ਡੱਚ ਭਾਸ਼ਾ

ਡਚ ਭਾਸ਼ਾ (ਡਚ : Nederlands ਉੱਚਾਰਣ: ਨੇਡੇਰਲਾਂਡਸ) ਨੀਦਰਲੈਂਡ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਮੁੱਖਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਰਾਜਭਾਸ਼ਾ ਹੈ। ਇਹ ਹਿੰਦ - ਯੂਰੋਪੀ ਭਾਸ਼ਾ - ਪਰਵਾਰ ਦੀ ਜਰਮੈਨੀ ਸ਼ਾਖਾ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਇੱਕ ਨਿਮਨ ਜਰਮਨਿਕ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ, ਇਸਲਿਏ ਇਹ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਲੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਮੇਲ ਖਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਲਿਪੀ ਰੋਮਨ ਲਿਪੀ ਹੈ। ਨੀਦਰਲੈਂਡ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਇਹ ਬੇਲਜਿਅਮ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਅੱਧੇ ਭਾਗ ਵਿੱਚ, ਫ਼ਰਾਂਸ ਦੇ ਨਾਰਡ ਜਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਊਪਰੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਯੂਰੋਪ ਦੇ ਬਾਹਰ ਡਚ ਨਿਊਗੀਨੀ ਆਦਿ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਕਨਾਡਾ ਵਿੱਚ ਰਹਨੇਵਾਲੇ ਡਚ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੀ ਵੀ ਇਹ ਮਾਤ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ। ਦੱਖਣ ਅਫਰਿਕੀ ਯੂਨੀਅਨ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਵੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਡਚ ਮੂਲ ਦੇ ਨਾਗਰਿਕ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵੀ ਡਚ ਭਾਸ਼ਾ ਵਲੋਂ ਬਹੁਲਾਂਸ਼ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੀ - ਜੁਲਦੀ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਹੁਣ ਉਹ ਇੱਕ ਆਜਾਦ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਅਰੰਭ ਵਿੱਚ ਹਾਲੈਂਡਵਾਲੋਂ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਜਵਾਬ ਸਮੁੰਦਰ ਅਤੇ ਬਾਲਟਿਕ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਤਟ ਉੱਤੇ ਰਹਨੇਵਾਲੇ ਜਰਮਨਾਂ ਦੀ ਮਕਾਮੀ ਬੋਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਆਜਾਦ ਸਥਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਸੀ। ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਮੁੱਖ ਰੂਪ ਵਲੋਂ ਪੱਛਮ ਵਾਲਾ ਫਲੈਂਡਰਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚੱਲਤ ਸੀ ਪਰ 16ਵੀਆਂ ਸ਼ਤੀ ਵਿੱਚ ਡਚ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਦੇ ਨਾਲ - ਨਾਲ ਇਸਦਾ ਪ੍ਚਾਰ ਵੀ ਜਵਾਬ ਦੇ ਵੱਲ ਵਧਦਾ ਗਿਆ। ਸਪੇਨੀ ਆਧਿਪਤਿਅ ਵਲੋਂ ਅਜ਼ਾਦ ਹੋ ਜਾਣ ਦੇ ਬਾਅਦ ਹਾਲੈਂਡ ਦੀ ਉੱਨਤੀ ਕਸ਼ਿਪ੍ਰਗਤੀ ਵਲੋਂ ਹੋਣ ਲੱਗੀ ਜਿਸਦੇ ਨਾਲ ਡਚ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਵੀ ਤੇਜੀ ਵਲੋਂ ਹੋਣ ਲਗਾ। ਸਪੇਨੀ ਸੱਤੇ ਦੇ ਅਧੀਨ ਬਚੇ ਹੋਏ ਦੱਖਣ ਪ੍ਰਾਂਤਾਂ ਵਲੋਂ ਭੱਜਕੇ ਆਣਵਾਲੇ ਸ਼ਰਣਾਰਥੀਆਂ ਵਲੋਂ ਵੀ ਇਸਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਮਿਲੀ। ਡਚ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਦੱਖਣ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਅੱਜ ਵੀ ਸਪੱਸ਼ਟ ਵੇਖ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਹਾਲੈਂਡ ਦੀ ਬੋਲ - ਚਾਲ ਦੀ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤਿਅਕ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਅੱਜ ਵੀ ਕਾਫ਼ੀ ਅੰਤਰ ਵੇਖ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਦੱਖਣ ਵਲੋਂ ਆਏ ਹੋਏ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਇਹ ਖਾਈ ਜਿਆਦਾ ਡੂੰਘਾ ਨਹੀਂ ਹੋਣ ਪਾਈ। ਦੱਖਣ ਦੇ ਕਈ ਭੱਜਿਆ ਵਿੱਚ (ਪੱਛਮ ਵਾਲਾ ਫਲੈਂਡਰਸ, ਪੂਰਵੀ ਫਲੈਂਡਰਸ, ਏੰਟਵਰਪ, ਬਰੈਵੰਟ ਆਦਿ ਵਿੱਚ), ਜੋ ਹੁਣ ਬੇਲਜਿਅਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ, ਅੱਜ ਦੀ ਕਈ ਬੋਲੀਆਂ ਪ੍ਰਚੱਲਤ ਹਨ। ਇਸ ਸੱਬਦਾ ਸਾਮੂਹਕ ਨਾਮ ਫਲੇਮਿਸ਼ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤਿਅਕ ਭਾਸ਼ਾ ਵੀ ਪੜਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਦ ਵੀ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਲੋਕ ਆਮਤੌਰ ਤੇ ਮਕਾਮੀ ਬੋਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਬਰੂਸੇਲਸ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਿੱਖਿਅਤ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਅੱਜ ਵੀ ਫਰੇਂਚ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ ਪਰ ਫਲੇਮਿਸ਼ ਦਾ ਪ੍ਰਾਧਾਨਿਏ ਵਧਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕਨੂੰਨ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਵਲੋਂ ਫਰੇਂਚ ਅਤੇ ਫਲੇਮਿਸ਼ ਦੋਨਾਂ ਨੂੰ ਸਮਾਨ ਰੂਪ ਵਲੋਂ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਤੱਕ ਵਰਤਮਾਨ ਹਾਲੈਂਡ ਰਾਜ ਦਾ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਹੈ, ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਵਲੋਂ ਹਾਲਤ ਓਨੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਹੀਂ ਹੈ। 16ਵੀਆਂ ਅਤੇ 17ਵੀਆਂ ਸ਼ਤੀਯੋਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਨਵੇਂ - ਨਵੇਂ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਹਾਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੁੰਦੇ ਗਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕ੍ਰਿਤਰਿਮ ਰੂਪ ਵਲੋਂ ਡਚ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਪ੍ਰਸਾਰ ਹੁੰਦਾ ਗਿਆ। ਕੁੱਝ ਮਕਾਮੀ ਬੋਲੀਆਂ ਵੀ ਪ੍ਰਚੱਲਤ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭਤੋਂ ਭਿੰਨ ਅਸਤੀਤਵ ਫਰੀਜਿਅਨ ਦਾ ਹੈ ਜੋ ਫਰੀਜਲੈਂਡ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਆਮਸਟਰਡਮ ਵਲੋਂ ਜਿਵੇਂ - ਜਿਵੇਂ ਅਸੀ ਪੂਰਵ ਦੇ ਵੱਲ ਚਲਦੇ ਹਾਂ, ਇਸ ਬੋਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪੂਰਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਜਿਆਦਾ ਲਕਸ਼ਿਤ ਹੋਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਨਾਲ ਸਮੀਪਸਥ ਜਰਮਨ ਖੇਤਰਾਂ ਦੀ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਜਰਮਨ ਬੋਲੀਆਂ ਵਲੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਾਦ੍ਰਸ਼ਿਅ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।