ਅਲਕਨੰਦਾ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ
ਇਸ ਉੱਤੇ ਜਾਓ: ਨੇਵੀਗੇਸ਼ਨ, ਖੋਜ
ਅਲਕਨੰਦਾ ਦੇਵ ਪ੍ਰਯਾਗ
ਰੂਦਰ ਪ੍ਰਯਾਗ ਜਿੱਥੇ ਮੰਦਾਕਿਨੀ ਅਲਕਨੰਦਾ ਵਲੋਂ ਮਿਲਦੀ

ਅਲਕਨੰਦਾ ਨਦੀ ਗੰਗਾ ਦੀ ਸਾਥੀ ਨਦੀ ਹੈ । ਇਹ ਗੰਗਾ ਦੇ ਚਾਰ ਨਾਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ । ਚਾਰ ਧਾਮਾਂ ਵਿੱਚ ਗੰਗਾ ਦੇ ਕਈ ਰੂਪ ਅਤੇ ਨਾਮ ਹਨ । ਗੰਗੋਤਰੀ ਵਿੱਚ ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਗੰਗਾ ਦੇ ਨਾਮ ਵਲੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕੇਦਾਰਨਾਥ ਵਿੱਚ ਮੰਦਾਕਿਨੀ ਅਤੇ ਬਦਰੀਨਾਥ ਵਿੱਚ ਅਲਕਨੰਦਾ । ਇਹ ਉਤਰਾਖੰਡ ਵਿੱਚ ਸ਼ਤਪਥ ਅਤੇ ਭਗੀਰਥ ਖੜਕ ਨਾਮਕ ਹਿਮਨਦੋਂ ਵਲੋਂ ਨਿਕਲਦੀ ਹੈ । ਇਹ ਸਥਾਨ ਗੰਗੋਤਰੀ ਕਹਾਂਦਾ ਹੈ । ਅਲਕਨੰਦਾ ਨਦੀ ਘਾਟੀ ਵਿੱਚ ਲੱਗਭੱਗ 229 ਕਿਮੀ ਤੱਕ ਵਗਦੀ ਹੈ । ਦੇਵ ਪ੍ਰਯਾਗ ਜਾਂ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਪ੍ਰਯਾਗ ਵਿੱਚ ਅਲਕਨੰਦਾ ਅਤੇ ਗੰਗਾ ਦਾ ਸੰਗਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਬਾਅਦ ਅਲਕਨੰਦਾ ਨਾਮ ਖ਼ਤਮ ਹੋਕੇ ਕੇਵਲ ਗੰਗਾ ਨਾਮ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ । ਅਲਕਨੰਦਾ ਚਮੋਲੀ ਟੇਹਰੀ ਅਤੇ ਪੈੜੀ ਜਿਲੀਆਂ ਵਲੋਂ ਹੋਕੇ ਗੁਜਰਦੀ ਹੈ ।. ਗੰਗਾ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਯੋਗਦਾਨ ਗੰਗਾ ਵਲੋਂ ਜਿਆਦਾ ਹੈ । ਹਿੰਦੁਵਾਂਦਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਤੀਰਥਸਥਲ ਬਦਰੀਨਾਥ ਅਲਖਨੰਦਾ ਦੇ ਤਟ ਉੱਤੇ ਹੀ ਬਸਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ । ਰਾਫਟਿੰਗ ਇਤਆਦਿ ਸਾਹਸਿਕ ਕਸ਼ਤੀ ਖੇਡਾਂ ਲਈ ਇਹ ਨਦੀ ਬਹੁਤ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਹੈ । ਤੀੱਬਤ ਦੀ ਸੀਮਾ ਦੇ ਕੋਲ ਕੇਸ਼ਵਪ੍ਰਯਾਗ ਸਥਾਨ ਉੱਤੇ ਇਹ ਆਧੁਨਿਕ ਸਰਸਵਤੀ ਨਦੀ ਵਲੋਂ ਮਿਲਦੀ ਹੈ । ਕੇਸ਼ਵਪ੍ਰਯਾਗ ਬਦਰੀਨਾਥ ਵਲੋਂ ਕੁੱਝ ਉੱਚਾਈ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ । ਅਲਕਨੰਦਾ ਨਦੀ ਕਿਤੇ ਬਹੁਤ ਡੂੰਘਾ, ਤਾਂ ਕਿਤੇ ਉਥਲੀ ਹੈ, ਨਦੀ ਦੀ ਔਸਤ ਗਹਿਰਾਈ 5 ਫੁੱਟ (1 . 3 ਮੀਟਰ), ਅਤੇ ਅਧਿਕਤਮ ਗਹਿਰਾਈ 14 ਫੀਟ (4 . 4 ਮੀਟਰ) ਹੈ । ਅਲਕਨੰਦਾ ਦੀ ਪੰਜ ਸਹਾਇਕ ਨਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਗੜ੍ਹਵਾਲ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ 5 ਵੱਖ ਵੱਖ ਸਥਾਨਾਂ ਉੱਤੇ ਅਲਕਨੰਦਾ ਵਲੋਂ ਮਿਲਕੇ ਪੰਜ ਪ੍ਰਯਾਗ ਬਣਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ:

  • ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਪ੍ਰਯਾਗ ਜਿੱਥੇ ਧੋਲੀ ਗੰਗਾ ਅਲਖਨੰਦਾ ਵਲੋਂ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ।
  • ਨੰਦ ਪ੍ਰਯਾਗ ਜਿੱਥੇ ਨੰਦਾਕਿਨੀ ਅਲਖਨੰਦਾ ਵਲੋਂ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ।
  • ਕਰਣ ਪ੍ਰਯਾਗ ਜਿੱਥੇ ਪਿੰਡਾਰੀ ਅਲਖਨੰਦਾ ਵਲੋਂ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ।
  • ਰੂਦਰ ਪ੍ਰਯਾਗ ਜਿੱਥੇ ਮੰਦਾਕਿਨੀ ਅਲਖਨੰਦਾ ਵਲੋਂ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ।
  • ਦੇਵ ਪ੍ਰਯਾਗ ਜਿੱਥੇ ਗੰਗਾ ਅਲਖਨੰਦਾ ਵਲੋਂ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ।