258-0709-2. 
  11. Beeston, Alfred Felix Landon (1983). Arabic literature to the end of the Umayyad period. Cambridge University Press. p. 497. ISBN 978-0-521-24015-4.