ਸਵਾਹਿਲੀ

ਸਵਾਹਿਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰ

ਸਵਾਹਿਲੀ (ਸਵਾਹਿਲੀ ਵਿਚਃ Kiswahili) ਅਫਰੀਕਾ ਵਿਚ ਬੋਲੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ। ਇਹ ਬਾਨਤੂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਰੱਖਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਦੀ 7-ਵੀਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਬੋਲੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ। ਲਗਭਗ 45 ਤੋਂ 100 ਮਿਲੀਅਨ ਲੋਕ ਸਵਾਹਿਲੀ ਬੋਲਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਵਿਚ ਸਵਾਹਿਲੀ ਨੂੰ ਮਾਂ-ਬੋਲੀ ਜਾਂ ਦੂਸਰੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

ਸਵਾਹਿਲੀ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਦੱਖਣੀ ਸੋਮਾਲੀਆ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਪਾਤੇ, ਪੈਮਬਾ, ਜ਼ਾਨਜ਼ੀਬਾਰ ਅਤੇ ਮਾਫੀਆ ਨਾਂ ਦੇ ਇਲਾਕਿਆ ਤੋਂ ਹੁੰਦੇ ਹੋਏ ਮੋਜ਼ਾਮਬੀਕ ਦੇ ਉੱਤਰ ਤਕ ਫੈਲੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਸਵਾਹਿਲੀ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਤਨਜ਼ਾਨੀਆ, ਕੇਨੀਆ, ਕੋਨਗੋ (ਲੋਕਤਾਨਤਰਿਕ ਗਣਰਾਜ), ਯੂਗਾਨਡਾ, ਬੁਰੂਨਡੀ, ਜ਼ਾਮਬੀਆ ਅਤੇ ਮਲਾਵੀ ਦੇਸ਼ਾ ਵਿਚ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਸਵਾਹਿਲੀ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਮਤਲਬ "ਸਮੁੰਦਰ ਦਾ ਕੰਢਾ" ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਨਾਮ ਅਰਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਲਫਜ਼ "ਸਾਹਿਲ" ਤੋ ਬਣਿਆ ਹੈ। ਸਵਾਹਿਲੀ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਅਫਰੀਕਾ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਕੰਢੇ ਤੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮਾਤ-ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ। ਸਵਾਹਿਲੀ ਇੱਕ ਲੋਕ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ। ਇਹ ਉਸ ਵਕਤ ਹੋਂਦ ਵਿਚ ਆਈ ਜੱਦ ਅਰਬ ਵਪਾਰੀਆਂ ਨੇ ਅਫਰੀਕਾ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਵਪਾਰ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਸਵਾਹਿਲੀ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਅਰਬੀ ਲਫਜ਼ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।

ਸਵਾਹਿਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀ ਹਸਤ-ਲਿਖਤ ਇੱਕ ਕਵਿਤਾ ਹੈ। ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਕਵਿਤਾ 1728 ਵੀ. ਵਿਚ ਲਿਖੀ ਗਈ ਸੀ। ਸਵਾਹਿਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਚ ਛੱਪਣ ਵਾਲਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲੇ ਅਖਬਾਰ ਦਾ ਨਾਮ ਹਾਬਾਰੀ ਯਾ ਮਵੇਜ਼ੀ (Habari Ya Mwezi)ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਅਖਬਾਰ ਈਸਾਈ ਪਾਦਰੀਆਂ ਦੁਆਰਾ 1885 ਵਿਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।। ਯੂਰਪੀ ਉਪਨਿਵੇਸ਼ਵਾਦ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਸਵਾਹਿਲੀ ਨੂੰ ਲਿੱਖਣ ਲਈ ਅਰਬੀ ਅੱਖਰਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਪਰ ਹੁਣ ਸਵਾਹਿਲੀ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਲਾਤਿਨੀ ਲਿਪੀ ਵਿਚ ਲਿੱਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਸਵਾਹਿਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਚ ਆਮ ਗੱਲਬਾਤ

ਸਵਾਹਿਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਇੱਕ ਨਮੂਨਾ

ਸਵਾਲ - ਜਵਾਬ (ਸਵਾਹਿਲੀ)	ਸਵਾਲ - ਜਵਾਬ (ਪੰਜਾਬੀ)
Jambo! Jambo!	ਸਲਾਮ! ਸਤਿ ਸ਼੍ਰੀ ਅਕਾਲ!
Salama? Salama!	ਠੀਕ ਹੈਂ? ਵਧੀਆ!
Hujambo? Sijambo.	ਤੇਰਾ ਕੀ ਹਾਲ-ਚਾਲ ਹੈ? ਮੈਂ ਠੀਕ ਹਾਂ।
Hamjambo? Hatujambo.	ਤੁਹਾਡਾ ਸਭ ਦਾ ਕੀ ਹਾਲ ਹੈ? ਅਸੀ ਸਾਰੇ ਠੀਕ ਹਾਂ।
Hawajambo nyumbani? Hawajambo sana.	ਘਰ ਵਿਚ ਸਾਰੇ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ? ਸਾਰੇ ਠੀਕ ਹਨ।
Jina lako nani? Jina langu ni Chetan.	ਤੁਹਾਡਾ ਕੀ ਨਾਮ ਹੈ? ਮੇਰਾ ਨਾਮ ਚੇਤਨ ਹੈ।
Kwa heri! ਜਾਂ Kwa herini! Kwa heri! ਜਾਂ Kwa herini!	ਅਲਵਿਦਾ! ਅਲਵਿਦਾ!
Uje kutuamkia! Haya, ahsante!	ਕਦੀ ਸਾਡੇ ਘਰ ਦਰਸ਼ਨ ਦੇਵੋ! ਬਿਲਕੁਲ ਜੀ, ਧੰਨਵਾਦ!
Hodi! Hodi! Karibu!	ਕੋਈ ਹੈ? ਜੀ ਆਇਆਂ ਨੂੰ!

ਭਾਸ਼ਾ ਸਿੱਖਣ ਲਈ

• ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸੇਵਾ ਸੰਸਥਾਨ ਵਲੋਂ ਸਵਾਹਿਲੀ ਸਿੱਖਣ ਲਈ ਇੱਕ ਕੋਰਸ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿਚ)