ਊਦ

ਊਦ
	An Oud
String instrument
ਵਰਗੀਕਰਨ	Necked bowl lutes; String instruments;
Hornbostel–Sachs classification	321.321-6; (Composite chordophone sounded with a plectrum)

ਊਦ (/ˈuːd/; ਅਰਬੀ: عود ʿūd, ਬਹੁਵਚਨ أعواد, a‘wād; ਅਰਮੀਨੀਆਈ: ուդ, ਅਸੀਰੀ:ܥܘܕ ūd, ਯੂਨਾਨੀ: ούτι; ਇਬਰਾਨੀ: עוּד; ਫ਼ਾਰਸੀ: بربط ਬਰਬਤ; ਕੁਰਦੀ: [ûd] Error: {{Lang}}: text has italic markup (help); [ud or ut] Error: {{Lang-xx}}: text has italic markup (help);^[1] ਅਜ਼ੇਰੀ: ud; ਸੋਮਾਲੀ: [cuud] Error: {{Lang}}: text has italic markup (help) ਜਾਂ ਕਬਾਨ) ਇੱਕ ਨਾਸ਼ਪਾਤੀ ਵਰਗਾ ਤੰਤੀ (ਤਾਰਾਂ ਵਾਲੇ) ਸੰਗੀਤ ਸਾਜ਼ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਅਰਬੀ, ਇਬਰਾਨੀ (ਯਹੂਦੀ), ਯੂਨਾਨੀ, ਤੁਰਕੀ, ਉੱਤਰ ਅਫਰੀਕੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਆਸਪਾਸ ਦੇ ਹੋਰ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਯੋਗ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਪਰਦੇ (ਫਰੇਟ) ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਤਾਣਾ ਬਹੁਤ ਪਤਲਾ ਅਤੇ ਛੋਟਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕੁੱਝ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਇਸਨੂੰ ਆਧੁਨਿਕ ਗਟਾਰ ਦਾ ਪੂਰਵਜ ਯੰਤਰ ਮੰਨਦੇ ਹਨ।^[2]

ਨਾਮ ਅਤੇ ਸ਼ਬਦ-ਉਤਪਤੀ

The oud plectrum, called risha in Arabic, mızrap in Turkish and zakhme in Persian

ਅਰਬੀਃ العود (al-ʻud ਜਾਂ oudʼ) ਸ਼ਾਬਦਿਕ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਤੂੜੀ ਦੇ ਆਕਾਰ ਵਰਗੇ ਲੱਕੜ ਦੇ ਇੱਕ ਪਤਲੇ ਟੁਕੜੇ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਉਡ ਵਜਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਲੱਕੜ ਦੇ ਪਲੇਕਟ੍ਰਮ, ਬੇਸ ਲਈ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਲੱਕੜ ਦੀਆਂ ਪਤਲੀਆਂ ਪੱਟੀਆਂ, ਜਾਂ ਲੱਕੜ ਦਾ ਸਾਊਂਡ ਬੋਰਡ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੋ ਇਸ ਨੂੰ ਚਮੜੀ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੇ ਸਰੀਰ ਵਾਲੇ ਸਮਾਨ ਯੰਤਰਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।^[3] ਹੈਨਰੀ ਜਾਰਜ ਫਾਰਮਰ ਅਲ-ਉਦ ਅਤੇ ਅਲ-ਅਵਦਾ (-ਆਨੰਦ ਦੀ ਵਾਪਸੀ) ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਮਾਨਤਾ ਨੂੰ ਮੰਨਦਾ ਹੈ।^[4]

ਅਰਬੀ ਨਾਮ ਓਡ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਲਈ ਕਈ ਸਿਧਾਂਤ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਅਰਬੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਬਦ ਓਡ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ "ਲੱਕੜ ਤੋਂ" ਅਤੇ "ਸੋਟੀ" ਯਾਨੀ ਲਕੜ ਦੀ ਸੋਟੀ। 1940 ਵਿੱਚ ਕਰਟ ਸਾਕਸ ਨੇ ਇਸ ਵਿਚਾਰ ਦਾ ਖੰਡਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਿਆ, ਇਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਕਿ ਓਡ ਦਾ ਅਰਥ ਲਚਕਦਾਰ ਸੋਟੀ ਹੈ, ਨਾ ਕਿ ਲੱਕੜ ਦੀ ਸੋਟੀ । ਇਸਲਾਮੀ ਸੰਗੀਤ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦੇ ਇੱਕ ਪੱਛਮੀ ਵਿਦਵਾਨ, ਐਕਹਾਰਡ ਨਿਊਬਾਉਰ ਨੇ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਓਡ ਫ਼ਾਰਸੀ ਸ਼ਬਦ ਰੋਡ ਜਾਂ ਰੂਡ ਤੋਂ ਅਰਬੀ ਵਿੱਚ ਉਧਾਰ ਲੀਤਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਸਤਰ।^[5] ਇੱਕ ਹੋਰ ਖੋਜਕਰਤਾ, ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਸੰਗੀਤ ਵਿਗਿਆਨੀ ਰਿਚਰਡ ਜੇ. ਡੰਬਰਿਲ, ਸੁਝਾਅ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਰੁਡ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਰੁਦਰੀ (ਰੁਦਰੀ, ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ "ਸਤਰ ਸਾਧਨ") ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਾਮੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੁਆਰਾ ਅਰਬੀ (ਇੱਕ ਸੇਮੀ ਭਾਸ਼ਾ) ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।^[6] ਹਾਲਾਂਕਿ ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਅਰਥ ਜਾਂ ਮੂਲ ਬਾਰੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬਿਆਨ ਦੇ ਲੇਖਕਾਂ ਨੇ ਭਾਸ਼ਾਈ ਸਰੋਤਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਕੀਤੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨੀ ਨਹੀਂ ਸਨ।

