ਪਨੀਰ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇਕ ਅਜ਼ਾਦ ਵਿਸ਼ਵਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ
ਇਸ ’ਤੇ ਜਾਓ: ਨੇਵੀਗੇਸ਼ਨ, ਖੋਜ
ਪਨੀਰ ਦਾ ਇੱਕ ਥਾਲ
ਗੌਡਾ ਪਨੀਰ ਦੇ ਪਹੀਏ

ਦੁੱਧ ਤੋਂ ਬਣੇ ਖਾਣ ਯੋਗ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਵਿਵਿਧਤਾਪੂਰਣ ਸਮੂਹ ਦਾ ਨਾਮ ਪਨੀਰ (Cheese) ਹੈ । ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਲੱਗਭੱਗ ਸਾਰੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਭਿੰਨ-ਭਿੰਨ ਰੰਗ-ਰੂਪ ਅਤੇ ਸਵਾਦ ਦਾ ਪਨੀਰ ਬਣਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ । ਪਨੀਰ ਮੂਲ ਤੌਰ ਤੇ ਸ਼ਾਕਾਹਾਰ ਹੈ । ਇਸ ਵਿੱਚ ਉੱਚ ਗੁਣਵੱਤਾ ਦੇ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਅਤੇ ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ ਦੇ ਇਲਾਵਾ , ਫਾਸਫੋਰਸ , ਜਿੰਕ, ਵਿਟਾਮਿਨ-ਏ , ਰਾਇਬੋਫਲੇਵਿਨ ਅਤੇ ਵਿਟਾਮਿਨ ਬੀ2 ਵਰਗੇ ਪੋਸ਼ਟਿਕ ਤੱਤ ਵੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ । ਇਹ ਦੰਦਾਂ ਦੇ ਇਨੈਮਲ ਦੀ ਵੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੰਦਾਂ ਨੂੰ ਸੜਨ ਤੋਂ ਬਚਾਉਂਦਾ ਹੈ ।

ਪਨੀਰ ਤੋਂ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਲਾਭ[ਸੋਧੋ]

ਪਨੀਰ ਲੋੜੀਂਦੇ ਪੋਸ਼ਟਿਕ ਤੱਤਾਂ ਦਾ ਚੰਗਾ ਮੇਲ ਹੈ । ਖਾਸ ਤੌਰ ਇਸ ਵਿੱਚ ਉੱਚ ਗੁਣਵੱਤਾ ਦੇ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਅਤੇ ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ ਦੇ ਇਲਾਵਾ , ਫਾਸਫੋਰਸ , ਜਿੰਕ, ਵਿਟਾਮਿਨ-ਏ , ਰਾਇਬੋਫਲੇਵਿਨ ਅਤੇ ਵਿਟਾਮਿਨ ਬੀ2 ਵਰਗੇ ਪੋਸ਼ਟਿਕ ਤੱਤ ਵੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ । ਪ੍ਰਯੋਗ ਵਿੱਚ ਲਿਆਏ ਗਏ ਦੁੱਧ ਅਤੇ ਪਨੀਰ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦਾ , ਪਨੀਰ ਦੇ ਪੋਸ਼ਟਿਕ ਤੱਤਾਂ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪੈਂਦਾ ਹੈ । ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਆਪਣੇ ਖਾਣੇ ਵਿੱਚ ਚਰਬੀ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕਰਨਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ , ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲਈ ਘੱਟ ਚਰਬੀ ਯੁਕਤ ਪਨੀਰ ਵੀ ਉਪਲੱਬਧ ਹੈ । ਚੇੱਡਰ , ਸਵਿਸ , ਬਲਿਊ , ਮੋਂਟੀਰੇ , ਜੈਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਸੇਸਡ ਪਨੀਰ ਵਰਗੇ ਕਈ ਪਨੀਰ ਸੇਵਨ ਲਈ ਬਹੁਤ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਹਨ । ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਦੰਦਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀੜੇ ਲੱਗਣ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਘੱਟਦਾ ਹੈ । ਲਾਰ ਦਾ ਪਰਵਾਹ ਉਤੇਜਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ , ਜਿਸਦੇ ਨਾਲ ਰੋਗ ਨਿਰੋਧਕ ਸਮਰੱਥਾ ਵੱਧਦੀ ਹੈ । ਪਨੀਰ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਦੁਧ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਆਪਣੀ ਰੋਗ ਨਿਰੋਧਕ ਸਮਰੱਥਾ ਦੁਆਰਾ ਪਲੇਕ (Plaque) ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਤੇਜਾਬਾਂ ਨੂੰ ਉਦਾਸੀਨ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ । ਇਸ ਨਾਲ ਦੰਦਾਂ ਦੇ ਇਨੈਮਲ ਦੀ ਵੀ ਰੱਖਿਆ ਹੁੰਦੀ ਹੈ । ਦੰਦਾਂ ਦੀ ਜਲਣ ਵੀ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ , ਤਦ ਹੀ ਤਾਂ ਡਾਕਟਰ ਭੋਜਨ ਜਾਂ ਸਨੈਕ ਖਾਣ ਦੇ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਪਨੀਰ ਖਾਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੰਦੇ ਹਨ । ਚੇੱਡਰ ਅਤੇ ਸਵਿਸ ਜਿਵੇਂ ਕਈ ਪਨੀਰਾਂ ਵਿੱਚ ਲੈਕਟੋਸ ਨਹੀਂ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਇਹ ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ ਅਤੇ ਅਨੇਕ ਪੋਸ਼ਟਿਕ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਸਰੋਤ ਹਨ , ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੈਕਟੋਸ ਪਚਾਉਣ ਵਿੱਚ ਕਠਿਨਾਈ ਹੋਵੇ ਉਹ ਇਸ ਪਨੀਰ ਨੂੰ ਭਰਪੂਰ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ । ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਪਨੀਰ ਨੂੰ ਖਾਣੇ ਵਿੱਚ ਲੈਣ ਨਾਲ ਆਸਟਯੋਪੋਰੋਸਿਸ ਨੂੰ ਘਟਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ । ਉੱਚ ਰਕਤਚਾਪ(ਬੀ.ਪੀ.) ਦੇ ਖਤਰੇ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਹਾਇਪਰਟੇਂਸ਼ਨ ਆਹਾਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪਨੀਰ ਦੀ ਥੋੜ੍ਹੀ ਮਾਤਰਾ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ। ਇਸ ਆਹਾਰ ਵਿੱਚ ਚਰਬੀ ਯੁਕਤ ਦੁੱਧ , ਦਹੀ , ਘੱਟ ਚਰਬੀ ਯੁਕਤ ਪਨੀਰ ਅਤੇ ਫਲਾਂ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਸਰਵਿੰਗ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ , ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਹਿਰਦਾ ਰੋਗ , ਐਲ ਡੀ ਐਚ ਕੌਲੇਸਟਰਾਲ ਅਤੇ ਹੋਮੋਸਿਸਟੀਨ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਘੱਟਦਾ ਹੈ । ਕੁਲ ਮਿਲਾਕੇ ਚੀਜ ਦੀ ਉੱਚ ਪੌਸ਼ਟਿਕਤਾ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਵਿੱਚ ਇਸਦੀ ਲਾਭਦਾਇਕ ਭੂਮਿਕਾ , ਇਸਨੂੰ ਤੰਦੁਰੁਸਤ ਖਾਣੇ ਦਾ ਇੱਕ ਅੰਗ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ ।