ਊਠ
ਊਠ ਜਾਂ ਉੱਠ (Camelus) ਇੱਕ ਖੁਰਧਾਰੀ ਜੀਵ ਹੈ। ਅਰਬੀ ਊਠ ਦੇ ਇੱਕ ਕੂਬੜ ਜਦੋਂ ਕਿ ਬੈਕਟਰਿਅਨ ਊਠ ਦੇ ਦੋ ਕੂਬੜ ਹੁੰਦੇ ਹੈ। ਅਰਬੀ ਊਠ ਪੱਛਮ ਵਾਲਾ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਸੁੱਕੇ ਰੇਗਿਸਤਾਨ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਜਦੋਂ ਕਿ ਬੈਕਟਰਿਅਨ ਊਠ ਵਿਚਕਾਰ ਅਤੇ ਪੂਰਵ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਮੂਲ ਨਿਵਾਸੀ ਹਨ। ਇਸਨੂੰ ਰੇਗਿਸਤਾਨ ਦਾ ਜਹਾਜ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹੈ। ਇਹ ਰੇਤੀਲੇ ਤਪਦੇ ਮੈਦਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕੀ ਇੱਕੀ ਦਿਨ ਤੱਕ ਬਿਨਾਂ ਪਾਣੀ ਪਿੱਤੇ ਚਲਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸਦ ਵਰਤੋਂ ਸਵਾਰੀ ਅਤੇ ਸਾਮਾਨ ਢੋਣ ਦੇ ਕੰਮ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਊਠ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਵਰਤੋਂ ਮੋਟੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਊਠ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਛੇ ਊਠ ਜਿਵੇਂ ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਣ ਲਈ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਨਮੇ ਦੋ ਅਸਲੀ ਊਠ, ਅਤੇ ਚਾਰ ਦੱਖਣ ਅਮਰੀਕੀ ਊਠ ਜਿਵੇਂ ਜੀਵ ਹੈ ਜੋ ਹਨ ਲਾਮਾ, ਅਲਪਾਕਾ, ਗੁਆਨਾਕੋ, ਅਤੇ ਵਿਕੁਨਾ।[੧]
ਇੱਕ ਊਠ ਦੀ ਔਸਤ ਜੀਵਨ ਆਸਰਾ ਚਾਲ੍ਹੀ ਤੋਂ ਪੰਜਾਹ ਸਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਵਿਕਸਿਤ ਖੜੇ ਬਾਲਉਮਰ ਉੱਠ ਦੀ ਉਚਾਈ ਮੋਡੇ ਤੱਕ 1.85 ਮੀ ਅਤੇ ਕੂਬੜ ਤੱਕ 2.15 ਮੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਕੂਬੜ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਲੱਗਭੱਗ ਤੀਹ ਇੰਚ ਉਪਰ ਤੱਕ ਵਧਦਾ ਹੈ।
ਜੀਵਾਸ਼ਮ ਸਕਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਪਤਾ ਚੱਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਆਧੁਨਿਕ ਊਠ ਦੇ ਪੂਰਵਜਾਂ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਫੈਲ ਗਏ। ਲੱਗਭੱਗ 2000ਈ.ਪੂ. ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਪਹਿਲ ਮਨੁੱਖ ਨੇ ਊਠਾਂ ਨੂੰ ਪਾਲਤੂ ਬਣਾਇਆ ਸੀ। ਅਰਬੀ ਊਠ ਅਤੇ ਬੈਕਟਰਿਅਨ ਊਠ ਦੋਨਾਂ ਦਾ ਵਰਤੋਂ ਹੁਣੇ ਵੀ ਦੁੱਧ, ਮਾਸ, ਅਤੇ ਬੋਝਿਆ ਢੋਣ ਲਈ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।[੨]
ਹਵਾਲੇ, ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਅਤੇ/ਜਾਂ ਸਰੋਤ
|
| ਵਿਕੀਮੀਡੀਆ ਕਾਮਨਜ਼ ’ਤੇ ਊਠ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਮੀਡੀਆ ਹੈ। |
| ਇਹ ਲੇਖ ਇੱਕ ਅਧਾਰ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਇਸਨੂੰ ਵਧਾ ਕੇ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ। |