ਬੋਧ
ਵਿਕਿਪੀਡਿਆ ਤੋਂ
ਬੋਧ ਆਪਣੇ ਮਾਹੌਲ ਦੇ ਬਾਰੇ ਵਿੱਚ ਇੰਦਰੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਮਿਲੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨੂੰ ਸੰਗਠਿਤ ਕਰਕੇ ਉਸ ਵਲੋਂ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਹਾਲਤ ਦੇ ਬਾਰੇ ਵਿੱਚ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਣ ਦੀ ਪਰਿਕ੍ਰੀਆ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ । ਬੋਧ ਤੰਤਰਿਕਾ ਤੰਤਰ ( ਨਰਵਸ ਸਿਸਟਮ ) ਵਿੱਚ ਸੰਕੇਤਾਂ ਦੇ ਵਹਾਅ ਵਲੋਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਸੰਕੇਤ ਆਪ ਇੰਦਰੀਆਂ ਉੱਤੇ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਕਿਸੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵਲੋਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ । ਉਦਹਾਰਣ ਦੇ ਲਈ , ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਨਜ਼ਰ ਪਟਲ ( ਰਟਿਨਾ ) ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਪੈਣ ਵਲੋਂ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਦਾ ਬੋਧ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ , ਨੱਕ ਵਿੱਚ ਦੁਰਗੰਧ - ਧਾਰੀਅਣੁਵਾਂਦੇ ਪਰਵੇਸ਼ ਵਲੋਂ ਦੁਰਗੰਧ ਦਾ ਬੋਧ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕੰਨ ਦੇ ਪਰਦੀਆਂ ਉੱਤੇ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਚੱਲਦੀ ਹੋਈ ਦਬਾਅ ਤਰੰਗਾਂ ਦੇ ਥਪੇੜੋਂ ਵਲੋਂ ਆਵਾਜ ਦਾ ਬੋਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ । ਲੇਕਿਨ ਬੋਧ ਸਿਰਫ ਇਸ ਬਾਹਰੀ ਸੰਕੇਤਾਂ ਦੇ ਮਿਲਣੇ ਦਾ ਸਿੱਧਾ - ਸਾਧਿਆ ਨਤੀਜਾ ਨਹੀਂ ਹੈ , ਸਗੋਂ ਇਸਵਿੱਚ ਸਿਮਰਤੀ , ਆਸ ਅਤੇ ਅਤੀਤ ਦੀਆਂ ਸੀਖਾਂ ਦਾ ਵੀ ਬਹੁਤ ਬਹੁਤ ਹੱਥ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ।