ਸ੍ਰੀਲੰਕਾ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ
Jump to navigation Jump to search
ਸ੍ਰੀਲੰਕਾ ਦੀ ਅਰਥਚਾਰਾ
ColomboHarbour-August2013-01.JPG
ਮੁਦਰਾਸ੍ਰੀਲੰਕਾ ਰੁਪਿਆ (ਐਲਕੇਆਰ)
ਮਾਲੀ ਵਰ੍ਹਾਕਲੰਡਰ ਸਾਲ
ਵਪਾਰ organisationsਵਿਸ਼ਵ ਵਪਾਰ ਸੰਗਠਨ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਆਜ਼ਾਦ ਵਪਾਰ ਖੇਤਰ
ਅੰਕੜੇ
ਜੀਡੀਪੀUS$ 80.591 ਬਿਲੀਅਨ (ਵਿਸ਼ਵ ਬੈੰਕ .) / US$ 233.637 ਬਿਲੀਅਨ ਪੀਪੀਪੀ[1]
ਜੀਡੀਪੀ ਵਾਧਾ4.79% (2015)[2]
ਜੀਡੀਪੀ ਪ੍ਰਤੀ ਵਿਅਕਤੀUS$ 3,818.161 (2015) / US$ 11,068.996 ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਪੀਪੀਪੀ PPP[1]
ਜੀਡੀਪੀ ਖੇਤਰਾਂ ਪੱਖੋਂਖੇਤੀਬਾੜੀ : 12.8%; ਉਦਯੋਗ : 29.2%; ਸੇਵਾਵਾਂ : 58% (2009 est.)
ਫੈਲਾਅ (ਸੀਪੀਆਈ)6.9% (2012 est.)[3]
ਗਰੀਬੀ ਰੇਖਾ ਤੋਂ
ਹੇਠਾਂ ਅਬਾਦੀ
4.3% (2011 est.)[3]
ਜਿਨੀ ਅੰਕ36.4 (2013)
ਲੇਬਰ ਬਲ
ਕਿੱਤੇ ਪੱਖੋਂ
ਖੇਤੀਬਾੜੀ: 32.7%; ਉਦਯੋਗ: 26.3%; ਸੇਵਾਵਾਂ: 41% (ਦਸੰਬਰ 2008 est.)
ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ4.3% (2011)[3]
ਮੁੱਖ ਉਦਯੋਗਰਬੜ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ , ਚਾਹ , ਨਾਰੀਅਲ, ਤਮਾਕੂ ਅਤੇ ਖੇਤੀ ਵਸਤਾਂ , ਟੈਲੀਕਮਿਊਨਿਕੇਸ਼ਨ, ਇੰਸ਼ੋਰੇੰਸ, ਬੈੰਕਿੰਗ ; ਸੈਰ ਸਪਾਟਾ , ਸਮੁੰਦਰੀ ਜਹਾਜਰਾਣੀ; ਕਪੜੇ , ਟੈਕਸਟਈਲ; ਸੀਮਿੰਟ , ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ , ਸੂਚਨਾ ਤਕਨੀਕ
ਵਪਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਸੌਖ ਦਾ ਸੂਚਕ81ਵਾਂ [4]
ਬਾਹਰੀ
ਨਿਰਯਾਤ$30.00 ਬਿਲੀਅਨ (2016 est.)
ਨਿਰਯਾਤੀ ਮਾਲਟੈਕਸਟਈਲ, ਦਵਾਈਆਂ , ਚਾਹ , ਮਸਾਲੇ , ਹੀਰੇ , ਨਾਰੀਅਲ ਉਤਪਾਦ , ਰਬੜ ਉਤਪਾਦ, ਮੱਛੀ
ਮੁੱਖ ਨਿਰਯਾਤ ਜੋੜੀਦਾਰ ਅਮਰੀਕਾ 26.1%
 ਬਰਤਾਨੀਆ 9%
 ਭਾਰਤ 7.2%
 ਜਰਮਨੀ 4.3% (2015)[5]
ਅਯਾਤ$35.00 ਬਿਲੀਅਨ (2016 est.)
ਅਯਾਤੀ ਮਾਲਟੈਕਸਟਈਲ , ਖਣਿਜ ਪਦਾਰਥ , ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ, ਖਾਧ ਖੁਰਾਕ , ਮਸ਼ਨੀਰੀ
ਮੁੱਖ ਅਯਾਤੀ ਜੋੜੀਦਾਰ ਭਾਰਤ 24.6%
 ਚੀਨ 20.6%
 ਸੰਯੁਕਤ ਅਰਬ ਅਮੀਰਾਤ 7.1%
ਫਰਮਾ:ਦੇਸ਼ ਸਮੱਗਰੀ ਸਿੰਗਾਪੁਰ 5.9%
 ਜਪਾਨ 5.7% (2015)[6]
ਐੱਫ਼.ਡੀ.ਆਈ. ਭੰਡਾਰUS$1 ਬਿਲੀਅਨ (2011)
ਕੁੱਲ ਬਾਹਰੀ ਕਰਜ਼ਾ~$35 ਬਿਲੀਅਨ (2016 est.) or 76% of GDP (2015 est.)
ਪਬਲਿਕ ਵਣਜ
ਆਮਦਨ$8.495 ਬਿਲੀਅਨ (2011 est.)
ਖਰਚਾ$12.63 ਬਿਲੀਅਨ (2011 est.)
ਕਰਜ਼ ਦਰਜਾਸਟੈਂਡਰਡ ਐਂਡ ਪੂਅਰਸ :[7]
BB- (ਘਰੇਲੂ )
B+ (ਵਿਦੇਸ਼ੀ )
B+ (ਟੀਐਂਡ ਸੀ ਅਨੁਮਾਨ )
ਆਊਟਲੁੱਕ : ਸਥਿਰ [8]
ਮੂਡੀਜ਼:[8]
B1
ਆਊਟਲੁੱਕ: ਸਥਿਰ
ਫਿਚ ਸਮੂਹ :[8]
B+
ਆਊਟਲੁੱਕ: ਸਕਾਰਾਤਮਕ
ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਰਿਜ਼ਰਵ$7.2 ਬਿਲੀਅਨ (17 ਅਪ੍ਰੈਲ 2011 est.)[9]
(ce).html ਮੁੱਖ ਸਮੱਗਰੀ ਸਰੋਤ: CIA ਵਰਲਡ ਫੈਕਟ ਬੁਕ
ਸਾਰੇ ਅੰਕੜੇ, ਜਦ ਤੱਕ ਕਿਹਾ ਨਾ ਜਾਵੇ, ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰਾਂ ਵਿਚ ਹਨ

