ਇੰਜੀਨੀਅਰੀ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ
Jump to navigation Jump to search

ਇੰਜੀਨਿਅਰਿੰਗ (Engineering) ਉਹ ਵਿਗਿਆਨ ਹੈ ਜੋ ਵਿਗਿਆਨਕ ਸਿਖਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਵਿਵਹਾਰਕ ਜਰੂਰਤਾਂ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇੰਜੀਨਿਅਰਿੰਗ ਦਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਪਰਿਆਇਵਾਚੀ ਸ਼ਬਦ ਇੰਜੀਨਿਅਰਿੰਗ ਹੈ, ਜੋ ਲੈਟਿਨ ਸ਼ਬਦ ਇੰਜੇਨਿਅਮ ਤੋਂ ਨਿਕਲਿਆ ਹੈ ; ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਕੁਦਰਤੀ ਨਿਪੁੰਨਤਾ ਹੈ। ਕਲਾਵਿਦ ਦੀ ਸਹਿਜ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਨਾਲ ਇੰਜੀਨਿਅਰਿੰਗ ਹੌਲੀ - ਹੌਲੀ ਇੱਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਹੋ ਗਈ।

ਨਜ਼ਦੀਕ ਭੂਤਕਾਲ ਵਿੱਚ ਇੰਜੀਨਿਅਰਿੰਗ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਜੋ ਮਤਲਬ ਕੋਸ਼ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦਾ ਸੀ ਉਹ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੱਸਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇੰਜੀਨਿਅਰਿੰਗ ਇੱਕ ਕਲਾ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ ਪਦਾਰਥ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਸੰਰਚਰਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਯੰਤਰਾਂ ਦੇ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ, ਜਿਹਨਾਂ ਦੇ ਲਈ ਯਾਂਤਰਿਕੀ (ਮਕੈਨਿਕਸ) ਦੇ ਸਿੱਧਾਂਤ ਅਤੇ ਇਸਤੇਮਾਲ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਨ, ਮੁਨੁੱਖ ਉਪਯੋਗੀ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਪਰ ਇਹ ਸੀਮਿਤ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਹੁਣ ਨਹੀਂ ਚੱਲ ਸਕੀ। ਇੰਜੀਨਿਅਰਿੰਗ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੁਣ ਇੱਕ ਤਰਫ ਨਾਭਿਕੀ ਇੰਜੀਨਿਅਰਿੰਗ (ਨਿਊਕਲਿਅਰ ਇੰਜੀਨਿਅਰਿੰਗ) ਦੇ ਉੱਚ ਵਿਗਿਆਨਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਵਿਧਿਕ ਖੇਤਰ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਮਾਨਵੀ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਮਜ਼ਮੂਨਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿਰਤ ਕੰਟਰੋਲ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਕਾਰਜ ਸਮਰਥਾ, ਸਮੇਂ ਅਤੇ ਗਤੀ ਦਾ ਅਧਿਅਨ ਆਦਿ, ਅਨੇਕ ਪ੍ਰਯੋਗੀ ਵਿਗਿਆਨਾਂ ਦੇ ਵਿਆਪਕ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕਲਾਵੇ ਵਿੱਚ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਇੰਜੀਨਿਅਰਿੰਗ ਦੀ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਕਰਨਾ ਜਿਆਦਾ ਉਪਯੁਕਤ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਇਹ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਭੌਤਿਕ ਸੇਵਾ ਦੇ ਨਮਿਤ ਕੁਦਰਤੀ ਸਾਧਨਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਬੀਨ ਵਰਤੋਂ ਦਾ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਕਲਾ ਹੈ।