ਭਾਰਤ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਆਜ਼ਾਦੀ ਸੰਗਰਾਮ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇਕ ਅਜ਼ਾਦ ਵਿਸ਼ਵਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ
ਇਸ ’ਤੇ ਜਾਓ: ਨੇਵੀਗੇਸ਼ਨ, ਖੋਜ
1857/58 ਦਾ ਭਾਰਤ ਦਾ ਆਜ਼ਾਦੀ ਸੰਗਰਾਮ
Indian Rebellion of 1857.jpg
1857 - 59 ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਹੋਏ ਭਾਰਤੀ ਵਿਦਰੋਹ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕੇਂਦਰ: ਮੇਰਠ, ਦਿੱਲੀ, ਕਾਨਪੁਰ, ਲਖਨਊ, ਝਾਂਸੀ , ਅਤੇ ਗਵਾਲੀਅਰ ਨੂੰ ਦਰਸ਼ਾਂਦਾ 1912 ਦਾ ਨਕਸ਼ਾ।
ਮਿਤੀ 10 ਮਈ 1857
ਟਿਕਾਣਾ ਭਾਰਤ (cf.1857)
ਨਤੀਜਾ ਵਿਦਰੋਹ ਦਾ ਦਮਨ,
ਈਸਟ ਇੰਡੀਆ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਸ਼ਾਸਨ ਦਾ ਅੰਤ,
ਹਕੂਮਤ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਤਾਜ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ।
ਰਾਜਖੇਤਰੀ
ਤਬਦੀਲੀਆਂ
ਪੂਰਵ ਈਸਟ ਇੰਡੀਆ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਾਕੇ ਬਣਾ ਭਾਰਤੀ ਸਾਮਰਾਜ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁੱਝ ਤਾਂ ਮਕਾਮੀ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਮੋੜ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਜਦੋਂ ਕਿ ਕਈਆਂ ਨੂੰ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਤਾਜ ਦੁਆਰਾ ਜਬਤ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ।
ਲੜਾਕੇ
ਫਰਮਾ:ਦੇਸ਼ ਸਮੱਗਰੀ ਮੁਗ਼ਲ ਸਾਮਰਾਜ
22px ਈਸਟ ਇੰਡੀਆ ਕੰਪਨੀ ਸਿਪਾਹੀ

7 ਭਾਰਤੀ ਰਿਆਸਤਾਂ

ਫਰਮਾ:ਦੇਸ਼ ਸਮੱਗਰੀ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜਸ਼ਾਹੀ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਫੌਜ

Flag of the British East India Company (1801).svg ਈਸਟ ਇੰਡੀਆ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਸਿਪਾਹੀ
ਦੇਸ਼ੀ ਉਪਦਰਵੀ
ਅਤੇ ਈਸਟ ਇੰਡੀਆ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਫੌਜੀ ਫਰਮਾ:ਦੇਸ਼ ਸਮੱਗਰੀ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜਸ਼ਾਹੀ ਬੰਗਾਲ ਪ੍ਰੈਜੀਡੈਂਸੀ ਦੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਨਾਗਰਿਕ ਸਵੈਸੇਵਕ
21 ਰਿਆਸਤਾਂ

ਖੇਤਰ ਦੇ ਹੋਰ ਛੋਟੇ ਰਾਜ

ਫ਼ੌਜਦਾਰ ਅਤੇ ਆਗੂ
ਫਰਮਾ:ਦੇਸ਼ ਸਮੱਗਰੀ ਮੁਗ਼ਲ ਸਾਮਰਾਜ ਬਹਾਦੁਰ ਸ਼ਾਹ ਦੂਸਰਾ
ਨਾਨਾ ਸਾਹਿਬ
ਫਰਮਾ:ਦੇਸ਼ ਸਮੱਗਰੀ ਮੁਗ਼ਲ ਸਾਮਰਾਜ ਮਿਰਜ਼ਾ ਮੁਗ਼ਲ
22px ਬਖਤ ਖਾਨ
ਰਾਣੀ ਲਕਸ਼ਮੀਬਾਈ
22px ਤਾਤਿਆ ਟੋਪੇ
22px ਬੇਗਮ ਹਜਰਤ ਮਹਲ
ਪ੍ਰਧਾਨ ਸੈਨਾਪਤੀ, ਭਾਰਤ :
ਫਰਮਾ:ਦੇਸ਼ ਸਮੱਗਰੀ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜਸ਼ਾਹੀ ਜਾਰਜ ਏਨਸੋਨ (ਮਈ 1857 ਤੋਂ)
ਫਰਮਾ:ਦੇਸ਼ ਸਮੱਗਰੀ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜਸ਼ਾਹੀ ਸਰ ਪੈਟਰਿਕ ਗਰਾਂਟ
ਫਰਮਾ:ਦੇਸ਼ ਸਮੱਗਰੀ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜਸ਼ਾਹੀ ਕਾਲਿਨ ਕੈਂਪਬੈਲ (ਅਗਸਤ 1857 ਤੋਂ )
Pre 1962 Flag of Nepal.png ਜੰਗ ਬਹਾਦੁਰ [੧]
ਤਸਵੀਰ:1857Swatantrata sangram.jpg
੧੮੫੭ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਲੜਾਈ ਦੇ ਸ਼ਹੀਦਾਂ ਨੂੰ ਸਮਰਪਤ ਭਾਰਤ ਦਾ ਡਾਕ ਟਿਕਟ।
States during the rebellion

1857 ਦਾ ਭਾਰਤੀ ਵਿਦਰੋਹ, ਜਿਸਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਜੰਗ, ਸਿਪਾਹੀ ਬਗ਼ਾਵਤ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਗਦਰ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਬਰਤਾਂਵੀ ਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਇੱਕ ਸ਼ਸਤਰਬੰਦ ਵਿਦਰੋਹ ਸੀ। ਇਹ ਵਿਦਰੋਹ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਭਾਰਤ ਦੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਚੱਲਿਆ। ਇਹ ਬਗ਼ਾਵਤ ਛਾਉਣੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਛੋਟੀਆਂ ਮੋਟੀਆਂ ਝੜਪਾਂ ਅਤੇ ਆਗਜਨੀ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਸੀ ਪਰ ਜਨਵਰੀ ਮਹੀਨੇ ਤੱਕ ਇਸਨੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਿਆ ਸੀ। ਵਿਦਰੋਹ ਦਾ ਅੰਤ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਈਸਟ ਇੰਡੀਆ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਅੰਤ ਨਾਲ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਪੂਰੇ ਭਾਰਤ ਉੱਤੇ ਬਰਤਾਨਵੀ ਤਾਜ ਦੀ ਹਕੂਮਤ ਹੋ ਗਈ ਜੋ ਅਗਲੇ 90 ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਰਹੀ।

ਹਵਾਲੇ[ਸੋਧੋ]

  1. The Gurkhas by W. Brook Northey , John Morris. ISBN 81 - 206 - 1577 - 8. Page 58