ਵੰਦੇ ਮਾਤਰਮ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇਕ ਅਜ਼ਾਦ ਵਿਸ਼ਵਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ
ਇਸ ’ਤੇ ਜਾਓ: ਨੇਵੀਗੇਸ਼ਨ, ਖੋਜ
ਵੰਦੇ ਮਾਤਰਮ

ਵੰਦੇ ਮਾਤਰਮ (ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ: वन्दे मातरम्; ਬੰਗਾਲੀ: বন্দে মাতরম ) ਭਾਰਤ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਗੀਤ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ ਬੰਗਾਲੀ ਲਿਖਾਰੀ ਬੰਕਿਮ ਚੰਦਰ ਚਟਰਜੀ ਨੇ ੧੮੮੨ ਵਿੱਚ ਬੰਗਾਲੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ। ਇਹ ਗੀਤ ਉਸਦੇ ਨਾਵਲ ਅਨੰਦਮਠ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਹੈ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਅਤੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ।

ਸਿਰਲੇਖ[ਸੋਧੋ]

ਇਸਦਾ ਸਿਰਲੇਖ ਬੰਦੇ ਮਾਤਰਮ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਵੰਦੇ ਮਾਤਰਮ ਨਹੀਂ। ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਹਾਲਾਂਕਿ ਵੰਦੇ ਠੀਕ ਹੈ ਪਰ ਇਹ ਗੀਤ ਮੂਲਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬੰਗਾਲੀ ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਬੰਗਾਲੀ ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਅੱਖਰ ਹੈ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸੋ ਬੰਦੇ ਮਾਤਰਮ ਸਿਰਲੇਖ ਹੇਠ ਹੀ ਬੰਕਿਮ ਚੰਦਰ ਚੱਟੋਪਾਧਿਆਏ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਲਿਖਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਸੱਚਾਈ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ ਸਿਰਲੇਖ ਬੰਦੇ ਮਾਤਰਮ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ ਪਰ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਵਿੱਚ ਬੰਦੇ ਮਾਤਰਮ ਦਾ ਕੋਈ ਅਰਥ ਨਹੀਂ ਹੈ ਅਤੇ ਵੰਦੇ ਮਾਤਰਮ ਦੇ ਪਾਠ ਤੋਂ ਮਾਤਾ ਦੀ ਵੰਦਨਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਅਜਿਹਾ ਮਤਲਬ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ, ਸੋ ਦੇਵਨਾਗਰੀ ਵਿੱਚ ਵੰਦੇ ਮਾਤਰਮ ਹੀ ਲਿਖਣਾ ਅਤੇ ਪੜ੍ਹਨਾ ਸਹੀ ਹੋਵੇਗਾ।

ਗੀਤ[ਸੋਧੋ]

(ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਗੀਤ[੧])

वन्दे मातरम्।
सुजलां सुफलां मलय़जशीतलाम्,
शस्यश्यामलां मातरम्। वन्दे मातरम् ।।१।।

शुभ्रज्योत्स्ना पुलकितयामिनीम्,
फुल्लकुसुमित द्रुमदलशोभिनीम्,
सुहासिनीं सुमधुरभाषिणीम्,
सुखदां वरदां मातरम् । वन्दे मातरम् ।।२।।

कोटि-कोटि कण्ठ कल-कल निनाद कराले,
कोटि-कोटि भुजैर्धृत खरकरवाले,
के बॉले माँ तुमि अबले,
बहुबलधारिणीं नमामि तारिणीम्,
रिपुदलवारिणीं मातरम्। वन्दे मातरम् ।।३।।

तुमि विद्या तुमि धर्म,
तुमि हृदि तुमि मर्म,
त्वं हि प्राणाः शरीरे,
बाहुते तुमि माँ शक्ति,
हृदय़े तुमि माँ भक्ति,
तोमारेई प्रतिमा गड़ि मन्दिरे-मन्दिरे। वन्दे मातरम् ।।४।।

त्वं हि दुर्गा दशप्रहरणधारिणी,
कमला कमलदलविहारिणी,
वाणी विद्यादायिनी, नमामि त्वाम्,
नमामि कमलां अमलां अतुलाम्,
सुजलां सुफलां मातरम्। वन्दे मातरम् ।।५।।

