ਕਰਤੁ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇਕ ਅਜ਼ਾਦ ਵਿਸ਼ਵਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ
ਇਸ ’ਤੇ ਜਾਓ: ਨੇਵੀਗੇਸ਼ਨ, ਖੋਜ

ਕਰਤੁ , ਜਿਸਦਾ ਬਾਇਰ ਨਾਮਾਂਕਨ ਅਲਫਾ ਅਰਸੇ ਮਜੋਰਿਸ ( α UMa ਜਾਂ α Ursae Majoris ) ਹੈ , ਸਪਤਰਸ਼ਿ ਤਾਰਾਮੰਡਲ ਦਾ ਤੀਜਾ ਸਬਸੇ ਰੋਸ਼ਨ ਤਾਰਾ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਵਲੋਂ ਵਿੱਖਣ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਤਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ੪੦ਵਾਂ ਸਭ ਵਲੋਂ ਰੋਸ਼ਨ ਤਾਰਾ ਹੈ । ਇਹ ਸਾਡੇ ਤੋਂ ੧੨੪ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ - ਸਾਲ ਦੀ ਦੂਰੀ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਵਲੋਂ ਇਸਦਾ ਔਸਤ ਸਾਪੇਖ ਕਾਂਤੀਮਾਨ ( ਯਾਨੀ ਚਮਕ ਦਾ ਮੈਗਨਿਟਿਊਡ ) ੧ . ੭੯ ਹੈ । ਇਹ ਵਾਸਤਵ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਹੁ ਤਾਰਾ ਮੰਡਲ ਹੈ ।

ਹੋਰ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ[ਸੋਧੋ]

ਕਰਤੁ ਨੂੰ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਡੂਬੇ ( Dubhe ) ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ । ਇਹ ਅਰਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਅਲ - ਦੁੱਬ ( الدب ) ਵਲੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਮਤਲੱਬ ਭਾਲੂ ਹੈ ।

ਵਰਣਨ[ਸੋਧੋ]

ਕਰਤੁ ਦੇ ਬਹੁ ਤਾਰਾ ਮੰਡਲ ਦੇ ਇਹ ਤਾਰੇ ਹਨ :

  • ਕਰਤੁ ਏ ( α UMa A ) - ਕਰਤੁ ਮੰਡਲ ਦਾ ਮੁੱਖ ਤਾਰਾ K0 III ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦਾ ਲਾਲ ਦਾਨਵ ਤਾਰਾ ਹੈ । ਇਸਦਾ ਦਰਵਿਅਮਾਨ ਸਾਡੇ ਸੂਰਜ ਦੇ ਦਰਵਿਅਮਾਨ ਦਾ ਲੱਗਭੱਗ ੪ ਗੁਣਾ ਅਤੇ ਵਿਆਸ ਸਾਡੇ ਸੂਰਜ ਦੇ ਵਿਆਸ ਦਾ ੩੦ ਗੁਣਾ ਹੈ ।
  • ਕਰਤੁ ਬੀ ( α UMa B ) - ਕਰਤੁ ਏ ਦਾ ਇਹ ਸਾਥੀ ਤਾਰਾ F0 V ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦਾ ਮੁੱਖ ਅਨੁਕ੍ਰਮ ਤਾਰਾ ਹੈ । ਇਸਦਾ ਦਰਵਿਅਮਾਨ ਸਾਡੇ ਸੂਰਜ ਦੇ ਦਰਵਿਅਮਾਨ ਦਾ ਲੱਗਭੱਗ ੧ . ੭ ਗੁਣਾ ਅਤੇ ਵਿਆਸ ਸਾਡੇ ਸੂਰਜ ਦੇ * ਵਿਆਸ ਦਾ ੧ . ੩ ਗੁਣਾ ਹੈ । ਇਹ ਕਰਤੁ ਏ ਵਲੋਂ ੨੪ ਖਗੋਲੀ ਇਕਾਈਆਂ ਦੀ ਦੂਰੀ ਉੱਤੇ ਹੈ ।
  • ਕਰਤੁ ਸੀ ( α UMa C ) - ਇਹ ਇੱਕ ਦਵਿਤਾਰਾ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਮੁੱਖ ਤਾਰਾ F8 ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦਾ ਹੈ । ਇਹ ਕਰਤੁ ਏ ਵਲੋਂ ੮ , ੦੦੦ ਖਗੋਲੀ ਇਕਾਈਆਂ ਦੀ ਦੂਰੀ ਉੱਤੇ ਹੈ ।