ਸ੍ਰੀਲੰਕਾ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਉੱਚੇ ਵਾਧੇ ਦਰ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਸਮਰਥ ਆਰਥਿਕਤਾ ਵਜੋਂ ਵਿਕਸਤ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਜਿਸਦਾ ਕੁੱਲ ਘਰੇਲੂ ਉਤਪਾਦਨ $80.591 ਬਿਲੀਅਨ (2015) ($233.637 ਬਿਲੀਅਨ (ਪੀਪੀਪੀ ))ਡਾਲਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤੀ ਵਿਅਕਤੀ ਆਮਦਨ 11,068.996 ਡਾਲਰ (ਪੀਪੀਪੀ ) ਸੀ।[1]ਸਾਲ 2003 ਤੋਂ 2012 ਤੱਕ ਇਥੋਂ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਦੀ ਵਾਧਾ ਦਰ 6.4 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਰਹੀ ਹੈ।ਸ੍ਰੀਲੰਕਾ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀ ਵਿਅਕਤੀ ਆਮਦਨ ਬਾਕੀ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਦੇਸਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਥੋਂ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਦੇ ਵੱਡੇ ਸੈਕਟਰ ਸੈਰ ਸਪਾਟਾ , ਚਾਹ ਨਿਰਯਾਤ, ਟੈਕਸਟਈਲ ਉਦਯੋਗ ,ਹਨ।

ਆਰਥਿਕ ਇਤਿਹਾਸ[ਸੋਧੋ]

ਸ੍ਰੀਲੰਕਾ 1948 ਬਰਤਾਨੀਆ ਤੋਂ ਅਜਾਦੀ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਈ ਕੁਦਰਤੀ ਅਤੇ ਮਨੁਖੀ ਸੰਕਟਾਂ ਵਿਚੋਂ ਗੁਜਰਿਆ ਹੈ।2004 ਇਥੇ ਸੁਨਾਮੀ ਆਈ ਸਾਲ 1971 ਵਿਚ ਜੰਗ 1987-89 ਅਤੇ 1983-2009 ਵਿਚ ਸਿਵਲ ਵਾਰ ਤੋਂ ਇਹ ਦੇਸ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਹੋਇਆ। 1948-1955 ਵਿਚ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੀ ਗਏ ਉਦਯੋਗ ਬੰਦ ਹੋ ਗਏ। ਇਸਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਬਾਅਦ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿਚ ਦੇਸ ਨੇ ਕਾਫੀ ਆਰਥਿਕ ਤਰੱਕੀ ਕੀਤੀ ਹੈ।ਇਥੇ ਜਮੀਨੀ ਸੁਧਾਰ ਲਾਗੂ ਕੀਤੇ ਗੇ ਅਤੇ ਆਯਾਤ ਨਿਰਯਾਤ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਦਿਸ਼ਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ ਗਈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਆਰਥਿਕ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਕਾਫੀ ਹੁਲਾਰਾ ਮਿਲਿਆ ਹੈ।

ਮੈਕਰੋ ਆਰਥਿਕ ਰੁਝਾਨ[ਸੋਧੋ]

ਇਸ ਸਾਰਣੀ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਦੇ ਕੁੱਲ ਘਰੇਲੂ ਉਤਪਾਦਨ ਦੇ ਚਾਲੂ ਕੀਮਤਾਂ ਤੇ ਅਨੁਮਾਨ (2015)ਪੇਸ਼ ਹਨ [10]ਜੋ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੁਦਰਾ ਕੋਸ਼ ਵੱਲੋਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ:

ਸਾਲ ਕੁੱਲ ਘਰੇਲੂ ਉਤਪਾਦਨ ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਡਾਲਰ
1980 66,167 16.53 ਸ੍ਰੀਲੰਕਾ ਰੁਪਿਆ
1985 162,375 27.20 ਸ੍ਰੀਲੰਕਾ ਰੁਪਿਆ
1990 321,784 40.06 ਸ੍ਰੀ ਲੰਕਾ ਰੁਪਿਆ
1995 667,772 51.25 ਸ੍ਰੀਲੰਕਾ ਰੁਪਿਆ
2000 1,257,637 77.00 ਸ੍ਰੀਲੰਕਾ ਰੁਪਿਆ
2005 2,363,669 100.52 ਸ੍ਰੀਲੰਕਾ ਰੁਪਿਆ
2016 6,718,000 145.00 ਸ੍ਰੀਲੰਕਾ ਰੁਪਿਆ

ਆਰਥਿਕ ਸੈਕਟਰ[ਸੋਧੋ]

ਸੈਰ ਸਪਾਟਾ[ਸੋਧੋ]

Unawatuna Beach

ਸੈਰ ਸਪਾਟਾ ਉਦਯੋਗ ਸ੍ਰੀਲੰਕਾ ਦੇ ਮੁਖ ਆਰਥਿਕ ਸੈਕਟਰ ਹੈ ।ਇਥੋਂ ਦੀਆਂ ਸਾਫ਼ ਸ਼ਫਾਫ਼ ਸਮੁੰਦਰੀ ਪਾਣੀ , ਬੀਚਾਂ , ਵਿਰਾਸਤੀ ਥਾਂਵਾਂ ਅਤੇ ਪਹਾੜ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਖਿਚ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਹਨ। [11][12] [13]

ਸਾਲ 2004 ਆਈ ਸੁਨਾਮੀ ਨਾਲ ਇਥੋਂ ਦੇ ਸਿਰ ਸਪਾਟਾ ਉਦਯੋਗ ਨੂੰ ਕੁਝ ਧੱਕਾ ਲੱਗਾ ਸੀ ਕਿਓਂਕਿ ਇਥੇ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਘਟ ਗਈ ਸੀ। [14] [15] [16]

ਚਾਹ ਉਦਯੋਗ[ਸੋਧੋ]

ਚਾਹ ਦੇ ਬਾਗ ਮੱਧ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ

ਚਾਹ ਉਦਯੋਗ ਵੀ ਇਥੋਂ ਦੀ ਆਮਦਨ ਦਾ ਮੁਖ ਸਰੋਤ ਹੈ। 1995 ਵਿਚ ਇਹ ਦੇਸ ਵਿਸ਼ਵ ਦਾ 23% ਚਾਹ ਨਿਰਯਾਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਅਹਿਮ ਦੇਸ ਸੀ। ਇਥੇ ਚਾਹ ਉਦਯੋਗ 1867 ਵਿਚ ਇੱਕ ਬਰਤਾਨਵੀ ਨਾਗਰਿਕ ਜੇਮਸ ਟੇਲਰ ਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ।[17]

