ਛੋਟੂ ਰਾਮ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇਕ ਅਜ਼ਾਦ ਵਿਸ਼ਵਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ
ਇਸ ’ਤੇ ਜਾਓ: ਨੇਵੀਗੇਸ਼ਨ, ਖੋਜ
ਰਾਓ ਬਹਾਦਰ
ਸਰ
ਛੋਟੂ ਰਾਮ
ਸਰ ਛੋਟੂ ਰਾਮ 1941 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰੈਲੀ ਵਿਖੇ
ਨਿੱਜੀ ਵੇਰਵਾ
ਜਨਮ 4 ਨਵੰਬਰ 1881(1881-11-04)
ਰੋਹਤਕ ਜਿਲਾ, ਹਰਿਆਣਾ
ਮੌਤ 9 ਜਨਵਰੀ 1945(1945-01-09) (ਉਮਰ 63)
ਲਾਹੌਰ,
ਪੰਜਾਬ, ਬਰਤਾਨਵੀ ਭਾਰਤ
ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀ ਯੂਨੀਅਨਿਸਟ
ਧਰਮ ਹਿੰਦੂ
ਵੈੱਬਸਾਈਟ www.sirchhoturam.com

ਛੋਟੂ ਰਾਮ (24 ਨਵੰਬਰ 1881 - 9 ਜਨਵਰੀ 1945) ਵੰਡ ਤੋਂ ਪਹਿਲੇ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਆਗੂ ਤੇ ਯੂਨੀਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਮੋਢੀ ਸੀ।

ਜੀਵਨੀ[ਸੋਧੋ]

ਛੋਟੂ ਰਾਮ ਦਾ ਜਨਮ ਇੱਕ ਜੱਟ ਟੱਬਰ ਵਿੱਚ ਰੋਹਤਕ ਨੇੜੇ ਝੱਜਰ ਦੇ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਪਿੰਡ ਗੜ੍ਹੀ ਸਾਂਪਲਾ ਵਿੱਚ 24 ਨਵੰਬਰ ੧੮੮੧ ਨੂੰ ਹੋਇਆ। ਚੌਧਰੀ ਸਖੀਰਾਮ ਤੇ ਸਰਲਾ ਦੇਵੀ ਉਹਦੇ ਮਾਪੇ ਸਨ।[੧]

ਸਿਖਿਆ[ਸੋਧੋ]

ਜਨਵਰੀ ਸੰਨ 1891 ਵਿੱਚ ਛੋਟੂਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਵਲੋਂ 12 ਮੀਲ ਦੀ ਦੂਰੀ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਮਿਡਲ ਸਕੂਲ ਝੱਜਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। ਉਸਦੇ ਬਾਅਦ ਝੱਜਰ ਛੱਡਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਰਿਸ਼‍ਚਿਅਨ ਮਿਸ਼ਨ ਸਕੂਲ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ। ਲੇਕਿਨ ਫੀਸ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਦਾ ਖਰਚਾ ਸਹਿਣ ਕਰਨਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਚੁਣੋਤੀ ਸੀ। ਛੋਟੂਰਾਮ ਜੀ ਦੇ ਆਪਣੇ ਹੀ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿ ਸਾਂਪਲਾ ਦੇ ਸਾਹੂਕਾਰ ਤੋਂ ਜਦੋਂ ਪਿਤਾ - ਪੁੱਤ ਕਰਜਾ ਲੈਣ ਗਏ ਤਾਂ ਬੇਇੱਜ਼ਤੀ ਦੀ ਚੋਟ ਜੋ ਸਾਹੂਕਾਰ ਨੇ ਮਾਰੀ ਉਹ ਛੋਟੂਰਾਮ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮਹਾਂਮਾਨਵ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ੰਖਨਾਦ ਸੀ। ਛੋਟੂਰਾਮ ਦੇ ਅੰਦਰ ਦਾ ਕਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਜਵਾਨ ਜਾਗ ਚੁੱਕਿਆ ਸੀ।

ਕਰਿਸ਼‍ਚਿਅਨ ਮਿਸ਼ਨ ਸਕੂਲ ਦੇ ਬੋਰਡਿੰਗ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਰੀ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਸ਼੍ਰੀ ਛੋਟੂਰਾਮ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਵਿਰੋਧਾਤਮਕ ਹੜਤਾਲ ਸੀ। ਇਸ ਹੜਤਾਲ ਦੇ ਸੰਚਾਲਨ ਨੂੰ ਵੇਖਕੇ ਛੋਟੂਰਾਮ ਜੀ ਨੂੰ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਜਨਰਲ ਰੋਬਰਟ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪੁੱਕਾਰਿਆ ਜਾਣ ਲਗਾ। ਸੰਨ 1903 ਵਿੱਚ ਇੰਟਰਮੀਡਿਏਟ ਪਰੀਖਿਆ ਪਾਸ ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਅਦ ਛੋਟੂਰਾਮ ਜੀ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਸੇਂਟ ਸਟੀਫਨ ਕਾਲਜ ਤੋਂ 1905 ਵਿੱਚ ਗਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪ‍ਤ ਕੀਤੀ।[੨] ਛੋਟੂਰਾਮ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਆਰੰਭਕ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸਰਵੋੱਤਮ ਆਦਰਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਨੌਜਵਾਨ ਚਰਿਤਰਵਾਨ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੈਦਿਕ ਧਰਮ ਅਤੇ ਆਰੀਆ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸ਼ਰਧਾ ਬਣਾ ਲਈ ਸੀ।

ਸੰਨ 1905 ਵਿੱਚ ਛੋਟੂਰਾਮ ਜੀ ਨੇ ਕਾਲਾ ਕਾਂਕਰ ਦੇ ਰਾਜੇ ਰਾਮਪਾਲ ਸਿੰਘ ਦੇ ਨਾਲ - ਨਿਜੀ ਸਕੱਤਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕਾਰਜ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਸੰਨ 1907 ਤੱਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਦੇ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਅਖਬਾਰ ਦਾ ਸੰਪਾਦਨ ਕੀਤਾ । ਇੱਥੋਂ ਛੋਟੂਰਾਮ ਜੀ ਆਗਰਾ ਵਿੱਚ ਵਕਾਲਤ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਕਰਨ ਆ ਗਏ । ਆਗਰਾ ਤੋਂ ਵਕਾਲਤ ਪੜ੍ਹਨ ਦੇ ਮਗਰੋਂ 1912 ਵਿੱਚ ਵਕਾਲਤ ਕਰਨ ਲੱਗ ਗਏ।

1916 ਵਿੱਚ ਉਹ ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਂਗਰਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋ ਗਏ। 1923 ਵਿੱਚ ਉਹਨੇ ਹਿੰਦੂ ਜੱਟਾਂ ਤੇ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਤੇ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਰਲ਼ਾ ਕੇ ਯੂਨੀਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਮੁਢ ਰੱਖਿਆ। ਉਹਦੀ ਪਾਰਟੀ ਨੇ 1935 ਦੀ ਚੁਣੌਤੀ ਜਿਤੀ ਤੇ ਉਹ ਏਸ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਜ਼ੀਰ ਸੀ। 1937 ਵਿੱਚ ਸਿਕੰਦਰ ਹਯਾਤ ਖਾਨ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪ੍ਰਧਾਨਮੰਤਰੀ ਬਣੇ ਅਤੇ ਝੱਜਰ ਦੇ ਇਹ ਜੁਝਾਰੂ ਨੇਤਾ ਚੌ. ਛੋਟੂਰਾਮ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਰਾਜਸਵ ਮੰਤਰੀ ਬਣੇ ਅਤੇ ਗਰੀਬ ਕਿਸਾਨ ਦੇ ਮਸੀਹੇ ਬਣ ਗਏ। ਚੌਧਰੀ ਛੋਟੂਰਾਮ ਨੇ ਅਨੇਕ ਸਮਾਜ ਸੁਧਾਰਕ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਦੇ ਜਰੀਏ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਤੋਂ ਨਿਜਾਤ ਦਿਲਵਾਈ।

ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਯੋਗਦਾਨ[ਸੋਧੋ]

ਸਾਹੂਕਾਰ ਪੰਜੀਕਰਨ ਐਕਟ - 1938[ਸੋਧੋ]

ਇਹ ਕਨੂੰਨ 2 ਸਤੰਬਰ 1938 ਨੂੰ ਪਰਭਾਵੀ ਹੋਇਆ ਸੀ।[੩] ਇਸਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਕੋਈ ਵੀ ਸਾਹੂਕਾਰ ਬਿਨਾਂ ਪੰਜੀਕਰਨ ਦੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਕਰਜ ਨਹੀਂ ਦੇ ਪਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕਿਸਾਨਾਂ ਉੱਤੇ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਮੁਕੱਦਮਾ ਕਰ ਸਕੇਗਾ। ਇਸ ਅਧਿਨਿਯਮ ਦੇ ਕਾਰਨ ਸਾਹੂਕਾਰਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਫੌਜ ਉੱਤੇ ਅੰਕੁਸ਼ ਲੱਗ ਗਿਆ ।

ਗਿਰਵੀ ਜਮੀਨਾਂ ਦੀ ਮੁਫਤ ਵਾਪਸੀ ਐਕਟ - 1938[ਸੋਧੋ]

ਇਹ ਕਨੂੰਨ 9 ਸਤੰਬਰ 1938 ਨੂੰ ਪਰਭਾਵੀ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਅਧਿਨਿਯਮ ਦੇ ਜਰੀਏ ਜੋ ਜਮੀਨਾਂ 8 ਜੂਨ 1901 ਦੇ ਬਾਅਦ ਕੁਰਕੀ ਦੁਆਰਾ ਵੇਚੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸੀ ਅਤੇ 37 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਗਿਰਵੀ ਚੱਲੀਆਂ ਆ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਉਹ ਸਾਰੀ ਜਮੀਨਾਂ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਦਿਲਵਾਈਆਂ ਗਈਆਂ। ਇਸ ਕਨੂੰਨ ਦੇ ਤਹਿਤ ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਸਾਦੇ ਕਾਗਜ ਉੱਤੇ ਜਿਲਾਧੀਸ਼ ਨੂੰ ਅਰਜੀ ਦੇਣੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਇਸ ਕਨੂੰਨ ਵਿੱਚ ਜੇਕਰ ਮੂਲਰਾਸ਼ੀ ਦਾ ਦੋਗੁਣਾ ਪੈਸਾ ਸਾਹੂਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪ‍ਤ ਕਰ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ ਤਾਂ ਕਿਸਾਨ ਨੂੰ ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਪੂਰੀ ਮਾਲਕੀ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ ਦਾ ਪ੍ਰਾਵਧਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।


9 ਜਨਵਰੀ 1945 ਨੂੰ ਉਹਦੀ ਮੌਤ ਹੋਈ।

ਹਵਾਲੇ[ਸੋਧੋ]