ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਕਾਲੜਾ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ
Jump to navigation Jump to search

ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਕਾਲੜਾ ਪੰਜਾਬੀ ਦਾ ੲਿੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਵੀ ਹੈ। ਕਾਲੜਾ ਪੰਜਾਬੀ ਗਜ਼ਲ ਦਾ ਉਸਤਾਦ ਸ਼ਾੲਿਰ ਹੈ ਜਸਿ ਨੇ ਗਜ਼ਲ ਦੇ ਵਿਸ਼ਿਅਾਂ ਅਤੇ ਬੰਦਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਨਵੀਨਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰਕੇ ੲਿਸ ਨੂੰ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਪੱਧਰ ਦੀ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਰੋਲ ਅਦਾ ਕੀਤਾ ਹੈ।ੳੁਸ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਨੂੰ 500 ਤੋਂ ਵਦੇਰੇ ਗ਼ਜ਼ਲਾਂ ਭੇਟ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ।

ਜੀਵਨ[ਸੋਧੋ]

ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਕਾਲੜਾ ਦਾ ਜਨਮ 9 ਮਾਰਚ 1935 ਨੂੰ ਪਿੰਡ ਬੁੱਚੇਕੀ ਜ਼ਿਲਾ ਨਨਕਾਣਾ ਸਾਹਿਬ (ਪਾਕਿਸਤਾਨ) ਵਿਖੇ ਸ: ਗੁਰਬਖਸ਼ ਸਿੰਘ ਤੇ ਮਾਤਾ ਰਾਜਿੰਦਰ ਕੌਰ ਦੇ ਘਰ ਹੋੲਿਅਾ । ਆਪ ਜੀ ਦਾ ਵਿਅਾਹ ਸਰਦਾਰਨੀ ਸਤਵੰਤ ਕੌਰ ਨਾਲ ਹੋੲਿਅਾ ਆਪ ਜੀ ਦੇ ਘਰ ਦੋ ਪੁਤਰਾਂ ਤੇ ਦੋ ਪੁਤਰੀਆਂ ਨੇ ਜਨਮ ਲਿਅਾ।

ਵਿਦਿਅਕ ਯੋਗਤਾ[ਸੋਧੋ]

ਐਮ ਏ ਪੰਜਾਬੀ ,ਗਿਅਾਨੀ(ਪ੍ਰਥਮ ਪੁਜੀਸ਼ਨ) ਫ਼ਾਰਸੀ (ਗਰੈਜੂੲੇਟ), ਹਿੰਦੀ( ਰਤਨ)

ਜੀਵਨ ਯਾਤਰਾ[ਸੋਧੋ]

ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਕਾਲੜਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਜ਼ੀਵਨ ਵਿੱਚ ਕਈ ਕਾਰਜ ਕੀਤੇ ਜਿਵੇ ਹੋਜ਼ਰੀ ਦਾ ਵਰਕਰ,ਹਲਵਾਈਗੀਰੀ, ਮੁਨਿਅਾਰੀ ਦੀ ਰੇੜੀ ਤੇ ਸੋਦਾ ਵੇਚਣਾ,ਕਲਰਕ ਕਾਲਜ ਲੈਕਚਰਾਰ, ਸਕੂਲ ਲੈਕਚਰਾਰ, ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ,ਜਿਲ੍ਹਾ ਸਿਖਿਅਾ ਅਫ਼ਸਰ, ਡਪਿਟੀ ਡੀ ਪੀ ਆਈ ਆਦਿ।[1]

ਰਚਨਾਵਾਂ[ਸੋਧੋ]

ਪਹਿਲੀ ਰਚਨਾ 1951 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈ ਪੁਸਤਕ 1982 ਵਿੱਚ ਛਪੀ।ਰਿਟਾੲਿਰਮੈਟ ਤੋ ਬਾਅਦ ਕਵਿਤਾ ,ਗਜ਼ਲ ਗੀਤ ਸਮਾਲੋਚਨਾ, ਊਰਦੂ ਗਜ਼ਲ,ਸਵੈ ਜੀਵਨੀ,ਸੰਪਾਦਨ ਤੇ ਬਾਲ ਸਾਹਿਤ ਦੀਆਂ ਢਾਈ ਦਰਜਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪੁਸਤਕਾ ਛਪ ਚੁਕੀਅਾਾਂ ਹਨ ।

ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ[ਸੋਧੋ]

  • ਚਾਨਣ ਦੀ ਰਖਵਾਲੀ
  • ਚਾਨਣ ਦਾ ਹੋਕਾ
  • ਕਾਤਰਾਂ ਚਾਨਣ ਦੀਆਂ
  • ਅਕਲਾਂ ਦਾ ਮੋਸਿਮ
  • ਮੇ ਯਥਾਰਥ ਹਾਂ

ਗਜ਼ਲ ਸਗ੍ਰਿਹ[ਸੋਧੋ]

  • ਚਾਨਣ ਦੇ ਵਣਜਾਰੇ
  • ਚਾਨਣ ਦੇ ਪੰਧ
  • ਚਾਨਣ ਦੀ ਮਹਿਕ
  • ਚਾਨਣ ਦੇ ਰੰਗ
  • ਚਾਨਣ ਦਾ ਪੁਲ
  • ਚਾਨਣ- ਚਾਨਣ ਮੈਂ

ਸਟੇਜੀ ਕਵਿਤਾ[ਸੋਧੋ]

  • ਸਭ ਕਿਛੁ ਹੋਤ ਉਪਾੲਿ
  • ਪਰਚਾ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦਾ

ਬਾਲ ਸਾਹਿਤ[ਸੋਧੋ]

  • ਰੱਬਾ ਰੱਬਾ ਮੀਂਹ ਵਸਾ
  • ਜਨਮ ਦਿਨ ਮੁਬਾਰਕ
  • ਬਾਲਾਂ ਲਈ ਅਸਟ੍ਰੇਲੀਅਾ-1
  • ਫੁੱਲਾਂ ਵਰਗੇ ਬੱਚੇ
  • ਛੋਟੇ ਕਾਂ ਦੀ ਸਿਅਾਣਪ
  • ਬਾਲਾਂ ਲਈ ਅਸਟ੍ਰੇਲੀਅਾ-2
  • ਬਾਪੂ ਸੱਪਾ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰੀ
  • ਪਾਰਸ ਰਾਜਾ

ਆਲੋਚਣਾ[ਸੋਧੋ]

  • ਸਮਕਾਲੀ ਪੰਜਾਬੀ ਗਜ਼ਲ
  • ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੀਆਂ ਦੋ ਤ੍ਰਿਵੈਣੀਅਾਂ
  • ਦੁਆਦਸ਼ ਕਿਰਨਾਂ

ਵਾਰਤਕ[ਸੋਧੋ]

  • ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਪਰਵਾਜ਼ (ਸਵੈ ਜੀਵਨੀ)

ਸੰਪਾਦਨ[ਸੋਧੋ]

  • ਡਾ:ਆਤਮ ਹਮਰਾਹੀ-ੲਿਕ ਪਹਿਚਾਣ
  • ਮੁਲਾਂਕਣ
  • ਅਰਸ਼ਲੀਨ(ਪ੍ਰਿੰ: ਸੁਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਭਾਟੀਆ ਅਭਿਨੰਦਨ ਗ੍ਰੰਥ)[2]

ਹਵਾਲੇ[ਸੋਧੋ]

  1. ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ੳੁਤਪਤੀ ਤੇ ਵਿਕਾਸ,ਪ੍ਰੋ ਕਿਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਕਸੇਲ ਡਾ ਪਰਮਿੰਦਰ ਸਿੰਘ,ਲਾਹੌਰ ਬੁੱਕ ਸ਼ਾਪ ਲੁਧਿਅਾਣਾ,ਪੰਨਾ 499
  2. ਦੁਆਦਸ਼ ਕਿਰਨਾ,ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਕਾਲੜਾ,ਤਰਲੋਚਨ ਪਬਲਿਸ਼ਰਜ਼ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ,ਪੰਨਾ 4