ਇਹ ਉਦਯੋਗ ਦੇਸ ਵਿਚ ਗਰੀਬੀ ਮਿਟਾਉਣ ਲਈ ਸਹਾਈ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। .[18][19]

ਕਪੜਾ ਅਤੇ ਟੈਕਸਟਾਈਲ ਉਦਯੋਗ[ਸੋਧੋ]

ਕਪੜਾ ਅਤੇ ਟੈਕਸਟਾਈਲ ਉਦਯੋਗ ਵੀ ਸ੍ਰੀਲੰਕਾ ਦੇ ਵੱਡੇ ਉਦਯੋਗ ਹਨ।ਇਹ ਉਤਪਾਦ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਯੂਰਪ ਦੇ ਦੇਸਾਂ ਨੂੰ ਨਿਰਯਾਤ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। .[20]

ਖੇਤੀਬਾੜੀ[ਸੋਧੋ]

ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਧੀਨ ਮੁਖ ਫਸਲਾਂ ਹਨ :ਚਾਵਲ ,ਨਾਰੀਅਲ, ਅਨਾਜ ,ਜੋ ਜਿਆਦਾਤਰ ਅੰਦਰੂਨੀ ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਕੁਝ ਹਿੱਸਾ ਨਿਰਯਾਤ ਵੀ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। [21]

ਸੂਚਨਾ ਤਕਨੀਕ ਉਦਯੋਗ[ਸੋਧੋ]

ਸੂਚਨਾ ਤਕਨੀਕ ਉਦਯੋਗ ਦੇਸ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਉਭਰ ਰਿਹਾ ਖੇਤਰ ਹੈ।2013 ਵਿਚ ਇਸ ਤੋਂ ਲਗਪਗ 720 ਮਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਦੀ ਦੇਸ ਨੂੰ ਆਮਦਨ ਹੋਈ। [22][23]

ਹਵਾਲੇ[ਸੋਧੋ]

  1. 1.0 1.1 1.2 http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2015/01/weodata/weorept.aspx?pr.x=48&pr.y=18&sy=2014&ey=2019&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=524&s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC&grp=0&a=
  2. "GDP growth (annual %)". data.worldbank.org. 
  3. 3.0 3.1 3.2 http://www.cbsl.gov.lk/pics_n_docs/latest_news/roadmap_2012.pdf
  4. "Doing Business in Sri Lanka 2012". World Bank. Retrieved 21 November 2011. 
  5. "Export Partners of Sri Lanka". CIA World Factbook. 2015. Retrieved 26 July 2016. 
  6. "Import Partners of Sri Lanka". CIA World Factbook. 2015. Retrieved 26 July 2016. 
  7. "Sovereigns rating list". Standard & Poor's. Retrieved 26 May 2011. 
  8. 8.0 8.1 8.2 Rogers, Simon; Sedghi, Ami (15 April 2011). "How Fitch, Moody's and S&P rate each country's credit rating". The Guardian. Retrieved 28 May 2011. 
  9. Ondaatjie, Anusha; Sirimanne, Asantha (11 April 2011). "Bloomberg financials". Bloomberg. 
  10. "Edit/Review Countries". Retrieved 3 March 2015. 
  11. Sri Lanka tourism revives slowly, International Herald Tribune
  12. "Sri Lanka tour guide". BBC Sport. 21 November 2003. Retrieved 3 June 2008. 
  13. "Gem Mining". National Geographic Society. 16 January 2008. 
  14. "Tsunami region seeks tourism boost". CNN. 6 January 2005. 
  15. Aneez, Shihar (15 February 2008). "Sri Lanka Jan tourist arrivals up 0.6 pct vs yr ago". Reuters. 
  16. Sirilal, Ranga (16 April 2008). "Sri Lanka March tourist arrivals up 8.6 pct yr/yr". Reuters. 
  17. "TED Case Studies - Ceylon Tea". American University, Washington, D.C. 
  18. Steenbergs Organic Fairtrade Pepper and Spice
  19. [1]
  20. "Sri Lanka seeks US free trade". BBC News. 8 April 2002. Retrieved 3 January 2010. 
  21. "Sri Lanka - Agriculture". CountryStudies.com. 
  22. "Sri Lankan IT/BPM Industry - 2014 Review" (PDF). Retrieved 28 December 2015. 
  23. "ICT/BPO Industry In Sri Lanka" (PDF). Sri Lanka Business. Retrieved 30 December 2015.