श्यामलां सरलां सुस्मितां भूषिताम्,
धरणीं भरणीं मातरम्। वन्दे मातरम् ।।६।।>

(ਬੰਗਾਲੀ ਗੀਤ)

সুজলাং সুফলাং মলয়জশীতলাম্
শস্যশ্যামলাং মাতরম্॥
শুভ্রজ্যোত্স্না পুলকিতযামিনীম্
পুল্লকুসুমিত দ্রুমদলশোভিনীম্
সুহাসিনীং সুমধুর ভাষিণীম্
সুখদাং বরদাং মাতরম্॥

কোটি কোটি কণ্ঠ কলকলনিনাদ করালে
কোটি কোটি ভুজৈর্ধৃতখরকরবালে
কে বলে মা তুমি অবলে
বহুবলধারিণীং নমামি তারিণীম্
রিপুদলবারিণীং মাতরম্॥

তুমি বিদ্যা তুমি ধর্ম, তুমি হৃদি তুমি মর্ম
ত্বং হি প্রাণ শরীরে
বাহুতে তুমি মা শক্তি
হৃদয়ে তুমি মা ভক্তি
তোমারৈ প্রতিমা গড়ি মন্দিরে মন্দিরে॥

ত্বং হি দুর্গা দশপ্রহরণধারিণী
কমলা কমলদল বিহারিণী
বাণী বিদ্যাদায়িনী ত্বাম্
নমামি কমলাং অমলাং অতুলাম্
সুজলাং সুফলাং মাতরম্॥

শ্যামলাং সরলাং সুস্মিতাং ভূষিতাম্
ধরণীং ভরণীং মাতরম্॥

ਪੰਜਾਬੀ ਅਨੁਵਾਦ[ਸੋਧੋ]

ਸਟਾਰ ਨਿਊਜ ਐਜੰਸੀ ਦੀ ਸੰਪਾਦਕ ਏਵੰ ਯੁਵਾ ਪੱਤਰਕਾਰ ਫਿਰਦੌਸ ਖਾਨ ਨੇ ਵੰਦੇ ਮਾਤਰਮ ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਫਿਰਦੌਸ ਖਾਨ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਵੰਦੇ ਮਾਤਰਮ ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਅਨੁਵਾਦ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੈ:[੨]

ਮਾਂ ਤੈਨੂੰ ਸਲਾਮ
ਤੂੰ ਭਰੀ ਹੈ ਮਿੱਠੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ਼
ਫਲ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਹਿਕ ਸੁਹਾਣੀ ਨਾਲ਼
ਦੱਖਣ ਦੀਆਂ ਸਰਦ ਹਵਾਵਾਂ ਨਾਲ਼
ਫ਼ਸਲਾਂ ਦੀਆਂ ਸੋਹਣੀਆਂ ਫ਼ਿਜ਼ਾਵਾਂ ਨਾਲ਼
ਮਾਂ ਤੈਨੂੰ ਸਲਾਮ…

ਤੇਰੀਆਂ ਰਾਤਾਂ ਚਾਨਣ ਭਰੀਆਂ ਨੇ
ਤੇਰੀ ਰੌਣਕ ਪੈਲ਼ੀਆਂ ਹਰੀਆਂ ਨੇ
ਤੇਰਾ ਪਿਆਰ ਭਿੱਜਿਆ ਹਾਸਾ ਹੈ
ਤੇਰੀ ਬੋਲੀ ਜਿਵੇਂ ਪਤਾਸ਼ਾ ਹੈ
ਤੇਰੀ ਗੋਦ 'ਚ ਮੇਰਾ ਦਿਲਾਸਾ ਹੈ
ਤੇਰੇ ਪੈਰੀਂ ਸੁਰਗ ਦਾ ਵਾਸਾ ਹੈ
ਮਾਂ ਤੈਨੂੰ ਸਲਾਮ…

-ਫ਼ਿਰਦੌਸ ਖ਼ਾਨ

ਹਵਾਲੇ[ਸੋਧੋ]

  1. ਬੰਕਿਮ ਸਾਰਾ ਵਰਕੇ ੭੪੫ ਉੱਤੇ ਕੋਟਿ ਕੋਟਿ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਸਪਤਕੋਟਿ ਅਤੇ ਦਵਿਸਪਤਕੋਟਿ ਹੀ ਹੈ
  2. अस्मिता से संबद्ध प्रतीक चिन्हों से घृणा क्यों? - January 05, 2014