ਹਾਲਾਂਕਿ, ਸਾਮੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇੱਕ ਹੋਰ ਸਿਧਾਂਤ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਅਰਬੀ ʻਓਡ ਸੀਰੀਆਈ ʻਓਡ-ਏ ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ "ਲੱਕੜ ਦੀ ਸੋਟੀ" ਅਤੇ "ਬਲਦੀ ਲੱਕਡ਼"-ਬਾਈਬਲ ਦੇ ਇਬਰਾਨੀ 'ਊ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ, ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਲੱਕਡ਼ ਨੂੰ ਹਿਲਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੋਟੀ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।^[7]^[8]

ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵਸਤੂਆਂ ਦੇ ਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ: عود ʿūd ਜਾਂ ʿoud ( Ardʿbiʿūd: [ʕuː)d, ʢuː)d, plural: أعواد aʿwād), ਅਰਮੀਨੀਆਈ: ուդ, ਸੀਰੀਆਕ: ܥܘܕ ūd, Hebrew: ܥܘܕ ūd, ਯੂਨਾਨੀ: ud, ਫ਼ਾਰਸੀ: ਬਰਬਤ ਬਾਰਬਤ (ਹਾਲਾਂਕਿ ਬਾਰਬਤ ਇੱਕ ਵੱਖਰਾ ਲੂਟ ਸਾਜ਼ ਹੈ), ਤੁਰਕੀ: ਉਦ ਜਾਂ ut, [1] ਅਤੇ ਅਜ਼ਰੀ: ud

ਹਵਾਲੇ

↑ Güncel Türkçe Sözlük'te Söz Arama Archived 2007-03-11 at the Wayback Machine. (ਤੁਰਕ)
↑ Summerfield, Maurice J. (2003). The Classical Guitar, Its Evolution, Players and Personalities Since 1800 (5th ed.) Blaydon on Tyne: Ashley Mark Publishing. ISBN 1-872639-46-1
↑ During, Jean (1988-12-15). "Encyclopaedia Iranica - Barbat". Iranicaonline.org. Retrieved 2012-02-04.
↑ Farmer, Henry George (1939). "The Structure of the Arabian and Persian Lute in the Middle Ages". Journal of the Royal Asiatic Society (1): 41–51 (49). JSTOR 25201835. ... from a work entitled Kitāb kashf al-humūūm ... 'ūd (lute) is derived from al-'awda ("the return" meaning the days of pleasure may return [in the joy of the music of the lute] ...)
↑ Pourjavady, Amir Hossein (2000). "Review of The Science of Music in Islam. Vols. 1-2, Studies in Oriental Music; The Science of Music in Islam. Vol. 3, Arabisch Musiktheorie von den Anfängen bis zum 6./12. Jahrhundert, Eckhard Neubauer; The Science of Music in Islam. Vol. 4, Der Essai sur la musique orientale von Charles Fonton mit Zeichnungen von Adanson, Eckhard Neubauer, Fuat Sezgin". Asian Music. 32 (1): 206–209. doi:10.2307/834339. JSTOR 834339.
↑ . London. {{cite book}}: Missing or empty |title= (help)
↑ "Search Entry". www.assyrianlanguages.org. Retrieved 3 October 2018.
↑ "Strong's Hebrew: 181. אוּד (ud) – a brand, firebrand". biblehub.com. Retrieved 2018-03-24.

[1] Güncel Türkçe Sözlük'te Söz Arama Archived 2007-03-11 at the Wayback Machine. (ਤੁਰਕ)

[2] Summerfield, Maurice J. (2003). The Classical Guitar, Its Evolution, Players and Personalities Since 1800 (5th ed.) Blaydon on Tyne: Ashley Mark Publishing. ISBN 1-872639-46-1

[Iranica-3] During, Jean (1988-12-15). "Encyclopaedia Iranica - Barbat". Iranicaonline.org. Retrieved 2012-02-04.

[4] Farmer, Henry George (1939). "The Structure of the Arabian and Persian Lute in the Middle Ages". Journal of the Royal Asiatic Society (1): 41–51 (49). JSTOR 25201835. ... from a work entitled Kitāb kashf al-humūūm ... 'ūd (lute) is derived from al-'awda ("the return" meaning the days of pleasure may return [in the joy of the music of the lute] ...)

[5] Pourjavady, Amir Hossein (2000). "Review of The Science of Music in Islam. Vols. 1-2, Studies in Oriental Music; The Science of Music in Islam. Vol. 3, Arabisch Musiktheorie von den Anfängen bis zum 6./12. Jahrhundert, Eckhard Neubauer; The Science of Music in Islam. Vol. 4, Der Essai sur la musique orientale von Charles Fonton mit Zeichnungen von Adanson, Eckhard Neubauer, Fuat Sezgin". Asian Music. 32 (1): 206–209. doi:10.2307/834339. JSTOR 834339.

[dumbrill-6] . London. {{cite book}}: Missing or empty |title= (help)

[7] "Search Entry". www.assyrianlanguages.org. Retrieved 3 October 2018.

[8] "Strong's Hebrew: 181. אוּד (ud) – a brand, firebrand". biblehub.com. Retrieved 2018-03-24.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]